Ilmu Perancangan Harta, Takaful

Kekeliruan Tentang Hibah Takaful dan Hibah Harta

Image by Felix Lichtenfeld from Pixabay

Perkataan hibah sudah semakin membumi dalam penggunaan masyarakat Malaysia secara umumnya. Hibah kata pinjaman daripada Bahasa Arab yang membawa maksud hadiah, atau memberi hadiah.

Memberi hadiah itu sendiri merupakan sunnah yang dianjurkan oleh Nabi Muhammad SAW. Baginda bersabda:

تَهَادُوا تَحَابُّوا

“Hendaklah kalian saling memberi hadiah, nescaya kalian akan saling mencintai.”

– Hadis Riwayat Bukhari dalam Adab al-Mufrad

Berdasarkan konsep saling memberi hadiah atau hibah yang diambil daripada hadis di atas, ulama kontemporari telah mendatangkan satu konsep muamalat yang memberi manfaat kepada umat Islam pada dunia moden hari ini.

Istilah hibah ini dijenamakan menjadi satu konsep yang penting dalam hukum mualamat moden.

Konsep hibah dalam sistem mualat moden adalah pemberian seorang individu kepada individu yang lain atau pihak tertentu dan pemberian tersebut dilakukan semasa individu yang memberi masih hidup.

Pembahagian hibah tersebut dibuat oleh pemilik harta mengikut kehendak sendiri secara sukarela.

Kemudian daripada sebuah konsep, ia dijenamakan pula syarikat atau agensi berkaitan sebagai produk. Oleh itu hari ini, kita melihat seringkali perkataan hibah dipasarkan kepada masyarakat Islam dalam pelbagai bentuk.

Ada hibah takaful.
Ada hibah harta.
Ada hibah amanah.
Ada hibah bersyarat.

Dan macam-maca lagi jenis hibah yang kita boleh temui, khususnya dari laman media sosial.

Walaubagaimanapun, untuk perbincangan kali ini, kita akan memfokuskan kepada hibah takaful dan hibah harta sahaja.

Sebelum itu, bagi memudahkan lagi kefahaman tentang hibah, ada tiga elemen penting yang perlu kita ketahui dahulu. Dalam setiap proses hibah mesti ada perkara ini.

* Sebenarnya lima elemen – tapi untuk tujuan kefahaman ringkas bagi artikel ini, hanya akan dibincangkan tiga sahaja.

  1. Pemilik harta
  2. Penerima hadiah (hibah)
  3. Harta yang dihadiahkan

Perhatikan ketiga-tiga elemen ini dalam penjelasan seterusnya.

Definisi Hibah Takaful

Untuk memahami definisi hibah takaful, kita perlu faham dahulu maksud takaful. Seperti hibah, takaful juga berasal daripada istilah Bahasa Arab yang kemudiannya menjadi satu konsep dalam sistem muamalat Islam.

Takaful memberi maksud saling bantu membantu. Untuk memudahkan kefahaman, konsep takaful adalah satu sistem yang mana syarikat takaful akan mengumpulkan ‘dana sumbangan’ daripada setiap peserta takaful dengan satu akad yang sangat murni.

Iaitu jika berlaku kecelakaan salah seorang daripada peserta takaful, syarikat akan membayar pampasan kepada peserta tersebut. Secara tidak langsung, semua peserta telah membantu peserta yang ditimpa bencana tersebut.

Sebagai contoh, Ahmad telah menyumbang RM100 setiap bulan melalui Syarikat Takaful A. Beberapa tahun kemudian, Ahmad meninggal dunia, maka Syarikat Takaful A akan membayar sejumlah pampasan kepada waris Ahmad.

Pampasan yang dibayar kepada waris ini ada tiga cara atau kaedah yang boleh dipilih oleh Ahmad.

  1. Melalui penamaan pentadbir (wasi)
  2. Melalui penamaan mutlak (hibah)
  3. Melalui penamaan amanah

Kaedah atau cara kedua iaitu penamaan mutlak penerima wang pampasan takaful itulah yang dimaksudkan dengan hibah takaful. Maknanya, penerima yang telah dinamakan sebagai penerima wang pampasan tersebut, adalah penerima mutlak dan tidak perlu diagihkan atau difaraidkan wang tersebut kepada waris-waris yang lain.

Jadi secara ringkasnya, hibah takaful adalah pemberian wang pampasan (hadiah) oleh peserta takaful (pemilik harta) kepada orang yang dikehendakinya (penerima hadiah).

  • Pemilik harta – Peserta takaful (mesti menyumbang dengan mana-mana syarikat takaful)
  • Hadiah (harta) – wang pampasan
  • Penerima hadiah – waris / individu yang dinyatakan dalam akad hibah

Definisi Hibah Harta

Konsep yang sama juga dalam situasi hibah takaful. Perlu ada pemberi hibah, penerima hibah dan harta yang nak dihibahkan (hadiah).

Bezanya adalah pada jenis harta yang nak dihibahkan tersebut.

Hibah harta lebih luas. Apa-apa jua jenis harta yang dimiliki boleh dihibahkan.

Rumah, kereta, tanah kebun, barang kemas, wang simpanan dan apa sahaja harta yang kita miliki.

Contohnya, seorang bapa nak hibahkan sebuah rumah kepada anaknya.

  • Pemilik harta – bapa
  • Hadiah (harta) – rumah
  • Penerima hadiah – anak

Perbezaan Hibah Takaful dan Hibah Harta

Hibah takaful berfungsi untuk menyediakan wang tunai secara pantas kepada waris selepas kematian kita. Wang tunai ini akan diterima waris tanpa perlua melalui proses urus pusaka yang biasanya memakan masa berbulan bahkan sehingga bertahun.

Wang pampasan hibah takaful yang waris terima boleh digunakan untuk kelangsungan kehidupan waris. Lebih-lebih lagi jika waris yang ditinggalkan tidak bekerja dan mempunyai komitmen bulanan yang besar.

Hibah harta pula berfungsi untuk merancang kaedah perwarisan harta selepas berlaku kematian pemilik harta.

Segala jenis harta yang dimiliki boleh dihibahkan. Contohnya seorang suami hibahkan rumah dan kenderaan kepada isteri. Tujuannya supaya proses pentadbiran dan pengagihan harta selepas si suami meninggal dunia akan berjalan lebih mudah dan lancar.

Apabila kita hibahkan harta seperti rumah dan kenderaan, harta yang nak dihibahkan tersebut memang telah sedia ada milik kita. Berbeza dengan hibah takaful, wang pampasan yang akan dihibahkan tersebut hanya wujud selepas berlakunya kematian kita sebagai peserta takaful.

Kesimpulan

Ada yang bertanya, yang mana lebih bagus? Hibah takaful atau hibah harta?

Saya jawab kedua-duanya bagus. Perlu faham dahulu fungsi kedua-duanya. Dapatkan penjelasan daripada pakar.

Kedua-duanya penting dalam proses perancangan harta.

7 Kesilapan Dalam Merancang & Urus Harta

Isu harta pusaka merupakan isu yang panas sejak dari dulu lagi. Sehingga mengakibatkan sebanyak RM70 bilion harta rakyat Malaysia kena beku.

Jom kita bersama-sama Tuan Fakhrur Radzi yang merupakan seorang perunding harta pusaka Islam dalam topik ‘7 Kesilapan Dalam Merancang & Urus Harta’.

Previous ArticleNext Article
Seorang konsultan perwarisan harta Islam di sebuah syarikat amanah yang menguruskan perancangan harta dan pentadbiran pusaka secara Syariah.

Hibah Amanah ASB Memudahkan Proses Tuntutan Waris Selepas Kita Meninggal Dunia

Ramai rakyat Malaysia mempunyai simpanan dalam unit amanah ASNB, termasuk ASB. Namun, pernahkah kita terfikir bagaimana simpanan tersebut akan diuruskan apabila kita meninggal dunia?

Tanpa perancangan harta yang sesuai, waris mungkin perlu melalui proses pentadbiran pusaka sebelum harta pelaburan dapat diserahkan kepada pihak yang berhak.

Bagi pemegang unit amanah ASNB yang beragama Islam, salah satu pilihan perancangan harta yang disediakan ialah Hibah Amanah ASNB.

Apa itu Hibah Amanah?

Secara umum, hibah ialah akad pemberian harta yang dilakukan oleh seseorang kepada orang lain ketika masih hidup, secara sukarela dan tanpa mengharapkan balasan.

Dalam konteks ASNB, Hibah Amanah merupakan perkhidmatan yang menggunakan pendekatan Hibah Ruqba yang diperhalusi mengikut prinsip Syariah.

Perkhidmatan ini membolehkan pemegang unit amanah membuat perancangan mengenai penyerahan unit pelaburannya kepada penerima hibah selepas kematiannya, tertakluk kepada terma dan syarat yang ditetapkan oleh ASNB.

Bagaimana konsep Hibah Ruqba berfungsi?

Hibah Ruqba ialah hibah bersyarat yang menetapkan pemilikan harta berdasarkan kematian salah satu pihak.

Dalam penerangan ASNB, sekiranya pemberi hibah meninggal dunia terlebih dahulu, harta hibah akan menjadi milik penerima hibah.

Namun, jika penerima hibah meninggal dunia sebelum pemberi hibah, harta hibah akan kembali kepada pemberi hibah.

Pendekatan ini digunakan dalam perkhidmatan Hibah Amanah ASNB bagi memenuhi keperluan pemegang unit amanah, termasuk keadaan penerima meninggal dunia terlebih dahulu.

Bagaimana Hibah Amanah ASNB berfungsi?

Berdasarkan penerangan ASNB, proses Hibah Amanah melibatkan beberapa langkah utama:

  1. Semasa hidup, pemberi hibah melaksanakan akad hibah, iaitu pemberian dan penerimaan harta dengan kehadiran dua orang saksi.
  2. Pemberi dan penerima hibah bersetuju melantik ASNB sebagai pemegang amanah bagi mentadbir harta selepas kematian.
  3. Selepas kematian pemberi hibah, ASNB akan mengagihkan harta hibah kepada penerima seperti yang dinyatakan dalam Surat Ikatan Hibah Amanah.

Dengan adanya perancangan ini, pemegang unit amanah boleh menetapkan penerima yang dikehendaki ketika masih hidup.

Siapa yang layak memohon Hibah Amanah?

Menurut maklumat ASNB, syarat kelayakan yang dinyatakan adalah seperti berikut:

  • Pemegang unit mestilah warganegara Malaysia.
  • Beragama Islam.
  • Berumur 18 tahun ke atas.
  • Mempunyai baki unit pelaburan minimum 1,000 unit.
  • Unit yang diambil kira tidak termasuk unit yang bercagar, unit melalui pinjaman atau unit di bawah Skim Pelaburan Ahli KWSP.
  • Pendaftaran tertakluk kepada tabung unit amanah ASNB yang terbuka untuk pendaftaran Hibah Amanah.

Oleh itu, pemegang unit perlu menyemak sama ada dana pelaburan yang dimiliki layak untuk didaftarkan di bawah perkhidmatan ini.

Berapa Kos Hibah Amanah ASNB?

Selain syarat kelayakan, kos perkhidmatan juga merupakan perkara penting yang perlu dipertimbangkan sebelum membuat Hibah Amanah ASNB.

Berdasarkan jadual yuran ASNB, berikut ialah kadar yang dinyatakan:

Jenis yuranKadar
Yuran pendaftaran kali pertamaRM180
Yuran pendaftaran selanjutnyaRM90
Yuran pembatalanRM70
Yuran pindaan penerima hibah, penjaga sah, penambahan atau pengguguran tabungRM20
Yuran pentadbiranRM10 setiap tahun

Contoh pengiraan kos

Sebagai contoh, Encik Ahmad ingin mendaftarkan Hibah Amanah ASNB buat kali pertama.

Kos yang perlu diambil kira ialah:

  • Yuran pendaftaran kali pertama: RM180
  • Yuran pentadbiran tahunan: RM10

Jumlah kos pendaftaran dan pentadbiran bagi tahun pertama ialah RM190, berdasarkan kadar dalam jadual tersebut.

Pada tahun-tahun berikutnya, yuran pentadbiran ialah RM10 setahun, tertakluk kepada terma dan kadar yang berkuat kuasa.

Sekiranya Encik Ahmad ingin membuat pendaftaran selanjutnya, yuran pendaftaran yang dinyatakan ialah RM90. Jika beliau mahu membatalkan Hibah Amanah, yuran pembatalan pula ialah RM70.

Bagi perubahan tertentu, seperti pindaan penerima hibah, penjaga sah, penambahan atau pengguguran tabung, yuran yang dinyatakan ialah RM20.

Kesimpulannya, kos Hibah Amanah ASNB bukan sekadar RM180. Terdapat juga yuran pentadbiran tahunan serta caj tertentu bagi pendaftaran selanjutnya, pembatalan atau pindaan, bergantung pada perkhidmatan yang digunakan.

Berapa Yuran Tuntutan Hibah Amanah ASNB?

Selain yuran pendaftaran dan pentadbiran, penerima hibah perlu mengambil kira yuran tuntutan berdasarkan jumlah baki pelaburan yang dituntut.

Menurut jadual yuran ASNB, kadar tuntutan adalah seperti berikut:

Baki pelaburanKadar yuran tuntutan
RM25,000 yang pertama1.50%
RM225,000 yang berikutnya1.00%
RM250,000 yang berikutnya0.50%
RM500,000 yang berikutnya0.25%
Baki selebihnya0.10%

Kadar ini dikenakan secara berperingkat mengikut jumlah baki pelaburan, bukannya satu kadar yang sama untuk keseluruhan nilai tuntutan.

Contoh pengiraan yuran tuntutan

Sebagai contoh, katakan Encik Ahmad mempunyai baki pelaburan sebanyak RM300,000 di bawah Hibah Amanah ASNB. Selepas kematiannya, penerima hibah membuat tuntutan terhadap keseluruhan baki tersebut.

Pengiraan yuran tuntutan adalah seperti berikut:

Baki pelaburanPengiraanYuran
RM25,000 pertamaRM25,000 × 1.50%RM375
RM225,000 berikutnyaRM225,000 × 1.00%RM2,250
RM50,000 berikutnyaRM50,000 × 0.50%RM250
JumlahRM2,875

Berdasarkan kadar dalam jadual tersebut, jumlah yuran tuntutan bagi baki pelaburan RM300,000 ialah RM2,875.

Dengan itu, penerima hibah perlu memahami bahawa selain kos pendaftaran, terdapat juga yuran tuntutan yang bergantung pada nilai pelaburan.

Jumlah sebenar yang dikenakan hendaklah dirujuk kepada pengiraan dan terma ASNB yang berkuat kuasa pada masa tuntutan dibuat.

Berapa lama proses tuntutan Hibah Amanah?

Ini merupakan salah satu maklumat penting yang perlu diperbetulkan daripada artikel lama.

ASNB memaparkan perbandingan proses tuntutan seperti berikut:

KaedahTempoh yang dipaparkan
Hibah Amanah21 hari*
Wasiat18 bulan
Tidak membuat perancangan harta3 tahun

*Tempoh 21 hari bagi Hibah Amanah adalah untuk pindahan unit sahaja.

Maksudnya, angka 21 hari tidak wajar ditulis sebagai jaminan bahawa keseluruhan proses tuntutan harta pusaka akan selesai dalam tempoh tersebut. Ia merujuk kepada pindahan unit sahaja, berdasarkan perbandingan yang dipaparkan oleh ASNB.

Perbandingan dengan harta pusaka tanpa perancangan

Bagi pemegang unit yang tidak membuat perancangan harta, waris mungkin perlu mengenal pasti dan mengumpulkan harta pusaka terlebih dahulu sebelum proses pentadbiran dapat dijalankan.

Dalam perbandingan ASNB, proses tanpa perancangan harta dianggarkan mengambil masa sehingga tiga tahun, manakala proses melalui wasiat pula dipaparkan mengambil masa sehingga 18 bulan.

Tempoh sebenar sesuatu urusan pusaka boleh bergantung pada keadaan harta, dokumen yang diperlukan, pihak pentadbir serta proses undang-undang yang berkaitan.

Hibah Amanah pula menyediakan mekanisme khusus untuk penyerahan unit kepada penerima yang telah ditetapkan, tertakluk kepada syarat dan dokumen yang diperlukan.

Berapa Kos Hibah Amanah ASNB?

Salah satu perkara yang perlu dipertimbangkan sebelum membuat Hibah Amanah ialah kos pendaftaran.

Berdasarkan maklumat yang dipaparkan oleh ASNB, yuran pendaftaran Hibah Amanah ialah RM180.

Sebagai contoh, sekiranya Encik Ahmad ingin mendaftarkan simpanan unit amanahnya di bawah Hibah Amanah ASNB, beliau perlu membayar yuran pendaftaran sebanyak RM180, tertakluk kepada terma dan caj yang berkuat kuasa.

Namun, perlu difahami bahawa RM180 tersebut ialah yuran pendaftaran, bukannya nilai pelaburan yang dihibahkan. Simpanan unit amanah yang hendak dihibahkan adalah berasingan daripada kos pendaftaran.

Pemegang unit disarankan menyemak dengan ASNB sama ada terdapat caj lain yang berkaitan dengan pindahan unit atau proses tuntutan selepas kematian.

Adakah Hibah Amanah sesuai untuk semua pelabur ASNB?

Tidak semestinya. Kesesuaian Hibah Amanah bergantung pada keadaan kewangan, jenis pelaburan, keperluan keluarga dan matlamat perancangan harta seseorang.

Pemegang unit yang ingin membuat perancangan harta boleh mendapatkan penjelasan terus daripada ASNB tentang:

  • Dana yang layak didaftarkan.
  • Syarat pemberi dan penerima hibah.
  • Dokumen yang diperlukan.
  • Terma Surat Ikatan Hibah Amanah.
  • Prosedur tuntutan selepas kematian.
  • Yuran dan caj semasa.

Contoh situasi:

Encik Ahmad, seorang pemegang unit amanah ASNB, mempunyai 20,000 unit pelaburan. Beliau ingin memastikan simpanan tersebut diserahkan kepada anaknya, Ali, sekiranya beliau meninggal dunia.

Semasa hidup, Encik Ahmad boleh membuat perancangan Hibah Amanah dengan menamakan Ali sebagai penerima hibah, tertakluk kepada syarat dan terma ASNB.

Sekiranya Encik Ahmad meninggal dunia terlebih dahulu, ASNB akan menguruskan penyerahan harta hibah kepada penerima seperti yang dinyatakan dalam Surat Ikatan Hibah Amanah, tertakluk kepada dokumen dan prosedur tuntutan yang ditetapkan.

Perkara penting: Hibah Amanah bukan bermaksud wang akan terus masuk ke akaun penerima secara automatik. Penerima masih perlu membuat tuntutan dan memenuhi keperluan ASNB.

Contoh 2: Bagaimana jika penerima meninggal dunia dahulu?

Contoh situasi:

Encik Ahmad menamakan anaknya, Ali, sebagai penerima Hibah Amanah. Namun, Ali meninggal dunia sebelum Encik Ahmad.

Oleh sebab perkhidmatan Hibah Amanah ASNB menggunakan pendekatan Hibah Ruqba, harta hibah tersebut akan kembali kepada pemberi hibah, iaitu Encik Ahmad, berdasarkan konsep yang diterangkan oleh ASNB.

Ini menunjukkan bahawa pemegang unit perlu memahami syarat hibah, termasuk keadaan apabila penerima meninggal dunia terlebih dahulu.

Di manakah permohonan pendaftaran Hibah Amanah boleh dibuat?

Permohonan boleh dibuat di seluruh cawangan ASNB dan ejen yang mengambil bahagian (bagi pendaftaran pertama sahaja).

Kesimpulan

Hibah Amanah ASNB merupakan salah satu pilihan perancangan harta bagi pemegang unit amanah ASNB yang memenuhi syarat kelayakan.

Melalui perkhidmatan ini, pemegang unit boleh membuat persediaan semasa hidup dan menetapkan penerima hibah mengikut mekanisme yang disediakan.

Namun, penting untuk memahami bahawa tempoh 21 hari yang dinyatakan ASNB adalah bagi pindahan unit sahaja, bukan semestinya tempoh keseluruhan penyelesaian tuntutan pusaka.

Perancangan harta yang lebih awal dapat membantu keluarga memahami hak dan tanggungjawab masing-masing apabila berlaku kematian. Sebelum membuat keputusan, pemegang unit disarankan merujuk maklumat rasmi ASNB serta mendapatkan nasihat daripada pihak yang berkelayakan jika diperlukan.

Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum mengenai Hibah Amanah ASNB dan bukan nasihat undang-undang, Syariah atau kewangan. Syarat, yuran dan prosedur adalah tertakluk kepada ketetapan ASNB yang berkuat kuasa.