Sub Topik
Syarikat bukan sahaja membayar cukai kepada kerajaan. Dalam keadaan tertentu, mereka juga diberikan pelbagai insentif cukai untuk menggalakkan pelaburan, membuka kilang, mengembangkan operasi, menjalankan penyelidikan dan membawa masuk teknologi baharu.
Persoalannya, apakah bentuk insentif yang diberikan dan bagaimana ia memberi kesan kepada hasil cukai kerajaan?
Secara umum, kita boleh melihat 15 bentuk insentif dan kemudahan yang dibahagikan kepada empat kategori.
Nota: Contoh pengiraan di bawah adalah ilustrasi untuk menerangkan cara insentif berfungsi. Ia bukan pengesahan bahawa syarikat yang disebut atau mana-mana syarikat tertentu telah menerima kelulusan.
KATEGORI 1: PENGECUALIAN CUKAI PENDAPATAN
1. Pioneer Status (PS) – Taraf Perintis
Syarikat yang menjalankan aktiviti atau mengeluarkan produk yang digalakkan boleh diberikan pengecualian sebahagian atau keseluruhan pendapatan berkanun untuk tempoh tertentu.
Contoh: Sebuah syarikat yang membina kilang menghasilkan komponen elektronik diluluskan status perintis. Jika pendapatan berkanun tahunannya RM10 juta dan 70% dikecualikan, hanya RM3 juta tertakluk kepada cukai.
Rujukan: HASiL – Pioneer Status, di bawah Akta Penggalakan Pelaburan 1986 (PIA 1986).
Antara contoh yang boleh dilihat ialah industri pemprosesan unsur nadir bumi (REE) di Malaysia. Menurut laporan Bernama, syarikat yang menjalankan aktiviti pemprosesan REE di peringkat pertengahan dan hiliran boleh dipertimbangkan untuk menerima insentif seperti Pioneer Status atau Investment Tax Allowance. Ini menunjukkan kerajaan menggunakan insentif cukai untuk menarik pelaburan dalam industri strategik yang mempunyai potensi nilai tambah tinggi.
2. Principal Hub Incentive
Insentif untuk syarikat yang menjadikan Malaysia sebagai pusat operasi serantau bagi mengurus aktiviti seperti pengurusan perniagaan, kewangan, perolehan dan rantaian bekalan.
Contoh: Sebuah kumpulan multinasional menjadikan Kuala Lumpur sebagai pusat pengurusan operasi Asia Tenggara. Pendapatan daripada aktiviti perkhidmatan Principal Hub yang layak boleh menikmati kadar cukai khas atau pengecualian mengikut skim dan kelulusan.
Rujukan: MIDA – Guideline for Principal Hub Incentive 3.0.
KATEGORI 2: ELAUN CUKAI
3. Investment Tax Allowance (ITA) – Elaun Cukai Pelaburan
Elaun berdasarkan perbelanjaan modal yang layak seperti pembelian mesin, peralatan dan pembinaan kemudahan bagi projek yang diluluskan.
Contoh: Syarikat melabur RM100 juta untuk membeli mesin dan membina kemudahan pengeluaran. Jika kadar ITA yang diluluskan ialah 60%, syarikat memperoleh elaun RM60 juta. Penggunaannya tertakluk kepada had dan syarat skim.
Rujukan: HASiL – Investment Tax Allowance, di bawah PIA 1986.
4. Reinvestment Allowance (RA) – Elaun Pelaburan Semula
Diberikan kepada syarikat sedia ada yang membuat pelaburan semula untuk mengembangkan, memodenkan, mengautomasi atau mempelbagaikan aktiviti perniagaan yang layak.
Contoh: Kilang makanan yang telah beroperasi selama beberapa tahun melabur RM20 juta untuk menambah barisan pengeluaran baharu. Jika layak mendapat RA sebanyak 60%, elaun yang terhasil ialah RM12 juta. Tuntutan tertakluk kepada syarat, termasuk tempoh operasi dan jenis projek.
Rujukan: Subseksyen 7A, Jadual 7A Akta Cukai Pendapatan 1967 (ACP 1967).
Panduan ringkasan: PwC Malaysia – Tax Incentives.
5. Infrastructure Allowance – Elaun Infrastruktur
Elaun berkaitan perbelanjaan infrastruktur yang layak bagi projek atau aktiviti tertentu.
Contoh: Syarikat yang menjalankan projek perindustrian di kawasan yang ditetapkan membina kemudahan infrastruktur seperti jalan, jambatan atau kemudahan berkaitan yang memenuhi syarat insentif.
Rujukan: HASiL – Senarai Insentif di bawah Akta Penggalakan Pelaburan 1986.
6. Industrial Adjustment Allowance (IAA) – Elaun Pelarasan Industri
Kemudahan elaun untuk syarikat pembuatan yang menjalankan aktiviti pelarasan industri yang diluluskan, termasuk pemodenan, penyusunan semula dan rasionalisasi operasi.
Contoh: Sebuah syarikat dalam industri kejuruteraan menjalankan penyusunan semula operasi dan menaik taraf proses pengeluaran menggunakan peralatan moden. Aktiviti tersebut boleh dipertimbangkan jika memenuhi syarat IAA.
Rujukan: HASiL – Industrial Adjustment Allowance.
7. Accelerated Capital Allowance (ACA) – Elaun Modal Dipercepatkan
Accelerated Capital Allowance (ACA) atau Elaun Modal Dipercepatkan ialah kemudahan cukai yang membolehkan syarikat menuntut potongan cukai bagi pembelian aset perniagaan yang layak dengan lebih cepat berbanding kadar elaun modal biasa.
Mudahnya, kerajaan membenarkan syarikat mengambil kira kos mesin atau peralatan tertentu sebagai potongan cukai dalam tempoh yang lebih singkat.
Katakan sebuah kilang membeli mesin pengeluaran berharga RM1 juta. Mesin itu layak mendapat ACA.
Untuk memudahkan pemahaman, kita andaikan:
- Harga mesin: RM1 juta
- Kadar cukai syarikat: 24%
- Elaun modal biasa: 20% elaun permulaan + 14% elaun tahunan
- ACA: 40% elaun permulaan + 20% elaun tahunan
Kadar ini hanyalah ilustrasi, bukan kadar ACA universal. Kadar sebenar bergantung pada kategori aset dan skim yang diluluskan.
Bandingkan dua situasi
Kita gunakan kadar rekaan untuk memudahkan penerangan:
| Perkara | Elaun modal biasa | ACA (ilustrasi) |
|---|---|---|
| Harga mesin | RM1,000,000 | RM1,000,000 |
| Elaun tahun pertama | 34% | 60% |
| Potongan cukai tahun pertama | RM340,000 | RM600,000 |
| Baki kos belum diberi elaun | RM660,000 | RM400,000 |
Apa maksudnya?
- Kaedah biasa: Syarikat hanya boleh menolak RM340,000 daripada pendapatan bercukai pada tahun pertama.
- ACA: Syarikat boleh menolak RM600,000 pada tahun pertama.
Jadi, ACA membolehkan syarikat mendapat potongan tambahan sebanyak RM260,000 lebih awal.
Rujukan: HASiL – Public Ruling No. 6/2022, Accelerated Capital Allowance.
8. Automation Capital Allowance – Elaun Modal Automasi
Insentif untuk menggalakkan syarikat menggunakan teknologi dan mesin automasi bagi meningkatkan produktiviti serta mengurangkan kebergantungan kepada tenaga kerja manual.
Contoh: Kilang memasang robot untuk kerja pembungkusan dan sistem automasi bagi proses pengeluaran. Perbelanjaan modal yang memenuhi syarat skim boleh menikmati elaun khas.
Rujukan: HASiL – Public Ruling No. 6/2022, bahagian 7.9 (Automation Equipment). Skim yang dihuraikan dalam ruling tersebut mempunyai tempoh kelayakan tertentu dan tidak boleh dianggap terbuka secara automatik untuk pembelian baharu pada 2026.
Dalam industri semikonduktor, pelaburan automasi merupakan antara perkara penting untuk meningkatkan produktiviti dan daya saing. Bernama melaporkan bahawa Malaysia Semiconductor Industry Association( MSIA) mencadangkan supaya had Elaun Modal Automasi dinaikkan daripada RM10 juta kepada RM100 juta. Cadangan ini menunjukkan besarnya keperluan modal yang diperlukan oleh syarikat untuk mengautomasi operasi dan meningkatkan keupayaan pengeluaran.
KATEGORI 3: PENGECUALIAN CUKAI TIDAK LANGSUNG
9. Pengecualian Duti Import
Syarikat yang layak boleh diberikan pengecualian duti import bagi mesin, peralatan atau bahan tertentu yang digunakan dalam aktiviti yang diluluskan.
Contoh: Sebuah kilang mengimport mesin khusus dari Jepun untuk digunakan dalam proses pembuatan. Jika diluluskan pengecualian duti import, syarikat tidak perlu menanggung duti berkenaan bagi import tersebut.
Rujukan: Jabatan Kastam Diraja Malaysia – Pengecualian Duti Import bagi Mesin dan Peralatan.
Syarikat pembuatan yang perlu mengimport mesin dan peralatan dari luar negara juga boleh menikmati kemudahan pengecualian duti import jika memenuhi syarat. Sebagai contoh, kilang yang mengimport mesin khusus dari Jepun atau Jerman untuk kegunaan pengeluaran boleh memohon pengecualian duti import yang berkaitan. Kemudahan ini mengurangkan kos permulaan pelaburan dan membantu syarikat membawa masuk teknologi yang mungkin belum tersedia di Malaysia. Rujukan berkaitan boleh dilihat melalui panduan MIDA.
10. Pengecualian Cukai Jualan
Pengecualian cukai jualan boleh diberikan bagi barangan atau transaksi tertentu mengikut peruntukan dan syarat yang ditetapkan.
Contoh: Pengilang berdaftar membeli bahan mentah, komponen dan bahan pembungkusan untuk digunakan secara langsung dalam proses pengilangan. Pembelian tersebut boleh mendapat pengecualian cukai jualan jika memenuhi syarat.
Rujukan: Jabatan Kastam Diraja Malaysia – FAQ Sales Tax dan Sales Tax (Persons Exempted from Payment of Tax) Order 2018.
11. Pengecualian Duti Eksais
Pengecualian duti eksais boleh diberikan bagi barangan atau aktiviti tertentu yang memenuhi syarat di bawah undang-undang berkaitan.
Contoh: Pengilang yang menjalankan aktiviti pengeluaran barangan tertakluk kepada duti eksais boleh memohon kemudahan pengecualian jika transaksi atau barangan tersebut termasuk dalam peruntukan yang dibenarkan.
Rujukan: MITI – Incentives for Investment. Halaman ini menerangkan kerangka insentif langsung dan tidak langsung termasuk pengecualian duti eksais di bawah undang-undang berkaitan.
12. Kemudahan Zon Bebas (Free Zone)
Syarikat yang beroperasi dalam zon bebas boleh menikmati layanan kastam khas bagi barangan yang dibawa masuk, disimpan, diproses atau dieksport, tertakluk kepada peraturan zon bebas.
Contoh: Pengilang elektronik yang beroperasi di Zon Perindustrian Bebas Bayan Lepas mengimport komponen untuk dipasang menjadi produk siap sebelum dieksport ke pasaran antarabangsa.
Rujukan: Akta Zon Bebas 1990 (Akta 438) dan MITI – Incentives for Investment.
Perlu difahami, status beroperasi di zon bebas tidak bermaksud semua cukai syarikat dikecualikan secara automatik.
KATEGORI 4: POTONGAN BERGANDA
13. Potongan Berganda bagi Penyelidikan dan Pembangunan (R&D)
Syarikat yang menjalankan aktiviti R&D yang diluluskan boleh menikmati potongan berganda bagi perbelanjaan hasil yang layak.
Contoh: Syarikat membelanjakan RM100,000 bagi penyelidikan yang memenuhi syarat. Jika layak mendapat potongan berganda, jumlah potongan cukai boleh menjadi RM200,000. Pada kadar cukai 24%, penjimatan cukai secara ilustrasi ialah RM24,000.
Rujukan: Seksyen 34A ACP 1967 – Approved Research and Development.
HASiL – Guidelines on Research and Development.
14. Potongan Berganda bagi Latihan
Perbelanjaan latihan tertentu yang memenuhi syarat boleh diberikan potongan tambahan bagi menggalakkan pembangunan kemahiran pekerja.
Contoh: Syarikat menghantar pekerja mengikuti latihan teknikal yang diluluskan bagi meningkatkan kemahiran dalam bidang automasi, teknologi atau pengeluaran. Perbelanjaan yang memenuhi syarat boleh dipertimbangkan untuk potongan khas.
Rujukan: Seksyen 34(6) ACP 1967 dan peruntukan berkaitan latihan yang diluluskan. Kelayakan bergantung pada jenis latihan, penyedia latihan dan syarat yang ditetapkan.
Rujukan umum: MITI – Incentives for Investment.
15. Potongan Berganda bagi Promosi Eksport
Syarikat yang menjalankan aktiviti promosi untuk meningkatkan eksport boleh menikmati potongan tambahan bagi perbelanjaan yang memenuhi syarat.
Contoh: Pengilang tempatan menyertai pameran perdagangan antarabangsa, menjalankan promosi produk di luar negara dan mencari pasaran eksport baharu. Perbelanjaan yang layak boleh dipertimbangkan untuk potongan berganda.
Rujukan: HASiL – Double Deduction for Promotion of Exports, di bawah PIA 1986 dan peruntukan cukai berkaitan.
Apa yang kerajaan sendiri akui tentang insentif cukai?
Dalam Tinjauan Fiskal dan Anggaran Hasil Kerajaan Persekutuan 2025, Kementerian Kewangan (MOF) menyatakan bahawa kerajaan sedang membangunkan Tax Expenditure Statement (TES).
TES bertujuan mengukur kehilangan hasil kerajaan akibat perubahan dasar percukaian, termasuk pengecualian dan pelepasan cukai.
Ini bermakna, laporan tersebut belum memberikan satu angka agregat yang boleh digunakan untuk menyatakan jumlah keseluruhan hasil cukai yang dilepaskan melalui semua insentif cukai.
Rujukan: Tinjauan Fiskal dan Anggaran Hasil Kerajaan Persekutuan 2025, Kementerian Kewangan Malaysia, bahagian berkaitan Public Finance and Fiscal Responsibility Act 2023 dan pembangunan Tax Expenditure Statement.
JADI, BERAPA BANYAK HASIL CUKAI KERAJAAN YANG DILEPASKAN?
Kita perlu bezakan dua perkara:
- Cukai yang tidak dikutip kerana insentif yang sah. Ini ialah kos fiskal atau hasil cukai yang dilepaskan oleh kerajaan untuk menggalakkan aktiviti ekonomi tertentu.
- Cukai yang tidak dibayar akibat ketidakpatuhan atau penyalahgunaan insentif. Ini pula melibatkan isu kelayakan tuntutan, pematuhan syarat kelulusan dan kemungkinan manipulasi.
Kedua-duanya bukan perkara yang sama dan perlu dinilai secara berasingan.
Kita juga perlu melihat sama ada insentif yang diberikan benar-benar menghasilkan pulangan kepada negara, contohnya:
- Berapa banyak pekerjaan berkualiti diwujudkan?
- Berapa tinggi gaji yang dibayar kepada pekerja tempatan?
- Berapa banyak teknologi dan kepakaran dipindahkan?
- Berapa banyak vendor tempatan mendapat manfaat?
- Berapa banyak cukai yang akhirnya dibayar oleh syarikat selepas tamat tempoh insentif?
Malaysia sememangnya memerlukan pelaburan asing dan domestik. Insentif cukai boleh menjadi salah satu alat untuk menarik pelaburan tersebut.
Namun, insentif bukan hadiah percuma. Ia menggunakan ruang fiskal kerajaan dan sepatutnya datang bersama pulangan ekonomi yang boleh diukur.
Akhirnya, persoalan yang wajar ditanya bukan sekadar berapa banyak insentif yang diberikan kepada syarikat, tetapi berapa banyak manfaat sebenar yang kembali kepada negara dan rakyat.
Nota penting: Senarai ini ialah gambaran bentuk insentif dan kemudahan yang terdapat dalam rangka cukai dan pelaburan Malaysia. Ia bukan bermaksud kesemua 15 kemudahan terbuka untuk permohonan baharu pada masa ini. Kelayakan bergantung pada undang-undang, tarikh permohonan, kelulusan dan syarat khusus setiap skim. Bagi sektor pembuatan, kerangka New Incentive Framework (NIF) mula dilaksanakan pada 1 Mac 2026 dan permohonan baharu di bawah PIA 1986 tidak lagi diterima selepas tarikh tutup yang ditetapkan. Kelulusan sedia ada kekal tertakluk kepada syarat asal.
