Cukai

Cara Isytihar Pendapatan Dekat LHDN (Untuk Yang Pertama Kali)

LHDN cukai

Pertama kali hendak bayar cukai pendapatan tapi tak tahu cara nak isytihar?

Atau, anda tak pasti sama ada layak untuk bayar ke tidak?

Ambil perhatian semua, terutamanya adik-adik yang baru mula kerja ataupun yang dah naik gaji. Kalau gaji dalam setahun adalah RM34,000, ataupun dalam RM2833.33 sebulan (lepas tolak KWSP), anda MESTI isytiharkan pendapatan dan bayar cukai pendapatan kepada kerajaan.

Tapi admin nak bagitahu awal-awal, prosesnya agak leceh tapi berbaloi supaya tidak timbul masalah kemudian hari. Jangan risau, sekali sahaja kena daftar, kemudian dah senang untuk kemas kini setiap tahun.

Memang Kena Isytihar Ke? Kalau Tak Buat Macam Mana?

Jawapan pendek admin: kalau tidak bernasib baik, memang kena kaw-kaw.

Jawapan panjang pula: Katakan anda sengaja elak daripada bayar cukai dan kalau kena ‘tangkap’ dengan pegawai audit Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN), penalti yang akan dikenakan adalah antara RM1,000 hingga RM20,000 (jika melibatkan kes yang serius) ataupun penjara. Kedua-dua sekali pun boleh!

Jika anda terkurang lapor jumlah pendapatan pula, boleh didenda sehingga 300%. Banyak tu! Contohnya, lepas dikira, jumlah anda kena bayar cukai ialah RM500, tapi sebab kurang isytihar, sampai RM1,500 kena bayar jika kena penalti 300%!

Semua ini termaktub dalam Akta Cukai Pendapatan 1967, “Failure (without reasonable excuse) to furnish an Income Tax Return Form”. Duit denda itu lagi bagus kalau kita simpan, buat pelaburan atau belanja pergi bercuti ke kan..

Oh, Kalau Lambat Bayar, Ada Dapat Penalti Tak?

Anda masih akan dikenakan penalti sebab bayar lambat dari sepatutnya.
Contohnya, kalau anda memang patut bayar cukai mulai tahun 2018, seharusnya bayar pada awal bulan 2019 dan bukannya sekarang baru nak sedar.

Kalau anda lambat bayar selepas tarikh-tarikh tertentu pun, kena tambah ekstra 10% nanti (mulai dari 1 Januari 2020). Ini tarikh deadline, bergantung kepada sumber pendapatan itu dari mana:

  • Selain bisnes (makan gaji & komisen!): 30 April 2023 | e-Filing: 15 Mei 2023
  • Buat bisnes sendiri: 30 Jun | e-Filing: 15 Julai 2023

Sekiranya masih gagal bayar cukai dan penalti yang dikenakan dalam tempoh 60 hari, akan dapat penalti tambahan sebanyak 5% ke atas amaun yang masih terhutang.


Kalau anda rasa boleh mengelak atau terlepas, admin nasihatkan fikir masak-masak, sebab LHDN boleh jejak pembayar cukai menggunakan analisis data dan dengan bantuan agensi-agensi tempatan dan luar negara. Jangan cari pasal, takut menyesal!
 

Kalau Tak Cukup Duit, Macam Mana Pula? LHDN Terima Bayaran Ansuran Ke?

Berita baik, BOLEH. 

Objektif LHDN ialah untuk kembalikan pendapatan negara daripada rakyat dan perniagaan yang berhak membayar cukai pendapatan, bukan untuk kenakan denda sebab tidak dapat nak bayar semua sekali harung. Tapi ada syaratnya.

Contohnya jika anda isytihar antara 3 November 2020 – 31 Mac 2021, kena bayar habis baki jumlah yang perlu dicukai selewat-lewatnya 1 April 2021. Kalau isytihar antara 1 April – 30 Jun 2021, kena habis bayar selewat-lewatnya 1 Julai. Kiranya, ada masa untuk rancang sebaik-baiknya.

Saya Layak Dicukai, Apa Nak Kena Buat?

1. Mula-mula kena dapatkan nombor Pin e-Filing

Untuk mula buat taksiran cukai, sebenarnya anda kena ada nombor PIN untuk login. Nombor pin boleh didapati dengan cara pergi ke kaunter LHDN atau secara atas talian.

Tapi yang bagusnya, proses tidak sampai 3 minit. Pergi ke mana-mana cawangan LHDN terdekat dan maklumkan pada pegawai bertugas.
Bawa sekali IC original! Anda akan dapat nombor PIN untuk e-Filing. Macam gambar dibawah ini

Penting! Kena simpan sebab perlu key-in untuk login setiap tahun.

2. Daftar online sebagai pembayar cukai

Setelah dapatkan nombor PIN, anda perlu daftar di website LHDN di e-Daftar dan klik pada link ‘borang pendaftaran online’. Pastikan anda upload gambar atau scan IC yang jelas, untuk LHDN buat pengesahan. Bila dah sah, anda akan dapat nombor permohonan. 

3. Daftar untuk e-Filing

4. Pilih borang yang betul

Bila anda dah berjaya login, pastikan pilih borang yang betul.

Pergi pada e-Form dan jika anda termasuk dalam ‘individu yang tidak menjalankan perniagaan’ (senang cakap makan gaji), pilih borang e-BE.

Yang ini admin anggap anda dah tahu: Contoh untuk tahun 2021, korang akan failkan cukai pendapatan untuk tahun 2020 dan seterusnya. 

5. Pastikan semua info betul

Maklumat anda akan diisi dengan automatik sebab dah daftar pada mula-mula dulu. Semak semua maklumat yang dinyatakan pada borang. Masukkan juga maklumat akaun bank, jadi kalau anda tergolong dalam cukai terlebih bayar, LHDN akan pulangkan baki duit tersebut.

6. Kurangkan jumlah yang perlu dicukai!

Ini part yang paling best sekali. Anda perlu disiplin setiap tahun kalau nak maksimumkan jumlah cukai yang kena dibayar. Ada dua perkara yang boleh kurangkan jumlah yang kena cukai: 

  • Pengecualian cukai: ada sesetengah hasil pendapatan tidak perlu dicukai di Malaysia, contohnya sesetengah interest dan dividen. Semak portal LHDN untuk tahu lebih lanjut.
  • Pelepasan cukai: yang ini boleh kurangkan jumlah cukai, contoh pelepasan cukai seperti takaful nyawa, iPhone, pembayaran EPF/SOCSO, barangan sukan dan banyak lagi. Pastikan rajin simpan resit (selama 7 tahun!) untuk benda-benda ini ya.

7. Semak jumlah yang korang kena cukai

Seterusnya, pergi pada bahagian ‘Summary’. Bagusnya dalam online ini, sistem akan kira semuanya. Dan anda boleh tahu terus kalau anda ada terlebih bayar cukai (daripada potongan gaji bulanan tu) atau terkurang.

8. Dah settle dah!

Akhir sekali, anda kena isytiharkan semua maklumat itu betul dengan ‘sign’ secara elektronik tapi dengan cara simbolik, iaitu masukkan IC dan password, pastu klik ‘Sign’.

Jangan risau kalau ada tersilap ke apa, anda masih boleh edit walaupun dah hantar borang dan tanda tangan ya.

Okey, siap isytihar! Jangan isi lewat-lewat ya. Kalau anda tiada komputer atau internet, jangan risau. Boleh juga buat di cawangan LHDN (ada komputer & internet!).

Jadi jangan segan-segan pula tanya pegawai LHDN yang bertugas atau telefon sahaja kalau ada yang tidak faham. Jom jadi warganegara Malaysia yang bertanggungjawab dan sama-sama tolong dalam pembangunan dan ekonomi negara.

Selamat failkan cukai pendapatan!

Artikel ini adalah sumbangan loanstreet.com.my

Baca juga: Cara Buat E-Filing Cukai Pendapatan 2023

Terima kasih kepada anda yang menyokong kami selama ini. Hari-hari kami bersemangat nak sebarkan ilmu tentang kewangan dan pelaburan.

Kami sedar yang majoriti pembaca kami adalah anak-anak muda yang tercari-cari panduan bagaimana untuk mula melabur. Jadi buku ini sangat sesuai bagi newbie yang nak mulakan langkah pertama.

Anda ada soalan-soalan berikut yang memerlukan jawapan?

  • Ada duit tapi tak tahu nak melabur di mana?
  • Nak melabur tapi takut kena tipu dengan scammer?
  • Bagaimana nak tahu sesuatu pelaburan itu adalah patuh Syariah atau tidak?
  • Ada banyak sangat jenis pelaburan dekat luar sana, apa yang paling sesuai dengan jiwa?
  • Dalam suasana ekonomi yang tak menentu, apakah pelaburan ‘safe haven’ yang menjadi pilihan?
  • Pelaburan tanpa tunai tu macam mana?
  • Soalan-soalan lazim berkenaan pelaburan

Jika ya, maka anda perlu miliki buku Buku Malaysia Melabur : 10 Benda Kita Kena Tahu.

Buku Malaysia Melabur juga telah berada dalam senarai MPH Best 2020 dalam kategori MPH Best Malay Non-Fiction 2020.

Sesungguhnya kami bersyukur diberi peluang oleh Allah untuk berubah menjadi lebih baik dan mendapat rezeki seperti yang diidamkan. Kami doakan semoga tuan puan juga dilimpahi rezeki yang penuh keberkatan.

Boleh miliki buku ini secara online di Shopee

SAYA NAK BUKU!
Previous ArticleNext Article

Apa Sebenarnya Isu dengan Cukai Pegangan / Withholding Tax (WHT)?

Sejak kebelakangan ini, semakin ramai usahawan berkongsi pengalaman berhubung kewajipan Cukai Pegangan / Withholding Tax (WHT) ke atas bayaran kepada syarikat luar negara seperti Meta, Google dan platform digital lain.

Ada yang menganggap WHT sebagai cukai baharu LHDN. Ada pula yang mempersoalkan kenapa perlu membayar WHT sedangkan mereka sudah membayar SST.

Sebenarnya, konsep WHT bukan perkara baharu. Persoalannya ialah mengapa ia kini menjadi perhatian ramai, khususnya dalam kalangan usahawan digital. Kenapa sebenarnya Cukai Pegangan / Withholding Tax (WHT) ini menjadi isu dalam kalangan usahawan yang menggunakan platform pengiklanan digital?

Jawapannya terletak pada bagaimana cara perniagaan beroperasi hari ini.

Dulu, iklan banyak dibelanjakan dalam negara.

Syarikat akan beli ruang iklan di surat khabar, stesen TV atau radio tempatan.

Media tempatan memperoleh pendapatan.

Pekerja mereka dibayar gaji.

Syarikat pula membayar cukai pendapatan di Malaysia.

Hari ini, landskap sudah berubah.

Ramai usahawan beriklan di Facebook, Instagram, Google dan TikTok.

Setiap bulan, ada yang membelanjakan ribuan, malah jutaan ringgit.

Tetapi bayaran itu tidak lagi diterima oleh syarikat tempatan.

Ia dibayar kepada syarikat di luar negara.

Persoalannya…

Patutkah Malaysia mempunyai hak mengenakan cukai ke atas sebahagian daripada pendapatan yang dijana daripada pasaran Malaysia?

Di sinilah perlunya konsep Withholding Tax (WHT).

WHT bukan bermaksud syarikat luar negara tidak membayar cukai di negara mereka. Mereka mungkin tetap dikenakan cukai mengikut undang-undang negara masing-masing. Jadi kerajaan Malaysia berpendapat, negara ini juga patut ada sedikit hak untuk mengenakan cukai ke atas bayaran tertentu yang keluar ke luar negara.

Oleh sebab syarikat tersebut berada di luar bidang kuasa LHDN, undang-undang meletakkan tanggungjawab kepada pihak yang membuat bayaran di Malaysia untuk memotong dan meremit cukai tersebut jika bayaran itu tertakluk kepada WHT.

Contoh…

Bayangkan ada dua content creator.

Amir tinggal di Malaysia. Sebuah syarikat kosmetik Malaysia membayarnya RM100,000 untuk menghasilkan kandungan promosi. Amir akan melaporkan pendapatan itu dan membayar cukai di Malaysia.

Alex pula tinggal di Ireland. Syarikat kosmetik yang sama di Malaysia membayarnya RM100,000 untuk menghasilkan kandungan yang menyasarkan pelanggan di Malaysia. Alex juga mungkin akan membayar cukai di Ireland mengikut undang-undang negara tersebut.

Persoalannya, bayaran RM100,000 itu datang daripada syarikat Malaysia. Adakah Malaysia juga patut mempunyai hak untuk mengenakan cukai ke atas bayaran tersebut?

Inilah antara rasional kewujudan Withholding Tax (WHT).

WHT bukan bermaksud Alex tidak membayar cukai di Ireland. Sebaliknya, ia merupakan mekanisme yang membolehkan Malaysia mengenakan cukai ke atas bayaran tertentu kepada bukan pemastautin apabila syarat-syarat di bawah undang-undang dipenuhi.

Antara bayaran yang lazim tertakluk kepada WHT ialah:

  • Royalti (Seksyen 109)
  • Faedah (Seksyen 109)
  • Perkhidmatan, pengurusan atau khidmat khas (Seksyen 109B)
  • Pendapatan artis luar negara (Seksyen 109A)
  • Pendapatan kontrak (Seksyen 107A)

Namun, bukan semua bayaran kepada syarikat luar negara dikenakan WHT. Sama ada WHT terpakai bergantung kepada jenis bayaran, fakta sesuatu transaksi serta jika berkaitan, Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA).

Apa jadi kalau WHT tidak dipatuhi?

Bayangkan sebuah syarikat kosmetik di Malaysia.

Setiap bulan syarikat ini beriklan di Facebook dan Instagram.

Sepanjang tahun, jumlah belanja iklan mencecah RM1 juta.

Walaupun jumlah itu terkumpul sepanjang tahun, kewajipan WHT tidak timbul di hujung tahun. Sebaliknya, ia perlu dipatuhi bagi setiap bayaran yang dibuat kepada Meta Platforms Ireland Ltd (dahulunya dikenali sebagai Facebook Ireland Ltd) .

Berapa kadar WHT yang perlu dibayar?

Bayaran kepada Meta Platforms Ireland Limited bagi pengiklanan digital tertakluk kepada WHT sebagai royalti. Ramai menyangka kadarnya sentiasa 10%.

Namun bagi Meta, keadaannya sedikit berbeza.

Ini kerana Meta mengeluarkan invois kepada pelanggan Malaysia melalui Meta Platforms Ireland Limited, manakala Malaysia dan Ireland mempunyai Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA).

Jika syarat-syarat DTA dipenuhi, kadar WHT yang dikenakan ialah 8%, berbanding kadar domestik 10%.

Jika bayaran kepada Meta Platforms Ireland Ltd tertakluk kepada WHT tetapi syarikat gagal mematuhi kewajipan tersebut, kesannya bukan sekadar perlu membayar WHT.

Perbelanjaan iklan RM1 juta itu juga boleh tidak dibenarkan sebagai potongan cukai di bawah perenggan 39(1)(j) Akta Cukai Pendapatan 1967 sehingga WHT dijelaskan.

Katakan syarikat itu memperoleh untung sebelum cukai RM2 juta.

Jika WHT dipatuhi

  • Untung sebelum cukai: RM2,000,000
  • Tolak kos iklan: RM1,000,000
  • Pendapatan bercukai: RM1,000,000
  • Anggaran cukai syarikat (24%): RM240,000

Jika WHT tidak dipatuhi

  • Untung sebelum cukai: RM2,000,000
  • Kos iklan RM1,000,000 tidak dibenarkan
  • Pendapatan bercukai: RM2,000,000
  • Anggaran cukai syarikat (24%): RM480,000

Perbezaan cukai: RM240,000.

Itu belum mengambil kira WHT yang masih perlu dijelaskan serta kenaikan jika lewat dibayar.

WHT bukan untuk iklan di sosial media sahaja

Ramai ingat WHT hanya berkaitan pengiklanan di Meta (Facebook & Instagram), Google Adwords atau TikTok Ads.

Sebenarnya tidak.

WHT telah lama wujud dan melibatkan pelbagai jenis bayaran kepada syarikat atau individu bukan pemastautin.

Antaranya ialah:

🛠️ Perkhidmatan

Contohnya sebuah kilang di Malaysia mengupah jurutera dari Jepun untuk memasang mesin.

💻 Perisian dan langganan digital

Contohnya bayaran lesen perisian, cloud computing atau platform AI kepada syarikat luar negara. (Tertakluk kepada fakta dan jenis bayaran.)

🎬 Content creator atau influencer luar negara

Contohnya syarikat kosmetik Malaysia membayar influencer di Korea Selatan untuk mempromosikan produk kepada pelanggan Malaysia.

🏷️ Royalti

Contohnya, sebuah syarikat Malaysia membayar royalti kepada pemilik jenama luar negara untuk menggunakan jenama tersebut di Malaysia.

Bagaimana hendak membayar WHT?

Jika sesuatu bayaran memang tertakluk kepada WHT, proses pembayarannya kini dibuat secara dalam talian melalui Portal MyTax menggunakan aplikasi e-WHT. LHDN menggalakkan pembayar cukai mengemukakan borang dan membuat bayaran melalui platform ini.

Secara ringkas, prosesnya adalah seperti berikut:

  1. Log masuk ke MyTax.
  2. Pilih ezHasil Services → e-WHT.
  3. Pilih borang WHT yang berkaitan (contohnya CP37 untuk royalti).
  4. Masukkan maklumat pembayar, penerima (termasuk TIN) dan butiran bayaran.
  5. Jana Bill Number.
  6. Buat pembayaran melalui ByrHASiL (FPX) atau saluran pembayaran yang dibenarkan.
  7. Muat turun resit pembayaran untuk simpanan rekod.

Tip: Antara cabaran yang sering dihadapi usahawan ialah mendapatkan maklumat penerima seperti Tax Identification Number (TIN) bagi syarikat luar negara. Jika TIN penerima belum tersedia, pembayar cukai boleh mendapatkan bantuan daripada LHDN melalui [email protected]

Kesimpulannya

Kita perlu faham bahawa WHT adalah mekanisme yang digunakan untuk memberi hak percukaian kepada Malaysia ke atas bayaran tertentu yang mengalir ke luar negara.

Ramai usahawan bukanlah mempertikaikan hak kerajaan untuk mengutip cukai. Apa yang mereka rungutkan ialah beban yang semakin bertambah.

Hari ini, mereka sudah pun membayar SST 8% ke atas perkhidmatan iklan digital. Dalam masa yang sama, timbul pula isu WHT yang memerlukan proses pengemukaan borang CP37 dan bayaran secara manual kepada LHDN.

Sebab itulah ada yang merasakan kos semakin tinggi, walaupun SST dan WHT sebenarnya merupakan dua cukai yang berbeza.

Namun, dalam era ekonomi digital hari ini, mungkin sudah tiba masanya mekanisme ini ditambah baik.

Antara cadangan yang boleh dipertimbangkan ialah:

  • Mewujudkan nilai ambang (threshold), sebagai contoh, hanya syarikat yang mempunyai hasil jualan tahunan melebihi jumlah tertentu diwajibkan mematuhi WHT bagi transaksi digital, manakala perusahaan mikro dan kecil diberi pengecualian
  • Menyediakan mekanisme pemotongan automatik melalui platform seperti Meta atau Google, seperti mana SST digital dikutip hari ini. Ini mengurangkan beban usahawan yang perlu memproses dan meremit sendiri WHT.
  • Memberikan tempoh pengampunan kepada pembayar cukai yang ingin membuat pengakuan secara sukarela tanpa dikenakan penalti 10%.

Bagi pembaca yang ingin memahami bagaimana mahkamah mentafsirkan isu Withholding Tax, berikut beberapa keputusan kes yang boleh dijadikan rujukan:

  • Kes Mahkamah Berkaitan WHT: Glocomp Systems (M) Sdn Bhd
    • Mahkamah Tinggi (Glocomp Systems (M) Sdn Bhd v KPHDN)
      Glocomp mencabar tindakan LHDN yang mengenakan WHT ke atas bayaran kepada Symantec Singapura. Mahkamah Tinggi memihak kepada Glocomp dan memutuskan bahawa bayaran tersebut bukan royalti, sebaliknya merupakan business profits di bawah DTA Malaysia–Singapura.
    • Mahkamah Rayuan (KPHDN v Glocomp Systems (M) Sdn Bhd)
      LHDN merayu keputusan tersebut. Mahkamah Rayuan membenarkan rayuan LHDN. Namun, keputusan itu bukan kerana mahkamah memutuskan bayaran tersebut semestinya tertakluk kepada WHT. Sebaliknya, Mahkamah Rayuan memutuskan bahawa Glocomp sepatutnya menggunakan saluran rayuan cukai yang disediakan oleh Akta Cukai Pendapatan, iaitu melalui Pesuruhjaya Khas Cukai Pendapatan (SCIT), dan bukannya terus memfailkan semakan kehakiman di Mahkamah Tinggi.
  • Wira Swire Sdn Bhd v Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri (Seksyen 109B ITA 1967) – Kes ini menunjukkan bahawa tidak semua bayaran kepada syarikat luar negara dikenakan WHT. Jika terdapat Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA), hak Malaysia untuk mengenakan WHT mungkin terhad. Dalam keadaan tertentu, pendapatan tersebut hanya dikenakan cukai di negara tempat syarikat itu bermastautin.
  • Alwan Enterprise Sdn Bhd v Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri (Seksyen 109B ITA 1967) – jika pertikaian itu memerlukan penelitian terhadap kontrak dan fakta transaksi, tempat yang sesuai untuk menyelesaikannya ialah Pesuruhjaya Khas Cukai Pendapatan (SCIT), bukannya terus membawa kes ke Mahkamah Tinggi.

Anda juga boleh merujuk:

Artikel ini bertujuan memberi penerangan umum mengenai konsep Withholding Tax (WHT). Contoh yang diberikan adalah untuk tujuan ilustrasi bagi memudahkan pemahaman pembaca. Sama ada sesuatu bayaran kepada bukan pemastautin tertakluk kepada WHT bergantung kepada fakta transaksi, jenis bayaran, peruntukan Akta Cukai Pendapatan 1967 serta, jika berkaitan, Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA). Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada penasihat cukai berlesen atau merujuk LHDN bagi menentukan layanan cukai yang tepat mengikut keadaan masing-masing.