KUALA LUMPUR: Krisis Asia Barat bukan sekadar mengganggu bekalan minyak dan rantaian perdagangan global, malah turut mengancam daya tahan serta infrastruktur digital Malaysia yang semakin menjadi nadi kepada operasi sektor kritikal negara.
Di sebalik kebimbangan terhadap bekalan tenaga dan kenaikan kos, Institut Penyelidikan Khazanah (KRI) berpandangan, konflik membabitkan Amerika Syarikat (AS), Israel dan Iran itu turut mendedahkan risiko yang lebih besar, iaitu kebergantungan Malaysia terhadap infrastruktur digital global yang berpotensi terjejas akibat peperangan fizikal mahupun serangan siber.
Menurut KRI, ancaman itu bukan lagi bersifat hipotesis apabila beberapa pusat data di Asia Barat dilaporkan menjadi sasaran serangan, sekali gus menyebabkan gangguan kepada syarikat di Asia Tenggara yang menggunakan kemudahan berkenaan walaupun berada jauh dari kawasan konflik.
Laporan yang disediakan penyelidik KRI, iaitu Jun-E Tan dan Bor Neng Quan itu menegaskan Malaysia kini semakin bergantung kepada teknologi digital, dengan kadar penembusan internet mencecah 98.3 peratus, manakala penembusan telefon mudah alih mencapai 99.6 peratus berdasarkan Tinjauan ICT Isi Rumah 2025 oleh Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM).
Menurutnya, digitalisasi turut berkembang pesat merentasi sektor yang dikenal pasti sebagai Infrastruktur Maklumat Kritikal Nasional (NCII) termasuk perkhidmatan kerajaan, pertahanan, perbankan dan kewangan, pengangkutan, tenaga serta penjagaan kesihatan yang menyediakan perkhidmatan penting kepada rakyat dan negara.
Bagaimanapun, ia berkata, peningkatan penggunaan teknologi digital turut meningkatkan kebergantungan terhadap infrastruktur yang sebahagiannya berada di luar bidang kuasa Malaysia, sekali gus menjadikan sektor kritikal lebih terdedah kepada kejutan dan gangguan rentas sempadan.
“Malaysia bergantung kepada kabel dasar laut antarabangsa bagi menghubungkan sistem negara dengan internet global, dengan kira-kira 99 peratus trafik internet antarabangsa disalurkan menerusi rangkaian kabel berkenaan.
“Lebih membimbangkan, lima daripada 29 kabel dasar laut yang digunakan Malaysia melalui koridor Laut Merah dan Selat Hormuz, iaitu laluan yang berkait rapat dengan konflik Iran ketika ini dan dikenal pasti sebagai titik kelemahan strategik,” katanya.
Menurut laporan KRI itu lagi, insiden kerosakan kabel dasar laut sebelum ini membuktikan gangguan sedemikian boleh menyebabkan kelewatan capaian internet dan proses penghalaan semula yang lebih panjang di Malaysia, walaupun tidak sehingga mengakibatkan gangguan internet di seluruh negara.
Malaysia juga mencatat skor 71 daripada 100 dalam ‘Internet Resilience Index’, lebih tinggi daripada purata global 53, namun memperoleh skor hanya 44 daripada 100 bagi aspek penyetempatan trafik internet, menunjukkan sebahagian besar trafik tempatan masih perlu melalui infrastruktur dan pusat data di luar negara sebelum kembali ke Malaysia.
Selain ancaman fizikal terhadap kabel dasar laut, KRI turut memberi amaran bahawa peperangan moden semakin menyaksikan peningkatan penggunaan serangan siber dan aktiviti penggodaman, dengan kecerdasan buatan (AI) menjadikan halangan untuk melancarkan serangan semakin rendah.
Dalam konteks itu, sektor kewangan Malaysia disifatkan sebagai antara sektor yang paling maju dari segi pendigitalan dan boleh dijadikan contoh dalam membina daya tahan digital berikutan penggunaan meluas pembayaran elektronik serta perbankan digital.
Pada 2025, setiap rakyat Malaysia secara purata melakukan 538 transaksi pembayaran elektronik atau meningkat 25 peratus berbanding tahun sebelumnya, manakala jumlah pengguna aktif perbankan mudah alih mencecah 25 juta, meningkat 8.7 peratus berbanding 2024.
Laporan itu menjelaskan, sektor kewangan bergantung kepada sistem digital yang saling berhubung merangkumi rangkaian pembayaran, infrastruktur penjelasan dan penyelesaian, perkhidmatan telekomunikasi, ekosistem awan, teknologi kewangan serta platform berasaskan antara muka pengaturcaraan aplikasi (API), sekali gus memerlukan pengurusan risiko teknologi yang menyeluruh.
Sehubungan itu, Bank Negara Malaysia (BNM) memberi penekanan kepada aspek daya tahan operasi menerusi dokumen dasar Business Continuity Management (BCM), Risk Management in Technology (RMiT) serta kertas perbincangan Operational Resilience yang menggariskan keperluan wajib bagi memastikan kesinambungan operasi dan pengurusan risiko institusi kewangan.
Menurut KRI, pengalaman sektor kewangan menunjukkan kepentingan mengenal pasti fungsi kritikal, mengelakkan kebergantungan kepada satu penyedia, menyediakan mekanisme sandaran, melaksanakan ujian berkala serta memastikan pematuhan terhadap keperluan kawal selia sebagai langkah memperkukuh daya tahan digital ketika berdepan gangguan dan krisis.
— Berita Harian
