Saham

Robo-Advisor di Malaysia: Alat Pelaburan Pintar Atau Sekadar Penasihat Digital?

Perkembangan teknologi kecerdasan buatan yang dikenali sebagai Artificial Intelligence (AI) telah mengubah cara pelabur membuat keputusan kewangan. Dalam dunia pelaburan moden, AI digunakan melalui platform yang dikenali sebagai robo-advisor, iaitu sistem digital yang memberi cadangan portfolio berdasarkan data dan algoritma. Di Malaysia, robo-advisor seperti RIA by ASNB, StashAway dan Wahed Invest semakin popular kerana menawarkan pelaburan yang mudah, kos rendah dan mesra pengguna.

Namun, penting untuk difahami bahawa robo-advisor bukanlah pengurus kewangan yang mengawal sepenuhnya harta pelabur. Sebaliknya, ia hanya bertindak sebagai penasihat yang mencadangkan strategi dan instrumen pelaburan tertentu. Keputusan akhir serta pengurusan kekayaan masih berada di tangan pelabur sendiri.

Oleh itu, artikel ini meneliti instrumen pelaburan yang digunakan oleh robo-advisor di Malaysia, kelebihan dan kekurangannya, serta isu utama berkaitan proses penilaian risiko dan ketelusan sistem tersebut, khususnya dari sudut pelabur Muslim. Justeru, pemahaman terhadap instrumen pelaburan dan cara robo-advisor membentuk portfolio adalah lebih penting berbanding kebergantungan sepenuhnya kepada teknologi semata-mata.

 Secara asas, robo-advisor beroperasi dengan meminta pengguna menjawab beberapa soalan berkaitan matlamat kewangan, tempoh pelaburan dan tahap toleransi risiko. Maklumat ini kemudiannya diproses oleh algoritma untuk mencadangkan peruntukan aset yang dianggap sesuai.

Instrumen Pelaburan dalam Robo-Advisor

Kebanyakan robo-advisor tidak melabur secara langsung dalam saham individu. Sebaliknya, mereka menggunakan instrumen pelaburan yang lebih pelbagai dan bersifat kepelbagaian untuk mengurangkan risiko serta meningkatkan kestabilan portfolio.

Antara instrumen utama yang digunakan ialah:

  • Exchange Traded Funds (ETFs)

ETF sering digunakan kerana kos yang rendah dan keupayaan memberikan pendedahan kepada pasaran atau sektor tertentu secara menyeluruh termasuk pasaran antarabangsa.

  • Ekuiti (Equities)

Pendedahan kepada saham biasanya dilakukan melalui dana atau ETF, bukan pemilikan saham individu, bagi mengelakkan risiko kebergantungan kepada prestasi satu syarikat sahaja.

  • Pendapatan Tetap / Sukuk

Instrumen ini berfungsi untuk menstabilkan portfolio dan mengurangkan turun naik, terutamanya bagi pelabur berprofil risiko rendah hingga sederhana.

  • Instrumen Pasaran Wang (Money Market Instrument)

Digunakan untuk tujuan kecairan dan pengurusan dana jangka pendek dengan risiko yang minimum.

InstrumenFungsiKelebihanKekurangan
ETFsDiversifikasi pasaranKos rendah, pendedahan luasTerikat dengan prestasi pasaran
EkuitiPertumbuhan jangka panjangPotensi pulangan tinggiVolatiliti tinggi
Sukuk / Fixed IncomeKestabilan portfolioPendapatan lebih konsistenPulangan lebih rendah
Pasaran wang
(Money Market)		Kecairan tinggiRisiko rendahPulangan terhad

Walaupun instrumen asas seperti ekuiti, ETF, sukuk dan pasaran wang digunakan oleh kebanyakan robo-advisor di Malaysia, cara instrumen ini digabungkan dalam portfolio berbeza mengikut platform. RIA by ASNB cenderung menggunakan dana unit amanah ASNB, StashAway memberi tumpuan kepada ETF global, manakala Wahed Invest menekankan instrumen patuh Syariah seperti sukuk dan ETF Islamik. Perbezaan ini mencerminkan pendekatan dan tahap fleksibiliti instrumen yang berbeza antara platform robo-advisor.

Perbandingan Robo-Advisor di Malaysia

Berikut merupakan platform robo advisor yang terkenal di Malaysia. Setiap platform robo-advisor di Malaysia mempunyai pendekatan tersendiri dalam pemilihan instrumen dan penilaian risiko.

RIA by ASNB menggunakan dana unit amanah ASNB sebagai instrumen utama, termasuk dana ekuiti dan sukuk. Portfolio dibentuk berdasarkan Modern Portfolio Theory (MPT) dan profil risiko pelabur. Pendekatan ini lebih konservatif dan sesuai untuk pelabur yang mengutamakan kestabilan serta kesederhanaan. Jadual di bawah menunjukkan contoh peruntukan portfolio yang digunakan oleh RIA by ASNB berdasarkan tahap toleransi risiko pelabur, bermula daripada Sangat Konservatif hingga Sangat Agresif.

Dapat diperhatikan bahawa portfolio berprofil risiko rendah memperuntukkan sebahagian besar pelaburan kepada ASN Sukuk, yang bertujuan untuk mengekalkan kestabilan dan mengurangkan turun naik nilai pelaburan. Sebaliknya, apabila tahap risiko meningkat, peratusan pelaburan dalam ekuiti global dan ekuiti Malaysia turut meningkat, manakala pegangan dalam sukuk berkurang secara berperingkat.

StashAway pula menggunakan ETF global sebagai instrumen pelaburan utama yang merangkumi pelbagai kelas aset seperti ekuiti, bon dan instrumen tunai. Pemilihan ETF ini membolehkan pelabur mendapat pendedahan kepada pasaran antarabangsa tanpa perlu membeli saham secara langsung. Selain portfolio konvensional, StashAway turut menawarkan Shariah Global Portfolios yang memberi tumpuan kepada pelaburan patuh Syariah. Portfolio ini menyediakan beberapa tahap risiko, bermula daripada sederhana hingga sangat agresif, dengan potensi pulangan yang berbeza mengikut profil risiko pelabur.

Dari sudut instrumen pelaburan, StashAway Shariah Global Portfolios menggunakan gabungan ekuiti patuh Shariah, sukuk dan emas bagi memastikan diversifikasi merentas pasaran dan sektor. Pendekatan ini membolehkan pelabur memperoleh pendedahan global tanpa bergantung kepada satu kelas aset sahaja. Portfolio ini turut melalui proses saringan Shariah secara berkala dan disahkan oleh penasihat Syariah, selaras dengan prinsip pelaburan Islam.

Walau bagaimanapun, potensi pulangan dan diversifikasi ditawarkan serta mekanisme terperinci bagaimana tahap risiko ditentukan dan bagaimana perubahan peruntukan aset dibuat oleh algoritma tidak dijelaskan secara mendalam kepada pelabur. Keadaan ini menekankan bahawa pelabur masih perlu memahami struktur instrumen yang digunakan dan tidak bergantung sepenuhnya kepada unjuran pulangan semata-mata.

Wahed Invest pula memfokuskan sepenuhnya kepada pelaburan patuh Shariah dengan menggunakan instrumen seperti saham patuh Shariah, sukuk dan ETF Islamik. Instrumen ini dipilih melalui proses saringan Shariah yang bertujuan memastikan pelaburan selari dengan prinsip Islam. Berbeza dengan platform lain, Wahed Invest tidak menggunakan ETF konvensional atau instrumen berasaskan faedah dalam pembentukan portfolionya.

Dari sudut pengurusan portfolio, Wahed Invest menggunakan pendekatan peruntukan aset berasaskan profil risiko pelabur, namun pilihan instrumen yang lebih terhad menyebabkan tahap penyesuaian portfolio adalah kurang fleksibel. Walaupun pendekatan ini memberikan keyakinan kepada pelabur Muslim, ia juga bermaksud peluang untuk pendedahan kepada pasaran tertentu mungkin lebih terhad berbanding robo-advisor konvensional.

PlatformInstrumen UtamaStatus Patuh Syariah
RIA (ASNB)Unit amanah ASNBSebahagian portfolio
StashAwayETF global, ekuitiTidak sepenuhnya
Wahed InvestSukuk, ETF IslamikPatuh Syariah

Kesimpulan

Robo-advisor merupakan satu inovasi yang menawarkan kemudahan dan akses kepada pelaburan melalui penggunaan instrumen seperti ETF, ekuiti dan sukuk. Namun, ia bukan pengganti kepada pengurusan kewangan peribadi. Robo-advisor hanya berfungsi sebagai penasihat digital yang menyediakan cadangan berasaskan data dan algoritma.

Keberkesanan penggunaan robo-advisor bergantung kepada tahap kefahaman pelabur terhadap instrumen pelaburan, kesedaran terhadap risiko, serta keupayaan membuat keputusan secara berdisiplin. Bagi pelabur Muslim, teknologi ini boleh dimanfaatkan sebagai alat sokongan, selagi pengurusan kekayaan kekal di bawah kawalan dan tanggungjawab individu.

Nota: Artikel ini merupakan hasil sumbangan daripada Nur Zafirah Binti Mohamad Zaki dan Prof. Madya Dr Nuradli Ridzwan Shah Bin Mohd Dali, Universiti Sains Islam Malaysia.

Previous ArticleNext Article

DPS vs Dividend Yield: Ramai Pelabur Keliru, Ini Perbezaan Sebenarnya

Ramai pelabur membeli saham bukan semata-mata mengharapkan kenaikan harga, tetapi juga ingin menikmati pendapatan pasif melalui dividen.

Bagi syarikat yang mencatat keuntungan secara konsisten, sebahagian daripada keuntungan tersebut lazimnya akan diagihkan kepada pemegang saham dalam bentuk dividen. Semakin stabil sesebuah syarikat, semakin tinggi keyakinan pelabur terhadap keupayaannya membayar dividen secara berterusan.

Namun, apabila membaca laporan kewangan atau analisis saham, pelabur sering menemui dua istilah yang hampir sama tetapi mempunyai maksud yang berbeza, iaitu Dividend Per Share (DPS) dan Dividend Yield (DY).

Ramai menganggap kedua-duanya membawa maksud yang sama kerana kedua-duanya berkaitan dengan dividen. Hakikatnya, kedua-dua metrik ini mengukur perkara yang berbeza dan mempunyai kegunaan yang tersendiri.

Memahami perbezaan antara DPS dan Dividend Yield dapat membantu pelabur membuat keputusan yang lebih tepat, terutamanya apabila membandingkan saham-saham yang menawarkan dividen.

Apa Itu Dividend Per Share (DPS)?

Dividend Per Share atau DPS ialah jumlah dividen yang diterima bagi setiap unit saham yang dimiliki.

Dengan kata lain, DPS menunjukkan berapa banyak wang yang diagihkan oleh syarikat kepada pemegang saham bagi setiap saham.

Formula asasnya ialah:

DPS = Jumlah Dividen Dibayar ÷ Jumlah Saham Beredar

Sebagai contoh:

Sebuah syarikat mengumumkan pembayaran dividen sebanyak RM100 juta dan mempunyai 500 juta unit saham.

Maka:

DPS = RM100 juta ÷ 500 juta = RM0.20 sesaham

Ini bermaksud setiap pemegang satu unit saham akan menerima dividen sebanyak 20 sen.

Jika anda memiliki:

  • 1,000 unit saham → Dividen diterima = RM200
  • 5,000 unit saham → Dividen diterima = RM1,000
  • 10,000 unit saham → Dividen diterima = RM2,000

Semakin banyak saham yang dimiliki, semakin besar jumlah dividen yang diterima.

Apa Yang DPS Beritahu Kepada Pelabur?

DPS memberi gambaran tentang kemurahan hati syarikat dalam mengagihkan keuntungan kepada pemegang saham.

Jika sesebuah syarikat meningkatkan DPS setiap tahun, ia biasanya menunjukkan beberapa perkara positif:

  • Keuntungan syarikat semakin berkembang.
  • Aliran tunai syarikat berada dalam keadaan sihat.
  • Pengurusan yakin terhadap prospek perniagaan.
  • Syarikat komited memberikan pulangan kepada pemegang saham.

Contohnya:

TahunDPS
202210 sen
202315 sen
202420 sen
202525 sen

Peningkatan ini menunjukkan syarikat berjaya meningkatkan jumlah dividen yang diagihkan dari tahun ke tahun.

Namun begitu, DPS sahaja tidak cukup untuk menentukan sama ada sesuatu saham menawarkan pulangan dividen yang menarik.

Apa Itu Dividend Yield?

Dividend Yield ialah nisbah yang menunjukkan pulangan dividen yang diterima berbanding harga saham semasa.

Formula Dividend Yield ialah:

Dividend Yield = (DPS ÷ Harga Saham) × 100%

Nisbah ini membolehkan pelabur mengetahui berapa peratus pulangan dividen yang boleh diperoleh berdasarkan harga saham yang dibeli.

Contoh Pengiraan Dividend Yield

Contoh 1

Harga saham = RM2.00

DPS = 20 sen

Dividend Yield:

20 sen ÷ RM2.00 = 10%

Ini bermaksud pelabur memperoleh pulangan dividen sebanyak 10% daripada harga saham yang dibeli.

Contoh 2

Harga saham = RM10.00

DPS = 20 sen

Dividend Yield:

20 sen ÷ RM10.00 = 2%

Walaupun kedua-dua syarikat membayar DPS yang sama iaitu 20 sen, Dividend Yield mereka sangat berbeza kerana harga sahamnya juga berbeza.

Inilah sebab utama pelabur tidak boleh melihat DPS secara berasingan.

Mengapa Dividend Yield Lebih Kerap Digunakan?

Bayangkan anda ingin memilih antara dua saham berikut:

Syarikat ASyarikat B
Harga SahamRM2.00RM20.00
DPS20 sen50 sen

Pada pandangan pertama, Syarikat B kelihatan lebih menarik kerana DPS lebih tinggi.

Tetapi apabila dikira:

Syarikat A

Dividend Yield = 10%

Syarikat B

Dividend Yield = 2.5%

Walaupun DPS Syarikat B lebih besar, pulangan dividen relatif kepada harga saham sebenarnya jauh lebih rendah.

Inilah sebab Dividend Yield lebih sesuai digunakan apabila membuat perbandingan antara syarikat.

Adakah Dividend Yield Yang Tinggi Sentiasa Baik?

Jawapannya tidak semestinya.

Ramai pelabur baru hanya mencari saham yang mempunyai Dividend Yield paling tinggi.

Namun terdapat beberapa perkara yang perlu diberi perhatian.

1. Harga Saham Jatuh Dengan Ketara

Kadangkala Dividend Yield meningkat bukan kerana syarikat membayar dividen yang lebih tinggi.

Sebaliknya, harga saham jatuh dengan mendadak.

Sebagai contoh:

Harga saham tahun lalu = RM8

DPS = 40 sen

Dividend Yield = 5%

Kemudian harga saham jatuh kepada RM4 tetapi DPS masih 40 sen.

Dividend Yield meningkat kepada 10%.

Nampak menarik, tetapi harga saham mungkin jatuh kerana syarikat sedang menghadapi masalah kewangan.

Oleh itu, pelabur perlu memahami punca Dividend Yield yang tinggi.

2. Dividen Tidak Mampan

Sesetengah syarikat membayar dividen yang tinggi untuk satu tahun sahaja. Namun keuntungan sebenar tidak cukup kukuh untuk mengekalkan pembayaran tersebut.

Akibatnya, pada tahun berikutnya dividen mungkin dikurangkan atau dihentikan terus. Pelabur yang hanya mengejar Dividend Yield berisiko kecewa apabila pembayaran dividen menurun.

Selain DPS dan Dividend Yield, Apa Lagi Yang Perlu Dilihat?

Pelabur tidak sepatutnya menilai saham hanya berdasarkan dividen.

Beberapa faktor lain juga penting, antaranya:

Earnings Per Share (EPS)

Keuntungan sesaham yang semakin meningkat memberi keyakinan bahawa syarikat mampu terus membayar dividen.

Dividend Payout Ratio

Nisbah ini menunjukkan berapa banyak keuntungan diagihkan sebagai dividen. Jika syarikat membayar hampir 100% daripada keuntungannya, ruang untuk pertumbuhan masa depan mungkin lebih terhad.

Sebaliknya, syarikat yang mempunyai payout ratio sederhana biasanya mempunyai lebih banyak fleksibiliti untuk melabur semula dalam perniagaan.

Aliran Tunai

Dividen dibayar menggunakan wang tunai. Oleh itu, syarikat yang mempunyai aliran tunai operasi yang kukuh lebih berupaya mengekalkan pembayaran dividen dalam jangka panjang.

Rekod Pembayaran Dividen

Lihat sejarah pembayaran dividen sekurang-kurangnya lima hingga sepuluh tahun. Syarikat yang mampu membayar dividen secara konsisten walaupun ketika ekonomi perlahan lazimnya mempunyai model perniagaan yang lebih kukuh.

Jadi, Mana Yang Lebih Penting?

Jawapannya ialah kedua-duanya penting, tetapi digunakan untuk tujuan yang berbeza.

Gunakan DPS apabila anda ingin mengetahui:

  • Berapa banyak dividen yang diterima bagi setiap saham.
  • Sama ada jumlah dividen meningkat dari tahun ke tahun.

Gunakan Dividend Yield apabila anda ingin mengetahui:

  • Berapa peratus pulangan dividen berdasarkan harga saham semasa.
  • Membandingkan pulangan dividen antara beberapa syarikat.

Pelabur yang bijak akan melihat kedua-dua metrik ini secara serentak bersama prestasi kewangan syarikat.

Kesimpulan

Dividend Per Share (DPS) dan Dividend Yield ialah dua metrik penting yang sering digunakan oleh pelabur yang memberi tumpuan kepada saham dividen.

Walaupun kedua-duanya berkaitan dengan pembayaran dividen, fungsi dan tafsirannya adalah berbeza. DPS menunjukkan jumlah dividen yang diterima bagi setiap saham, manakala Dividend Yield menunjukkan kadar pulangan dividen berdasarkan harga saham semasa.

Namun, pelabur tidak seharusnya memilih saham hanya kerana Dividend Yield yang tinggi atau DPS yang besar. Apa yang lebih penting ialah memahami sama ada syarikat mempunyai keuntungan yang konsisten, aliran tunai yang kukuh dan kemampuan untuk mengekalkan pembayaran dividen pada masa hadapan.

Dalam pelaburan, dividen bukan sekadar tentang jumlah yang diterima hari ini. Ia juga mencerminkan kekuatan perniagaan dan keupayaan syarikat mencipta nilai kepada pemegang saham untuk jangka panjang.