100,000 rakyat Malaysia bankrap dan ini 3 punca utama

Sub Topik

Macam tak percaya. Mengikut statistik Jabatan Insolvensi Malaysia – sebanyak 97,215 kes kebankrapan dicatatkan di negara ini sepanjang tempoh 2012 sehingga September 2016. Di saat anda membaca artikel ini, angkanya pasti telah menjangkau 100,000 dan ini bukannya sesuatu yang membanggakan.

Definisi Bankrap Mengikut Undang-Undang Malaysia

Dipetik daripada laman web Jabatan Insolvensi Malaysia, bankrap bermaksud:

“Kebankrapan adalah satu proses di mana seorang penghutang itu diisytiharkan sebagai bankrap lanjutan daripada suatu Perintah Penghukuman yang dibuat di Mahkamah Tinggi terhadap penghutang tersebut atas kegagalan atau ketidakupayaan untuk membayar hutang sekurang-kurangnya RM30,000.00.”

Hutang Sampai RM30,000 Dan Tak Mampu Nak Bayar Balik

Ini menunjukkan seseorang itu pasti mempunyai pendapatan sehingga mampu membuat pinjaman RM30,000 kan? Tapi di manakah silapnya?

Mereka yang diisytiharkan bankrap mengakui punca utama kegagalan dalam mengawal kewangan mereka disebabkan terutamanya oleh kurangnya pendidikan dan perancangan kewangan yang baik.

Dan daripada jumlah yang diisytihar bankrap tadi:

22,581 kes atau 23.2% membabitkan mereka yang berumur 25 ke 34 tahun
1,157 kes atau 1.2% membabitkan mereka yang berumur 25 tahun ke bawah

Ramai sebenarnya golongan muda yang telah diisytihar bankrap. Mereka ini bakal berdepan dengan masa depan yang gelap kesan daripada ini.

Lebih Daripada 2/3 Bankrap Disebabkan Oleh 3 Punca Utama Ini

Atau lebih tepat lagi, 69.8% orang telah menjadi bankrap disebabkan 3 punca utama berikut:

Sewa Beli Kenderaan – 26,801 kes, atau 27.6%
Pinjaman Peribadi – 22,153 kes, atau 22.8%
Pinjaman Perumahan – 18,819 kes, atau 19.4%

#1. Punca utama rakyat Malaysia bankrap adalah disebabkan hutang kenderaan.

Ramai yang sanggup membeli kereta mahal asalkan dapat bergaya.

Memang pelik. Persepsi masyarakat yang biasanya akan mengukur kejayaan seseorang dengan melihat kereta apa yang dipakai.

Pinjaman kereta biasanya dihadkan kepada 1/3 daripada gaji, maka jika seseorang itu bergaji RM3,000 – beliau sudah boleh membeli kereta di mana ansuran bulanannya RM1,000 dengan tempoh sehingga 9 tahun. Dapatlah Honda City atau Toyota Vios, padahal boleh saja beli kereta Perodua Myvi atau Proton Saga kan?

Nak sangat menunjuk-nunjuk dekat orang, padahal poket tak tebal mana pun. Itu belum kira maintenance kereta, renew cukai jalan + insurans setiap tahun lagi. Kereta tak perlu isi minyak ke?

#2. Punca kedua orang ramai bankrap adalah disebabkan pinjaman peribadi.

Dengan kemudahan membuat pinjaman peribadi sehingga 10X gaji atau lebih, maka kita akan jadi gelap mata. Gaji baru RM3,000 boleh pinjam sampai RM30,000.

Tanpa sebab yang kukuh atau tanpa ilmu tentang kewangan, maka ramai telah kecundang dengan membelanjakan pinjaman peribadi ke arah yang bukan-bukan – dan akhirnya tidak mampu membayarnya semula.

#3. Punca ketiga pula adalah disebabkan pinjaman perumahan.

Walaupun ianya tergolong sebagai hutang baik dan digalakkan, di mana kita meminjam wang pada kadar yang rendah untuk sesuatu yang boleh memberi pulangan yang lebih tinggi; tetapi ramai juga yang tidak mampu membayarnya – dan akhirnya menjadi bankrap. Sekurang-kurangnya mereka yang berada di golongan ini, ada juga usaha untuk memiliki sebuah rumah.

Jangan Lupa Kad Kredit, Bahaya Juga

Mungkin tak ramai yang mampu memiliki kredit hadnya sehingga RM30,000, kerana anda mungkin perlu mempunyai pendapatan bulanan sebanyak RM10,000. Tetapi kad kredit inilah yang boleh dikira sebagai pencetus masalah kewangan yang lain, atau juga dikenali sebagai snowball effect.

Dengan hanya membayar 5% minimum, hutang tersebut akan terkumpul dengan cepat sekali. Semua tahu (sepatutnyalah) kad kredit mengenakan kadar faedah yang sangat tinggi iaitu 18% setahun!

Kajian daripada mereka yang telah bankrap menunjukkan bahawa seramai 70% daripada mereka hanya membayar 5% minimum sahaja setiap bulan.

Memang cari nahas la.

Kalau Hutang Banyak, Apa Langkah Penyelesaiannya?

Jelas sekali, kalau anda mempunyai hutang yang banyak dan tidak mampu menyelesaikannya secara bersendirian; Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit (AKPK) adalah jalan penyelesaiannya. Jangan pula pinjam daripada Ah Long.

Ini kerana tujuan AKPK ditubuhkan oleh kerajaan Malaysia adalah untuk membantu individu-individu yang bermasalah untuk menstruktur semula hutang-hutang yang terkumpul dengan bank-bank atau institusi-institusi kewangan yang beri anda pinjam wang tadi.

Dan hasilnya dapat kita lihat, di mana sehingga Oktober 2016; lebih 492,000 peminjam telah diberikan khidmat nasihat dan kaunseling, dengan 164,000 peminjam (atau 33.3%) menyertai Program Pengurusan Kredit (PPK) yang dianjurkan AKPK ini.

Dengan cabaran ekonomi yang tidak menentu ini, cash is king dan anda perlu kurangkan hutang kerana bila-bila masa kadar faedah boleh naik dan boleh menjerat serta menjerut anda. Itu belum mengambil kira anda dibuang kerja kerana kemerosotan ekonomi. Lagi haru jadinya…

Sub Topik

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

Negeri	Kedudukan yang ditemui	Tahun / status
Kelantan	Ada kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematian	Kes 2006; Fatwa Negeri 2002
Selangor	Secara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkan	Fatwa 2023; panduan 2020
Johor	Dahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 2025	2013 → berubah 2026
Sarawak	Pernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkan	Keputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.

Artikel Terkini

Social Connect