Perbezaan di antara perbankan tradisional atau institusi kewangan tradisional dan firma FinTech menyebabkan kedua-duanyanya akan lebih maju jika mereka bekerjasama. Institusi perbankan mempunyai kelebihan yang diperlukan oleh setiap startup FinTech.
Institusi Kewangan Tradisional Telah Wujud Lebih Lama (Begitu Juga Dengan Pelanggan Mereka)
Bank dan institusi kewangan telah menjadi tulang belakang kepada ekonomi moden sejak penubuhannya beratus-ratus tahun dahulu. Akar umbi yang kukuh dengan pelanggan menjamin ketahanan mereka di masa hadapan. Begitu juga dengan rakan niaga dan pelanggan yang telah menggunakan perkhidmatan yang ditawarkan oleh institusi kewangan sebelum ledakan teknologi lagi. Sejarah dan kepercayaan yang wujud di antara bank dan pelanggan mereka inilah yang dicari-cari oleh FinTech.
Bank Mempunyai Lebih Banyak Modal
Lending Club, atau pinjaman alternatif IPO, mempunyai modal pemasaran kira-kira USD 5 billion. Tidak kurang hebat, tetapi amat kecil jika bandingkan dengan USD 280 billion modal pasaran oleh Wells Fargo, salah satu institusi perbankan trandisional. Hanya segelintir pemberi pinjaman alternatif yang diiktiraf dan mempunyai kemampuan kewangan besar seperti Wells Fargo. Institusi perbankan telah berkembang menjadi gergasi, dan mempunyai modal pemasaran yang besar adalah satu simbol keselamatan kepada pelanggan. Sebaliknya, syarikat bermodal kecil lebih mudah terdedah kepada ketidaktentuan ekonomi – masalah yang ingin dielakkan oleh pengguna.
Pasukan Jualan dan Infrastruktur Perkhidmatan Pelanggan Institusi Perbankan Lebih Besar
Institusi perbankan bukan sahaja mempunyai ribuan pekerja, malah berupaya mengekalkan program pembangunan jualan yang mantap. FinTech telah mencapai kemajuan dalam meningkatkan kecekapan dan kemudahan penggunaan untuk produk pengguna, tetapi institusi kewangan yang lebih tradisional mempunyai tenaga jualan fizikal yang terbaik untuk membantu pelanggan mengenali dan menghadapi perubahan teknologi dan struktur di dalam industri kewangan.
Sebelum penyata dalam talian wujud, imej cek digital dan ciri-ciri teras lain perbankan dalam talian sudah menjadi kebiasaan. Pasukan jualan di bank telah menjual perkhidmatan kepada pelanggan korporat secara peribadi dan membina kepercayaan bertahun lamanya. Ini memastikan kejayaan dan perkembangan institusi kewangan tersebut.
Sebaliknya, FinTech memilih untuk mewujudkan pasukan pemasaran dan struktur organisasi jualan yang lebih kecil, mengutamakan penyelesaian digital daripada sumber manusia. Bagaimanapun, pengurusan wang adalah perniagaan yang berisiko dan pelanggan sering memerlukan pengesahan peribadi untuk membuat sebarang perubahan.
Bank Mempunyai Pangkalan Data Gergasi
Walaupun beberapa startup FinTech meneroka peluang ‘Big Data’, institusi perbankan tradisional masih mempunyai kelebihan pangkalan data yang besar.
Selepas bertahun-tahun mengumpul data, institusi kewangan telah mengumpul data pelanggan yang amat besar. Ini termasuklah rekod data berkenaan transaksi dan tingkah laku pelanggan. Maklumat ini merupakan aset penting dan institusi perbankan tradisional yang memegang data ini, dan bukannya syarikat FinTech. Apabila digunakan dengan cara yang betul, data yang digunakan untuk mengenal pasti pelanggan boleh digunapakai, bagi melancarkan perkhidmatan pembayaran baru dan dapat mengurangkan risiko dan menanggung risiko dengan cara yang inovatif.
Masanya Telah Tiba Untuk FinTech Bekerjasama Dengan Institusi Kewangan
Dengan kejayaan yang semakin meningkat dengan modal yang terhad, FinTech masih di peringkat awal. Namun, masa depan FinTech sangat cerah dan dipenuhi peluang-peluang perkembangan dan idea-idea baru yang masih di peringkat konsep. Kejayaan ini dapat dipercepatkan dengan sokongan dan kerjasama dengan institusi kewangan tradisional. Firma FinTech harus ada perkongsian teknologi, bakat dan pengetahuan seiring dengan institusi kewangan tradisional untuk berjaya.
Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.
Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.
Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.
Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.
Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.
Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025
Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.
Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an
Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.
Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.
Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.
Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.
Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.
Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas
Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.
Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.
Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu
Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:
“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.
Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.
Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.
Negeri
Kedudukan yang ditemui
Tahun / status
Kelantan
Ada kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematian
Secara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkan
Fatwa 2023; panduan 2020
Johor
Dahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 2025
2013 → berubah 2026
Sarawak
Pernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkan
Keputusan terdahulu
Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?
Kita ambil contoh mudah.
Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.
Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.
Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.
Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.
Jadi bukan bermaksud:
“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”
Tidak.
Yang betul ialah:
“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”
Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?
Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.
Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.
Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:
Pertama, harta sepencarian.
Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.
Kedua, harta pusaka.
Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.
Ketiga, faraid.
Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.
Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:
“Ini semua akan difaraidkan.”
Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.
Namun, jangan salah faham
Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.
Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.
Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.
Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.
Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.
Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.
Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”
Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.
Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:
“Berapa banyak isteri dapat?”
Tetapi:
“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”
Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.
Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.
Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.
KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.
Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.
