Sub Topik
Di Malaysia, Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC) adalah badan yang bertanggungjawab dalam mengawal dan menyelia pasaran saham. Saham mewakili pemilikan sebahagian daripada modal syarikat yang mana turut membawa kepada keuntungan atau kerugian.
Apabila saham disenaraikan di pasaran Bursa, nilainya mungkin berbeza dengan nilai asalnya. Ini kerana saham yang didagangkan akan membolehkan nilainya untuk turun naik mengikut faktor yang mempengaruhi permintaan dan penawaran, seperti pencapaian syarikat, keadaan ekonomi, kestabilan politik tempatan dan antarabangsa.
Kriteria Saham
Memiliki dan berurusniaga dengan saham adalah dibenarkan di sisi syarak, asalkan ianya terhindar dari aktiviti haram seperti riba, gharar, judi dan arak. Secara umumnya, saham boleh dikatakan mempunyai kriteria-kriteria berikut
- Berbentuk dokumen, skrip atau sijil yang boleh mengisbatkan hak-hak pemiliknya ketika berlaku tuntutan.
- Mempunyai nilai yang sama dan tidak berbeza-beza bagi setiap satu unit bagi memudahkan pengiraan dan pembahagian keuntungan.
- Boleh bertukar milik melalui proses transaksi seperti jual beli.
Dalil Zakat Saham
Para ulama telah menetapkan saham itu wajib dizakatkan oleh kerana nilai dan kekayaan seseorang boleh dibentuk dengan aktiviti jual-beli atau memiliki saham. Ia diambil berdasarkan dalil al-Quran berikut yang bermaksud:
“Wahai orang-orang yang beriman! Belanjakanlah (pada jalan Allah) sebahagian dari hasil usaha kamu yang baik-baik, dan sebahagian dari apa yang Kami keluarkan dari bumi untuk kamu.” [Surah Al-Baqarah (2): 267]
Rasulullah SAW telah bersabda melalui hadis yang diriwayatkan oleh Abu Hurairah RA yang bermaksud:
“Siapa sahaja yang menjadi tuan punya emas dan perak dan tidak menunaikan zakatnya, pada hari kiamat nanti akan disediakan kepadanya hamparan api yang dipananskan oleh neraka. Dengan api itulah akan diselarkan rusuk dan belakangnya…” (Sahih Muslim)
Zakat tidak perlu dibayar atas saham dan dividen saham sekiranya sesebuah syarikat tersebut telah pun mengeluarkan zakat perniagaan bagi pihak pemegang-pemegang sahamnya. Namun sekiranya syarikat tidak mengeluarkan zakat perniagaannya, maka individu yang memiliki saham syarikat tersebut wajib membayar zakat secara persendirian.
Pengiraan Zakat Saham
Pemilik saham boleh mengasingkan pengiraan zakat atas saham kepada dua kumpulan iaitu saham yang masih dimiliki melebihi setahun dan saham-saham yang dijual beli untuk tempoh kurang daripada setahun.
Jika ikutkan Pusat Pungutan Zakat-MAIWP, nisab bagi 2021 adalah RM20,299.00. Jika keseluruhan modal kita masih di bawah nilai nisab, kita tidak diwajibkan untuk membayar zakat saham.
Saham Yang Disimpan Selepas Setahun (bagi pelabur jangka panjang)
Saham yang disimpan selepas setahun akan dikira mengikut harga terendah saham dalam tempoh setahun didarabkan dengan jumlah unit saham yang dimiliki, sebagai contoh:
= Nilai Saham (dalam harga terendah) x 2.5%
Pengiraan Zakat Saham
= RM55,000 x 2.5%
= RM1,375
Saham Yang Dijual Beli Sepanjang Tahun (bagi pedagang jangka pendek)
Bagi saham-saham yang dijual beli sepanjang tahun, maka dikira 2.5% atas jumlah keuntungan saham setelah ditolak modal permulaannya.
Pengiraan Zakat Saham
= Jumlah Keuntungan x 2.5%
= RM20,000 x 2.5%
= RM500
Rebut Saham Akhirat Dengan Infaq Dan Waqaf Bagi Pembinaan Bangunan Tahfiz Al Quran Al Ansar
Boleh ke zakat dikenakan ke atas saham yang tidak patuh syariah?
Boleh. Tetapi tertakluk kepada wang modal asal sahaja.
Contoh; Ali melaburkan RM100,000 dengan membeli saham syarikat Arak Itu Haram Bhd. Ketika cukup Haul, modal asal Ali telah meningkat menjadi RM120,000 dengan pertambahan sebanyak RM20,000. Disebabkan saham tersebut tidak patuh syariah, maka zakat hanya diwajibkan ke atas RM100,000 sahaja. Nilai untung RM20,000 yang diterima tidak diwajibkan zakat. Ia sepatutnya diberikan kepada Baitulmal. Ali juga dinasihatkan supaya berhenti membeli saham-saham tidak patuh syariah.
Sumber Rujukan: Pusat Pungutan Zakat – Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan dan Zakat Selangor
Belajar Kira Zakat Saham Sendiri & Bayar Online
Walaupun kita hanya baru untung sedikit, perlu sekiranya kita belajar untuk mengira zakat saham hari ini. Boleh guna Kalkulator Zakat Saham yang dibangunkan oleh Pusat Pungutan Zakat-MAIWP.
Kerana setiap daripada rezeki dan keuntungan yang kita perolehi, ada bahagian orang lain di dalamnya. Maka rajin-rajinlah bayar zakat agar hidup kita bertambah berkat.
