Kewangan

Apa Itu Bitcoin

Pernah dengar kawan-kawan sembang pasal Bitcoin? Tapi tahukah anda apa sebenarnya itu Bitcoin?

Mata Wang Digital Alaf Baru

Bitcoin adalah sebahagian daripada mata wang digital atau cryptocurrency. Ianya merupakan pembaharuan yang dibawa dek arus pembangunan teknologi, yang juga dikenali sebagai disruptive technology.

Dan harus diingat bahawa Bitcoin bukanlah sebuah instrumen pelaburan. Ini kerana ramai orang telah mempunyai anggapan yang salah mengenai Bitcoin.

Bitcoin Adalah Mata Wang, Bukan Untuk Dibeli Dan Disimpan

Seperti yang kita tahu, mata wang digunakan sebagai pertukaran untuk transaksi jual beli. Sebagai contoh, di dalam Malaysia kita menjalankan transaksi menggunakan Ringgit Malaysia untuk membeli dan menjual sesuatu. Tetapi apabila kita hendak mengeksport barang pula, Ringgit perlu ditukar kepada US Dolar bagi menjalankan transaksi luar negara.

Bitcoin bukanlah untuk dibeli ketika harganya rendah dan dijual pada harga tinggi seperti mana-mana medium pelaburan yang lain. Ini kerana nilai Bitcoin tersebut sangat tidak stabil. Terlalu banyak spekulasi di dalam Bitcoin, walaupun ia menggunakan konsep bekalan & perminataan atau supply & demand. Secara lumrahnya, apabila permintaan terhadap sesuatu benda adalah tinggi maka harganya pasti akan naik; dan juga sebaliknya.

Jika hendak melabur, pilihlah pasaran saham, hartanah, amanah saham dan sebagainya yang mempunyai status patuh Syariah.

Bitcoin Sebahagian Daripada FinTech

Kalau kita rujuk kepada Wikipedia, nama Satoshi Nakamoto telah dikatakan mencipta Bitcoin dan itu bukanlah nama beliau yang sebenar.

Paling peliknya Bitcoin hanya wujud di Internet dan tidak bersandarkan sebarang aset fizikal atau wujud di alam yang nyata. Memanglah Bitcoin boleh digunakan sebagai mata wang untuk membeli produk atau untuk membayar perkhidmatan di atas talian, dan juga di kedai-kedai terpilih; tetapi tanpa sebarang Bitcoin fizikal. Tidak seperti wang kertas, emas atau minyak yang wujud di depan mata.

Lebih misteri lagi, tiada siapa yang mengawalnya. (Ada yang kata dari rakyat untuk rakyat)

Ini bermakna sebarang transaksi menggunakan Bitcoin tidak dipantau oleh mana-mana bank atau pihak berautoriti. Senang cerita, sebarang transaksi Bitcoin adalah rahsia tanpa perlu ada rekod siapa pembayar dan siapa penerimanya.

Persoalannya, kenapa Bitcoin perlu banyak rahsia? Kalau ditakdirkan suatu hari nanti tiada lagi Internet, maka Bitcoin pun akan lenyap begitu sahaja.

Teknologi Blockchain: Asas Kepada Bitcoin

Sekarang kita perhalusi pula apa itu Bitcoin. Teknologi blockchain merupakan asas kepada Bitcoin, di mana ianya merupakan rantaian maklumat yang tidak dikendalikan oleh mana-mana pihak ketiga.

Semuanya bermula dengan kunci peribadi atau private key. Kod yang unik ini mengandungi maklumat yang telah disulitkan (encrypted) yang mengandungi setiap Bitcoin dan pemilikannya. Ini membolehkan pemegang Bitcoin untuk menjalankan urusniaga tanpa mendedahkan maklumat peribadi.

Transaksi Bitcoin adalah dibenarkan oleh aplikasi rangkaian dan penyelenggaraan protokol blockchain. Ia hampir sama dengan dengan transaksi yang berlaku di atas talian menggunakan kad kredit dan Paypal, tetapi tiada orang tengah dan berhubung terus di antara pembayar dan penerima Bitcoin itu tadi.

Jadi bahasa mudahnya Bitcoin ni terhasil daripada algoritma matematik!

Perlombongan Bitcoin

Bitcoin mining

Biasa dengar istilah melombong Bitcoin? Ianya sangat teknikal dan hanya sesetengah orang sahaja yang mahu melibatkan diri. Ini kerana ia memerlukan kos yang tinggi, di mana pelombong memerlukan kuasa pemprosesan dan kad grafik yang mahal dengan kuantiti yang banyak untuk melombong Bitcoin. Kos elektrik pun akan melambung oleh kerana ianya memerlukan kuasa yang banyak.

Di kalangan pengguna Bitcoin, terdapat individu dan peniaga yang merekod semua transaksi. Rangkaian ini mengumpul semua transaksi pada sesuatu masa ke dalam senarai, yang dipanggil block.

Kemudian barulah pelombong datang dan mengesahkan transaksi dan memasukkan maklumat tersebut ke dalam sebuah lejar atau buku akaun. Senarai yang panjang terdiri daripada beberapa blok inilah yang dikenali sebagai blockchain.

Pelombong yang membantu dalam proses ini, akan diberi penghargaan dalam bentuk Bitcoin. Sebab itulah ramai yang berlumba-lumba untuk melombong Bitcoin ini, kerana lebih banyak transaksi yang berlaku, lebih banyak pelombong perlu menjalankan kerja, lebih banyak Bitcoin yang mereka akan terima.

Ciri-ciri Bitcoin

Di antara kelebihan Bitcoin adalah:

  • Mudah untuk digunakan, kerana ianya mengambil masa yang sekejap untuk berlakunya transaksi Bitcoin; lebih-lebih lagi transaksi antarabangsa
  • Tanpa nama, kerana anda tidak perlu menggunakan butiran peribadi seperti nama, alamat atau apa-apa yang boleh kaitkan anda sebagai pemilik Bitcoin.
  • Setiap transaksi adalah muktamad, yang mempunyai kelebihan dan juga keburukan. Tidak seperti kad kredit, anda boleh batalkan transaksi dan dapat wang anda semula. Dengan Bitcoin, semuanya adalah muktamad. Memanglah anda tidak boleh reversekan transaksi tersebut, tetapi ia dapat mengurangkan penipuan kad kredit. Dengan Bitcoin, anda akan gunakkan dua kunci, satu kunci awam (public key) dan satu kunci peribadi (private key). Kunci peribadi hanya anda seorang yang tahu, dan hanya dengan menggabungkan kedua-dua kunci tersebut; barulah transaksi akan berlaku. Ianya selamat, selagi mana anda tidak bocorkan maklumat berkenaan kunci peribadi anda.

Berapa Besar Bitcoin?

Kalau diikutkan nilai semasa emas di dunia adalah 200 kali ganda daripada nilai semasa Bitcoin.

Sumber: Business Insider

Jepun baru-baru ini telah mengiktiraf Bitcoin sebagai mata wang yang sah. Lebih daripada 260,000 buah kedai di seluruh negara Jepun kini menerima Bitcoin.

Manakala di Amerika Syarikat pula, terdapat lebih daripada 1,000 mesin ATM yang boleh menggunakan Bitcoin. Niaga hadapan Bitcoin juga bakal diperkenalkan, yang akan meletakkan Bitcoin sebaris dengan emas, minyak mentah dan minyak kelapa sawit.

Bagaimana Bitcoin Disimpan?

Buat masa ini, terdapat 3 cara untuk menyimpan Bitcoin:

  1. Wallet perisian yang terdapat dalam cakera keras komputer anda
  2. Perkhidmatan berasaskan web
  3. Perkhidmatan bilik kebal

Kini ada juga mobile wallet yang membolehkan anda menyimpan dan melakukan transaksi Bitcoin menggunakan telefon bimbit melalui aplikasi. Ia dapat menyimpan kunci peribadi, dan laku sepertimana anda membawa kad debit atau kad kredit.

Kelemahan Bitcoin

Bitcoin sebenarnya mempunyai kelemahan juga, seperti berikut:

1. Belum Diterima Seluruh Dunia

Adalah hampir mustahil untuk membeli Bitcoin menggunakan kad kredit atau PayPal. Ini kerana sifat Bitcoin itu sendiri yang tidak membenarkan chargeback, atau membuat transaksi reverse bagi memulangkan wang kepada pembeli sekiranya berlaku sebarang pertikaian.

Sebagai contoh, kita beli barang menggunakan kad kredit, tetapi barang yang diterima tersebut tidak seperti yang kita inginkan atau kita mungkin terima barang yang rosak; dan mahukan refund.

Kalau guna PayPal dan kebanyakan kad kredit, ada jaminan pemulangan wang sekiranya kita mahu. Tetapi tidak dengan Bitcoin, kerana tiada sebarang rekod yang disimpan; mana mungkin kita boleh dapat balik refund itu tadi.

2. Kelemahan Storan Bitcoin

Bitcoin yang disimpan dalam storan cakera keras anda mungkin menjadi rosak. Kalau anda hilang data dalam hard disk anda, maklumat mengenai Bitcoin anda juga hilang.

Manakala kebanyakan wallet atas talian pula, terdedah kerana protokol keselamatannya. Ada yang menggunakan nama dan kata laluan bagi menyimpan ‘rahsia’ Bitcoin anda, dan kita tahu ianya sangatlah tidak selamat dengan cara ini.

3. Reaksi Kerajaan

Kebanyakan kerajaan seluruh dunia pastinya gentar apabila disebut perihal mata wang digital ini. Ini kerana, Bitcoin berpotensi untuk menggantikan mata wang negara masing-masing, perkara yang sangat ditakuti mana-mana kerajaan.

Sebab yang lain pula, jika menggunakan Bitcoin; tidak dapat pula mengesan pemilik Bitcoin. Amat menyulitkan kerajaan dari segi mengenakan cukai pendapatan, sehinggalah ke aktiviti yang kurang sihat seperti jual beli dadah, senjata api dan juga pelacuran. Jika pengguna dan pengusaha itu tidak dapat dikenalpasti, susah bagi mereka untuk membuat tangkapan dan dakwaan.

Adakah Bitcoin Mempunyai Pesaing?

Sudah pasti, dan menurut kepada Investopedia, terdapat sekurang-kurangnya 6 pesaing terdekat kepada Bitcoin iaitu:

  • Litecoin (LTC)
  • Ethereum (ETH)
  • Zcash (ZEC)
  • Dash
  • Ripple (XRP)
  • Monero (XMR)

Daripada keenam-enam mata wang digital tersebut, Ethereum merupakan di antara pesaing terhebat bagi Bitcoin. Mungkin Bitcoin sekarang sangat popular, tetapi siapa tahu apa akan jadi lagi 5-10 tahun akan datang?

Di Mana Nak Beli Bitcoin?

Buat masa sekarang, Bitcoin boleh dibeli terus daripada pasaran atau tempat penukaran Bitcoin yang khusus. Di antaranya ialah:

  • Coinbase
  • BitQuick
  • Circle
  • Xapo
  • Kraken

Ada juga tukaran yang juga menyediakan wallet bagi menyimpan Bitcoin anda, dan kebiasaannya anda tidak akan dikenakan sebarang yuran transaksi untuk membeli Bitcoin.

Kesimpulan

Diharapkan anda sudah faham serba sedikit tentang apa itu Bitcoin. Walaupun harganya telah naik daripada $1,000 US Dolar pada awal tahun 2017 sehingga lebih daripada $8,000 US Dolar, Bitcoin belum lagi dilihat sebagai instrumen pelaburan.

Ini kerana asas Bitcoin adalah sebagai mata wang digital yang memudahkan transaksi di antara pembeli dan penjual, dan tiada pihak yang akan memantau.

Pencipta Bitcoin tidak diketahui, pemilik Bitcoin tidak dikenali, transaksi jual beli dijalankan secara senyap-senyap, dan tiada siapa yang boleh memantau semua perkara ini.

Sumber rujukan: Investor Junkie

Previous ArticleNext Article

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.