Kewangan

5 Kes Hiperinflasi Paling Teruk Dalam Sejarah

Photo by Bui Hoang Lien on Unsplash

Dalam artikel sebelum ini kita telah sedikit sebanyak menyentuh tentang hiperinflasi. Kalau anda terlepas artikel tersebut, jemput baca Apakah Itu Hiperinflasi? Bagaimana Ianya Berlaku Dan Apakah Kesannya?

Kalau nak tahu, Tanah Melayu juga pernah menghadapi krisis hiperinflasi yang teruk, iaitu ketika Perang Dunia ke-2. Ia berlaku pada tahun 1942-1945 apabila tentera Jepun mencerobohi Tanah Melayu.

Ketika itu, kerajaan Jepun telah memperkenalkan matawang baru di Tanah Melayu yang dipanggil dolar, sama seperti matawang yang wujud sebelum itu iaitu Malayan Dollar.

Sumber : https://commons.wikimedia.org

Penduduk Tanah Melayu ketika itu memanggil matawang tersebut sebagai duit pisang, kerana terdapat motif buah pisang pada wang kertas 10 dolar.

Pencetakan wang secara berleluasa oleh kerajaan Jepun, penyebaran wang palsu, dan kekalahan Jepun dalam peperangan telah menyebabkan nilai duit pisang jatuh teruk dan seterusnya langsung tidak bernilai setelah tentera Jepun menyerah kalah.

Sebenarnya ada kes hiperinflasi yang lebih teruk dari kisah hiperinflasi Tanah Melayu. Mari kita singkap episod-episod hiperinflasi yang paling teruk dalam lipatan sejarah dunia.

5. GREECE, 1944

Sumber : https://aroundtheworldin80currencies.com

Wang kertas ini berasal dari era Perang Dunia II, 1944. Betapa teruknya hiperinflasi Greece pada tahun 1944 sehingga inflasi mencecah 18% sehari. Orang kaya pun berpeluh kalau nilai kekayaan mereka menjadi separuh setiap 5-6 hari!

Kalau hari ini duit mereka boleh membeli 10 ekor ayam, minggu depan mereka hanya dapat beli 5 ekor ayam sahaja dengan jumlah wang yang sama.

Kalau anda perasan, hiperinflasi yang berlaku di Greece terjadi pada waktu yang sama dengan hiperinflasi yang berlaku di Tanah Melayu. Ya, anda betul kalau anda meneka perang sebagai punca berlakunya hiperinflasi di Greece.

Hiperinflasi yang mulanya dicetuskan oleh kelembapan perdagangan diburukkan lagi dengan pencerobohan Kuasa Paksi terhadap Greece, kerana mereka dipaksa untuk membiayai 400 ribu askar penceroboh.

Aktiviti ekonomi Greece juga merudum, menyebabkan kerajaan tiada sumber pendapatan dan mula mencetak wang dengan agresif. Pada bulan November 1944, inflasi mencecah sehingga 13,800%!

Akhirnya, Greece berjaya pulih dengan merombak semula perbelanjaan kerajaan dan memperkenalkan matawang baru.

4. REPUBLIK WEIMAR, 1923

Tak pernah dengar nama ini kan? Ini adalah kerana republik tersebut sudah tidak wujud selepas tahun 1933, yang tinggal kini hanyalah sebuah bandar di Jerman yang bernama Weimar.

Keadaan ekonomi pasca-perang di Weimar menjadi amat getir, berpunca dari beberapa faktor: paksaan untuk membayar kos pembaikian oleh negara Bersekutu, sekatan ekonomi oleh Perancis dan Belgium, serta pencetakan wang secara berleluasa.

Republik Weimar juga tidak dibenarkan untuk menggunakan matawang sendiri untuk membayar kos membaikpulih kerana nilainya telah jatuh teruk. Akhirnya ia terpaksa menjual matawang sendiri dengan banyaknya dan menyebabkan nilainya semakin jatuh.

Di kemuncak krisis, harga barang naik sebanyak 21% sehari dan setinggi 29,500% sebulan! Harga barang mula menjadi stabil selepas matawang baru diperkenalkan dan pemiutang-pemiutang Jerman setuju untuk merunding semula pelan pembayaran hutang.

3. YUGOSLAVIA, 1994

Yugoslavia merupakan satu lagi wilayah yang sudah tidak wujud, akibat perpecahan kepada beberapa negara: Serbia dan Montenegro, Slovenia, Croatia, Bosnia dan Herzegovina, dan Macedonia.

Banyak sebab kenapa Yugoslavia berpecah, antaranya kejatuhan Soviet Union, ketidakstabilan politik serantau, dan semangat perkauman yang mencetuskan perang saudara yang berlarutan.

Akibat aktiviti ekonomi yang terjejas dek konflik, kerajaan mula mencetak wang untuk menampung perbelanjaan. Tetapi perbelanjaan yang tidak terkawal, tidak efisyen, serta penuh korupsi menyebabkan masalah ekonomi menjadi lebih teruk.

Akibat konflik tersebut juga, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu telah mengenakan sekatan ekonomi terhadap Yugoslavia. Ibarat sudah jatuh ditimpa tangga.

Setiap hari, harga barang dianggarkan naik sebanyak 65%, menyebabkan harga berganda setiap 2 hari. Inflasi bulanan paling teruk pernah direkodkan pula mencapai 313,000,000%.

Tak tercapai dek akal, tapi angka ini bukanlah yang tertinggi dalam sejarah.

Teruskan membaca!

2. ZIMBABWE, 2008

Di tempat kedua pula merupakan kes hiperinflasi yang berlaku di Zimbabwe pada tahun 2008. Setiap hari harga barang naik sekali ganda kerana inflasi mencecah 98% sehari.

Tindakan kerajaan melancarkan program merombak semula hakmilik tanah dan merampas tanah dari penduduk Zimbabwe berkulit putih menyebabkan sektor perladangan menjadi perlahan dan menjejaskan ekonomi.

Presiden Mugabe, iaitu presiden ketika itu, memburukkan lagi keadaan dengan mencetak wang untuk membayar hutang IMF, gaji pekerja dan membiayai peperangan di Congo.

Hiperinflasi yang mencecah setinggi 79,000,000,000% pada bulan November 2008 akhirnya tamat setelah Zimbabwe dollar sudah tidak mempunyai nilai dan digantikan dengan US dollar dan South African rand.

1. HUNGARY, 1946

Dah bersedia untuk kisah hiperinflasi yang paling teruk dalam sejarah? Mari kita lihat.

Punca utama hiperinflasi Hungary ini kita boleh agak, kerana berlaku pada sekitar waktu yang sama dengan Tanah Melayu dan Greece. Peperangan menyebabkan Hungary membuat banyak pinjaman untuk membantu sekutunya iaitu Jerman, namun kekalahan Jerman menyebabkan hutang tersebut tidak dapat dibayar kembali kepada Hungary.

Tidak cukup dengan itu, Hungary juga dipaksa untuk membayar kos membaikpulih kepada Soviet. Kerajaan Hungary yang terdesak ketika itu telah mencetak wang secara agresif tanpa mengendahkan kesannya terhadap ekonomi.

Kerosakan kepada infrastruktur yang begitu teruk termasuklah kerosakan bangunan, rel kereta api dan jalanraya menyebabkan sesuatu yang dinamakan kejutan bekalan (supply shock). Kekurangan bekalan menyebabkan harga barangan meningkat dengan laju.

Pada tahun 1946, inflasi paling teruk pernah direkodkan  mencapai setinggi 13,600,000,000,000,000%. Setiap 16 jam, harga barang naik sekali ganda.

Akhirnya kerajaan mengambil langkah untuk menstabilkan matawang dengan merombak sistem cukai, membawa pulang simpanan emas dari negara lain, dan memperkenalkan matawang baru yang nilainya disokong oleh emas.

Sumber Rujukan:

Ditulis oleh Azam, seorang pengurus dana saham antarabangsa di sebuah institusi kewangan di Malaysia.

Penafian: Artikel ini merupakan pendapat dan pandangan peribadi penulis dan tidak mewakili pandangan rasmi mana-mana organisasi.

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Akhirnya Ada Parti Politik Berani Tunjuk Ke Mana Duit Kempen Mereka Pergi

Parti BERSAMA sedang mendahului parti-parti lain dalam satu perkara yang jarang berlaku dalam politik Malaysia dengan mengemukakan data perbelanjaan pilihan raya kepada umum. Sumber: Malaysiakini – Bersama dedah belanja hampir RM800,000 kempen PRN Johor

Bagi sesetengah orang, mungkin ini sekadar laporan perbelanjaan kempen.

Tetapi kalau kita lihat dari sudut pelaburan dan kewangan, sebenarnya ada satu prinsip yang sangat mudah:

Kalau kita mahu orang percaya dan memberikan duit kepada kita, kita perlu bersedia untuk menunjukkan bagaimana duit itu diuruskan.

Bayangkan kita mahu melabur RM100,000 dalam sebuah syarikat.

Kita tentu mahu tahu berapa hasil syarikat, berapa kos operasi, berapa hutang, berapa keuntungan dan bagaimana pengurusan menggunakan wang syarikat.

Kalau pengurusan syarikat berkata,

“Percayalah. Kami akan urus duit dengan baik.”

Tetapi apabila kita minta penyata kewangan, mereka enggan tunjukkan, kita sendiri mungkin akan fikir dua tiga kali sebelum melabur.

Dalam pelaburan, ketelusan adalah sebahagian daripada kepercayaan.

Begitu juga dengan politik.

Dan di sinilah pendedahan BERSAMA menjadi menarik untuk diperhatikan.

Daripada jumlah perbelanjaan kepada sumber dana, rakyat diberikan peluang untuk melihat sendiri bagaimana wang kempen dikumpulkan dan dibelanjakan. Dalam penyata yang dilaporkan Malaysiakini, antara sumber dana ialah kutipan yuran keahlian, majlis makan malam pengumpulan dana dan sumbangan peribadi, manakala perbelanjaan termasuk deposit SPR, bahan kempen dan kerja pembersihan selepas kempen.

Patutkah ketelusan kewangan seperti ini menjadi satu standard baharu dalam politik Malaysia?

Menariknya, idea ketelusan kewangan politik ini bukanlah sesuatu yang baru. Pada 2012, Perdana Menteri ketika itu, Datuk Seri Najib Razak sendiri pernah mencadangkan supaya semua sumbangan kepada parti politik dimasukkan ke dalam akaun rasmi parti, disertakan resit dan akaun tersebut diaudit setiap tahun.

Lebih sedekad kemudian, isu yang sama masih relevan. Bezanya, kali ini kita mula melihat parti politik mengambil langkah untuk mendedahkan sendiri data perbelanjaan pilihan raya kepada umum.

1. Rakyat adalah penyumbang kepada sistem politik

Parti politik mungkin menerima sumbangan daripada individu atau organisasi, tetapi dalam konteks yang lebih luas, aktiviti politik akhirnya berkait dengan wang dan sumber awam.

Sebab itu rakyat mempunyai kepentingan untuk tahu bagaimana sesebuah parti menguruskan kewangan kempen mereka.

Kalau kita boleh meminta syarikat yang kita labur supaya telus, tidak salah untuk kita mengharapkan tahap ketelusan yang lebih tinggi daripada organisasi politik.

2. Duit yang masuk dan duit yang keluar perlu boleh dikesan

Dalam dunia kewangan, kita bukan hanya tengok jumlah duit.

Kita mahu tahu cash flow.

Berapa duit masuk?

Dari mana?

Berapa duit keluar?

Dibelanjakan untuk apa?

Siapa penerimanya?

Perkara yang sama boleh diaplikasikan kepada kewangan politik.

Apabila data perbelanjaan pilihan raya didedahkan, rakyat boleh mula melihat aliran wang tersebut, bukannya hanya mendengar dakwaan bahawa semuanya diuruskan dengan baik.

3. Ketelusan mengurangkan information asymmetry

Dalam pelaburan, ada masalah yang dipanggil information asymmetry.

Maksud mudahnya, pihak pengurusan mungkin mempunyai lebih banyak maklumat berbanding pelabur.

Sebab itu syarikat perlu menyediakan laporan kewangan supaya pelabur tidak membuat keputusan dalam keadaan terlalu banyak maklumat yang disembunyikan.

Politik pun sama.

Parti tahu berapa banyak duit yang mereka terima dan bagaimana ia dibelanjakan.

Rakyat pula hanya nampak kempen di luar.

Jadi apabila data kewangan dibuka, jurang maklumat antara parti dan rakyat dapat dikurangkan.

4. Rakyat boleh menilai kecekapan penggunaan wang

Dalam pelaburan, kita bukan sekadar bertanya:

“Berapa banyak duit syarikat belanjakan?”

Kita juga akan bertanya:

“Apa yang kita dapat daripada duit tersebut?”

RM1 juta dibelanjakan untuk pemasaran tetapi jualan tidak meningkat, kita akan mula persoalkan keberkesanannya.

Begitu juga perbelanjaan pilihan raya.

Apabila data tersedia, kita boleh mula bertanya:

Berapa kos kempen setiap kawasan? Berapa banyak dibelanjakan untuk media sosial? Berapa untuk logistik? Berapa untuk bahan kempen?

Ini membuka ruang untuk menilai kecekapan, bukan sekadar jumlah perbelanjaan.

5. Kita sebenarnya bukan pelik kalau melihat amalan ini di negara lain

Pendedahan kewangan politik bukan sesuatu yang asing di peringkat antarabangsa.

Di United Kingdom, Electoral Commission menerbitkan maklumat berkaitan sumbangan, pinjaman dan perbelanjaan parti politik serta calon kepada umum.

Di Amerika Syarikat, Federal Election Commission (FEC) pula menyediakan pangkalan data awam yang membolehkan orang ramai melihat maklumat kewangan kempen, termasuk sumbangan dan perbelanjaan calon serta jawatankuasa politik.

Di Australia, Australian Electoral Commission (AEC) juga mempunyai sistem funding and disclosure untuk meningkatkan ketelusan kewangan parti politik, calon dan pihak yang terlibat dalam pilihan raya.

Maknanya, idea untuk rakyat melihat money in dan money out dalam politik sebenarnya bukan sesuatu yang pelik.

Bezanya, di sesetengah negara ia merupakan sebahagian daripada sistem pendedahan yang diwajibkan dan diselia oleh badan pilihan raya.

Jadi kalau parti politik Malaysia mula mengambil inisiatif untuk membuka data kewangan mereka kepada umum, ia boleh dilihat sebagai satu langkah ke arah budaya politik yang lebih telus.

6. Boleh membina rekod kewangan yang boleh dibandingkan

Pelabur tidak menilai syarikat berdasarkan satu laporan sahaja.

Mereka melihat prestasi dari tahun ke tahun.

Begitu juga dengan parti politik.

Kalau setiap pilihan raya mereka mendedahkan data kewangan, lama-kelamaan akan wujud satu rekod yang boleh dibandingkan.

Berapa banyak dana diterima?

Berapa banyak yang dibelanjakan?

Adakah perbelanjaan semakin cekap?

Adakah kos kempen meningkat?

Adakah sumber pembiayaan berubah?

Ini menjadikan rakyat bukan sekadar pengundi, tetapi pihak yang boleh membuat penilaian berdasarkan data.

Sebab itu kami melihat pendedahan perbelanjaan pilihan raya sebagai satu langkah yang positif.

Bukan kerana mendedahkan data automatik bermaksud sesebuah parti itu lebih baik daripada parti lain.

Tetapi kerana ketelusan memberikan kita maklumat untuk membuat penilaian sendiri.

Dalam pelaburan, kita selalu diajar:

Jangan melabur hanya kerana percaya. Tengok laporan kewangan.

(Walaupun… tengok laporan kewangan pun belum tentu tak kena scam!)

Dalam politik pun mungkin prinsip yang sama patut digunakan:

Jangan hanya dengar janji. Tengok juga bagaimana wang diuruskan.

Kalau lebih banyak parti mula melakukan perkara yang sama, kita mungkin dapat membina satu budaya politik yang lebih matang di mana data kewangan menjadi sebahagian daripada akauntabiliti politik, bukan sesuatu yang perlu disembunyikan.

Kerana akhirnya, sama ada kita bercakap tentang melabur dalam sebuah syarikat atau memilih sebuah parti politik, prinsipnya hampir sama:

Beri kita data. Kemudian biar rakyat membuat penilaian.