Jika peningkatan kos sara hidup kini membebankan kebanyakkn rakyat Malaysia yang bekerja, apatah lagi kepada pelajar universiti, kan? Menjadi pelajar universiti bukannya mudah.
Selain daripada pergi ke kelas, mengulang kaji pelajaran dan buat assignment last minute, pelajar juga perlu bijak menguruskan kewangan dengan baik supaya tidak menganggu tumpuan dalam kehidupan sebagai seorang pelajar.
Di antara kajian yang dibuat di universiti-universiti yang terdapat Malaysia, sesetengah pelajar mengutamakan perbelanjaan mereka kepada gajet dan cara perbelanjaan juga banyak dipengaruhi oleh rakan-rakan sebaya.
Jom kita tengok 5 Cara Berjimat Untuk Pelajar Universiti seperti berikut:
1. Gunakan Kad Pelajar Sebaik Mungkin
Terdapat kedai buku dan alat tulis yang menyediakan potongan harga bagi pelajar universiti. Sentiasa membawa kad pelajar ke mana-mana. Jangan tinggalkan di rumah, di hostel atau di mana seaja anda tinggal. Kad pelajar juga boleh digunakan bagi mendapatkan potongan harga untuk menonton wayang.
2. Gunakan Pengangkutan Awam / Pengangkutan Yang Disediakan
Banyak universiti menyediakan perkhidmatan percuma untuk pelajar ke kelas. Cuma pelajar kena keluar awal untuk menunggu dan bersesak-sesak dengan pelajar lain. Sekiranya tidak berminat untuk naik pengangkutan awam, boleh la kongsi kereta dengan kawan, tapi berkongsi la juga bayar minyak tu. Nanti marah pula kawan berkecil hati.
Sekiranya tak dapat kongsi bayar minyak, sebaiknya beli la basikal sekiranya tidak mampu kongsi bayar minyak kereta member. Terbakar juga lemak-lemak yang degil.
Sentiasa rancang keperluan serta perjalanan destinasi yang dituju. Sekiranya destinasi tidak jauh, tidak salah ssekiranya pelajar berjalan kaki.
3. Berjimat Dengan Tinggal Di Asrama
Tingal di asrama dan pelajar boleh jimatkan wang daripada membayar sewa rumah yang mungkin beratus-ratus setiap bulan. Hampir setiap universiti tempatan menyediakan asrama untuk pelajar-pelajarnya. Kebanyakkannya juga menyediakan kemudahan yang banyak seperti air, elektrik dan gym. Penjimatan yang berganda ! Bil air dan elektrik pun tak perlu risau.
4. Elakkan Membeli Telefon Pintar Yang Mahal
Adakalanya ternampak kawan guna Iphone, terasa dan tercabar nafsu batin juga nak pakai Iphone. Sekarang ni memang telefon pintar hangat di pasaran. Setiap masa ada saja keluaran model telefon pintar. Baru nak beli Samsung Note 12, bulan-bulan depan dah keluar Samsung Note 13.
Cari la telefon pintar mampu milik yang menawarkan fungsi dan aplikasi yang sama dengan telefon jenama terkenal. Tapi pelajar harus pandai membezakan kualiti samaada original atau pun cap ayam untuk mengelakkan ianya cepat rosak dan terpaksa beli lagi yang baru untuk berulang kali.
5. Rajinlah Pergi Ke Perpustakaan
Belajar di universiti memerlukan buku-buku dan sumber rujukan. Ada subjek yang memerlukan pelajar untuk menggunakan buku yang berharga puluh-puluh ringgit dan juga ratus-ratus ringgit. Malah buku tersebut cuma digunakkan untuk satu semester atau pun cuma terdapat beberapa bab saja dalam buku itu digunakan kan untuk menjawab peperiksaan.
Belajar di perpustakaan atau pinjam buku di perpustakaan menjimatkan wang. Pelajar juga boleh mengunakan Wi-Fi di sana untuk melayari internet.
Namun, anda perlu juga tahu 3 perkara yang menyebabkan pelajar susah untuk berjimat-cermat:
1. Kredit Telefon
Kredit telefon memang penting. Lebih-lebih lagi untuk hubungi mak ayah di kampung, nak call lecturer, girlfriend, boyfriend dan sebagainya. Pelajar sekarang kira beruntung kerana banyak aplikasi seperti Whatsapp, WeChat, LINE dan Telegram menyediakan perkhidmatan panggilan percuma dan chat. Kalau dulu-dulu, nak berSMS pun kena dikenakan caj RM0.20/SMS. Fuh!
Tapi dalam kelebihan ini pelajar biasanya akan menghabiskan kredit dengan mengisi kuota Internet akibat daripada sering terlibat dengan aktiviti-aktiviti d media sosial seperti Facebook, Instagram dan penghantaran gambar-gambar yang kononnya lawak di group-group WhatsApp.
2. Berpacaran
Bila dah masuk universiti ni, ramai pelajar akan mengambil kesempatan untuk mencari pacar masing-masing. Until Jannah la katanya. Berpacaran atau ber’couple’ akan menyebabkan pelajar selalu keluar bersama-sama dan menghabiskan duit kepada hiburan seperti menonton wayang dan ke tempat-tempat lepak hipster, air segelas pun dah menelan berbelas Ringgit.
Jangan jadi seperti anda yang menyara pasangan anda, dan beliau pula menjadi jodoh kepada orang lain di kemudian hari.
3. Rokok / Vape
Merokok dan vape bukan saja memberi impak negatif kepada kewangan, ia juga memberi kesan negatif kepada kesihatan. Dengan kenaikan harga rokok sekarang, memang akan membebankan pelajar sekiranya ketagihan rokok.
Vape pula ada harga yang sampai beratus-ratus Ringgit. Mungkin ada pelajar berfikiran, ada rokok seludup dan ada perisa vape yang murah, tapi kalau tiap-tiap minggu beli memang memakan belanja yang besar.
Kalau tak dapat juga tahan ketagihan rokok atau vape, caranya ialah tidak perlu beli rokok, sebaliknya tiap-tiap hari minta untuk berkongsi tanpa segan silu dengan kawan-kawan (itu pun kalau sanggup berkongsi air liur).
Nak Seribu Daya, Taknak Satu Alasan
Itu adalah antara cara untuk berjimat untuk pelajar universiti. Kadang cara ini mudah dan boleh difikirkan tapi untuk dipraktiskan agak sukar. Tapi itu terpulang kepada diri sendiri. Sekiranya kemahuan itu kuat, tiada yang mustahil.
Setiap kali musim e-Filing, ramai antara kita akan buka MyTax, masukkan maklumat gaji, tuntut pelepasan cukai dan tekan butang “Hantar”.
Nampak mudah. Tapi betul ke semua maklumat dah diisi dengan tepat?
Ada yang tersalah pilih borang. Ada yang terlupa masukkan bonus. Ada juga yang tak lapor pendapatan sewa sebab ingat dah ada potongan PCB, jadi tak perlu risau lagi.
Kesilapan macam ini mungkin nampak kecil, tetapi boleh menyebabkan kita terlepas pelepasan cukai, lambat menerima bayaran balik atau terpaksa membayar cukai tambahan.
Jom semak 10 kesilapan yang patut kita elakkan.
1. ❌ Tersalah pilih Borang B atau Borang BE
Ini antara perkara asas yang ramai pembayar cukai perlu faham.
Borang BE digunakan oleh individu pemastautin yang tidak menjalankan perniagaan, manakala Borang B digunakan oleh individu pemastautin yang menjalankan perniagaan.
Contohnya, Ali bekerja makan gaji dengan pendapatan tahunan RM72,000. Pada masa yang sama, dia menjalankan perniagaan menjual pakaian secara dalam talian (TikTok Shop, Shopee) dan memperoleh keuntungan bersih RM20,000 setahun.
Ali tidak boleh memilih Borang BE semata-mata kerana dia juga mempunyai pekerjaan tetap. Dia perlu menggunakan borang yang sesuai dengan keadaan pendapatannya.
Jika tersalah menghantar Borang BE, maklumat pendapatan perniagaannya mungkin tidak dilaporkan melalui borang yang sepatutnya.
Kesannya, Ali mungkin perlu mendapatkan panduan HASiL untuk membetulkan pelaporan cukainya.
Penting juga untuk diingat bahawa pendapatan sewa atau pendapatan sampingan tidak secara automatik bermaksud seseorang perlu menggunakan Borang B. Penentuan bergantung pada sifat pendapatan dan sama ada individu itu menjalankan perniagaan bagi tujuan cukai.
2. ❌ Tertinggal bonus ketika mengisi pendapatan penggajian
Katakan pendapatan penggajian seseorang sepanjang tahun ialah RM80,000, terdiri daripada:
Gaji tahunan: RM72,000
Bonus: RM8,000
Tetapi ketika mengisi e-Filing, dia hanya memasukkan RM72,000 dan terlupa memasukkan bonus.
Akibatnya, pendapatan penggajian terkurang lapor sebanyak RM8,000.
Jika tambahan pendapatan itu dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM8,000 × 19% = RM1,520
Jumlah sebenar bergantung pada pendapatan bercukai keseluruhan, pelepasan, rebat dan kadar cukai progresif.
Sebab itu, semak Borang EA atau EC dan pastikan jumlah pendapatan penggajian merangkumi gaji, bonus serta saraan bercukai lain yang berkaitan.
Dah hantar e-Filing? Jangan hantar borang baharu untuk tahun taksiran yang sama. Semak kaedah pindaan yang sesuai dengan HASiL kerana kesilapan ini melibatkan pendapatan terkurang lapor.
3. ❌ Tersalah pilih “Ya” untuk cukai ditanggung oleh majikan
Ada yang keliru antara cukai ditanggung majikan dengan Potongan Cukai Bulanan (PCB).
Ruangan “Cukai ditanggung oleh majikan” merujuk kepada keadaan majikan menanggung cukai pendapatan pekerja mengikut aturan pekerjaan. Ia bukan sekadar bermaksud majikan memotong PCB daripada gaji.
Bayangkan seorang pekerja sepatutnya menerima bayaran balik RM2,000, tetapi tersalah memilih “Ya” walaupun cukai sebenarnya ditanggung sendiri.
Kesilapan ini boleh menyebabkan bayaran balik tertangguh sementara maklumat disemak.
Isu ini pernah mendapat perhatian pada Mac 2026 apabila HASiL menjelaskan tindakan bagi kes pembayar cukai Tahun Taksiran 2025 yang tersilap memilih ruangan tersebut. Bagi kes yang disahkan, pembayar cukai tidak perlu meminda borang dan bayaran balik akan diproses secara berperingkat.
Jadi, jangan klik secara automatik. Fahami maksud setiap ruangan sebelum menghantar borang.
4. ❌ Tuntut Pelepasan Cukai untuk Perbelanjaan yang Sudah Dibayar oleh Majikan
Ramai tak sedar, bukan semua perbelanjaan yang layak mendapat pelepasan cukai boleh dituntut begitu sahaja, terutamanya apabila kos tersebut sudah ditanggung oleh majikan.
Contohnya, syarikat menyediakan manfaat perubatan yang menanggung 100% kos rawatan pekerja. Ali menerima rawatan penyakit serius bernilai RM5,000 dan keseluruhan bil dibayar oleh syarikat. Ali kemudian cuba menuntut RM5,000 yang sama sebagai pelepasan cukai perubatan dalam e-Filing.
Ini boleh menjadi kesilapan kerana Ali tidak menanggung sendiri perbelanjaan tersebut.
Apa yang perlu dibuat? Semak syarat khusus bagi setiap kategori pelepasan cukai dan pastikan tuntutan dibuat berdasarkan perbelanjaan yang benar-benar layak dituntut.
Ingat, tuntutan pelepasan cukai bukan sekadar tentang berapa banyak kita berbelanja, tetapi juga sama ada perbelanjaan itu memenuhi syarat yang ditetapkan.
Perbelanjaan perubatan bagi penyakit serius termasuk rawatan dibuat ke atas penyakit seperti sindrom Kurang Daya Ketahanan (AIDS), sindrom Parkinson, barah, penyakit buah pinggang, leukemia dan lain-lain penyakit yang serupa. ‘Lain-lain penyakit yang serupa’ termasuk serangan jantung, pulmonari hypertension, penyakit hati kronik, fulminant viral hepatitis, trauma kepala dengan defisit nurologikal, ketumbuhan otak dan kecacatan kepada pembuluh darah, melepuh dan melecur yang keterlaluan, pemindahan organ utama dan pemotongan kaki dan / atau tangan. Potongan sehingga RM10,000 dibenarkan ke atas amaun yang dibelanjakan untuk rawatan ke atas diri sendiri, pasangan atau anak. Rujuk Nota Penerangan BE
5. ❌ Tuntut pelepasan cukai, tetapi resit tak dapat dicari
Contohnya, seseorang menuntut pelepasan bagi pembelian komputer riba bernilai RM3,000 tetapi tidak dapat mengemukakan bukti pembelian apabila diminta.
Jika tuntutan itu tidak dapat disokong dan akhirnya ditolak, pendapatan bercukainya mungkin meningkat RM3,000.
Pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM3,000 × 19% = RM570
Dia mungkin perlu membayar cukai tambahan RM570, bergantung pada pengiraan cukai sebenar.
Sebab itu, pastikan tuntutan memenuhi syarat dan simpan resit, invois serta dokumen sokongan yang berkaitan.
HASiL secara amnya menetapkan rekod dan dokumen berkaitan cukai perlu disimpan selama tujuh tahun mengikut keperluan undang-undang.
6. ❌ Salah masukkan nombor akaun bank
Katakan seseorang layak menerima bayaran balik cukai sebanyak RM1,800, tetapi tersalah memasukkan nombor akaun bank.
Kesilapan ini boleh menyebabkan bayaran balik tertangguh atau memerlukan pengesahan lanjut.
Duit itu tidak semestinya hilang, tetapi pembayar cukai mungkin perlu menghubungi HASiL untuk menyelesaikan masalah tersebut.
7. ❌ Terlupa memasukkan maklumat anak
Ini juga boleh berlaku kepada ibu bapa yang mempunyai beberapa orang anak.
Contohnya, seorang pembayar cukai terlupa menuntut pelepasan anak sebanyak RM2,000 yang sebenarnya layak.
Jika kadar marginal cukainya 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM2,000 × 19% = RM380
Dia mungkin terlepas peluang mengurangkan cukai sebanyak RM380.
Walau bagaimanapun, kelayakan dan jumlah pelepasan bergantung pada syarat yang ditetapkan bagi tahun taksiran berkenaan, termasuk keadaan dan status anak.
Jadi, jangan anggap maklumat yang diisi pada tahun sebelumnya semestinya sudah lengkap untuk tahun semasa.
8. ❌ Tak lapor pendapatan sewa rumah
Ini contoh yang dekat dengan kehidupan ramai pekerja makan gaji.
Amir bekerja dengan pendapatan tahunan RM90,000. Dalam masa yang sama, dia menyewakan sebuah rumah pada harga RM1,200 sebulan.
Pendapatan sewa setahun:
RM1,200 × 12 bulan = RM14,400
Katakan perbelanjaan sewa yang dibenarkan ialah RM3,000. Pendapatan sewa bersih untuk ilustrasi ialah RM11,400.
Jika pendapatan bercukai Amir sebelum mengambil kira pendapatan sewa ialah RM75,000 dan tambahan itu dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM11,400 × 19% = RM2,166
Jumlah sebenar bergantung pada pengiraan pendapatan berkanun sewa, perbelanjaan yang dibenarkan, pelepasan dan kadar cukai progresif.
Jangan anggap pendapatan sewa boleh diabaikan hanya kerana kita sudah mempunyai pekerjaan tetap dan PCB dipotong setiap bulan.
9. ❌ Tak lapor pendapatan freelance atau komisen
Siti bekerja sepenuh masa dan turut melakukan kerja freelance pada hujung minggu.
Sepanjang tahun, dia memperoleh pendapatan freelance bersih sebanyak RM18,000 daripada perkhidmatan reka bentuk dan pengurusan media sosial.
Dia menganggap pendapatan itu tidak perlu dilaporkan kerana bayaran diterima daripada pelanggan secara berasingan daripada gaji.
Jika pendapatan tersebut merupakan pendapatan perniagaan yang perlu dilaporkan, kesilapan ini boleh menyebabkan cukai terkurang dikira.
Dengan andaian keseluruhan RM18,000 itu merupakan tambahan kepada pendapatan bercukainya dan dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM18,000 × 19% = RM3,420
Pengiraan sebenar bergantung pada sifat pendapatan, perbelanjaan yang dibenarkan dan pengiraan cukai keseluruhan.
Perkara yang sama perlu diberi perhatian bagi pendapatan komisen, perniagaan dalam talian dan aktiviti lain yang menghasilkan pendapatan bercukai.
10. ❌ Tak lapor pendapatan luar negara kerana ingat semuanya bebas cukai
Ada orang bekerja di Singapura, kemudian memindahkan gaji ke akaun bank Malaysia. Ada juga yang menjalankan perniagaan melalui eBay.
Persoalannya, adakah semua pendapatan ini automatik bebas cukai di Malaysia?
Jawapannya, tidak semestinya. Layanan cukai bergantung pada jenis pendapatan, sumber pendapatan, status pemastautin cukai dan syarat pengecualian yang berkenaan.
Contohnya, Ali bekerja di Singapura dan menerima gaji SGD5,000 sebulan. Dia memindahkan gajinya ke akaun bank Malaysia. Pemindahan wang itu sahaja tidak bermaksud gajinya automatik dikenakan cukai di Malaysia. Ali lazimnya perlu membayar cukai pendapatan di Singapura kerana dia bekerja secara fizikal di sana.
Sebaliknya, Ali turut menjalankan perniagaan menjual barang melalui eBay. Jika perniagaan itu diuruskan dari Malaysia, keuntungan perniagaan tersebut perlu dinilai berdasarkan peraturan cukai Malaysia dan mungkin perlu dilaporkan dalam e-Filing.
Dah hantar e-Filing tetapi baru sedar ada kesilapan?
Jangan terus panik. Tetapi jangan biarkan kesilapan itu tanpa tindakan.
Langkah pertama ialah kenal pasti jenis kesilapan:
Terlupa tuntut pelepasan atau rebat: Semak sama ada pembetulan boleh dibuat melalui saluran pindaan yang dibenarkan.
Pendapatan terkurang lapor: Semak kaedah pindaan yang sesuai, termasuk Borang Nyata Terpinda jika memenuhi syarat.
Salah pilih ruangan atau maklumat peribadi: Semak dengan HASiL sama ada perlu meminda borang atau mengemas kini maklumat sahaja.
Salah maklumat akaun bank: Hubungi HASiL untuk mendapatkan panduan mengemas kini maklumat bayaran balik.
Kaedah pembetulan bergantung pada jenis borang, tahun taksiran, tempoh pindaan dan keadaan kes.
Kongsi buku teks dalam format PDF dengan rakan-rakan atau senior. Elakkan beli buku fizikal setiap kali naik semester.