Kewangan

Lima Konsep Asas Ekonomi Yang Perlu Kita Tahu

Memahami apa itu ekonomi bukanlah satu kewajipan yang utama, jika hendak dibandingkan dengan memahami bagaimana untuk mengimbangi bajet pendapatan diri sendiri dan keluarga. Namun, tanpa kita sedari ekonomi sebenarnya memberikan kesan yang besar dalam kehidupan seharian kita.

Ini kerana pada asasnya, setiap daripada kita mempunyai pilihan dan kita berupaya untuk membuat pilihan tertentu. Jom kita lihat 5 konsep asas ekonomi yang perlu kita ambil tahu. 

1. Kekurangan (Scarcity)

Kekurangan adalah merupakan salah satu konsep yang paling asas dalam bidang ekonomi. Secara ringkasnya, dunia mempunyai sumber yang terhad untuk memenuhi permintaan yang tidak terhad penduduk dunia.

Sebagai contoh, kita hanya ada produk gandum yang ditanam dan kuantitinya adalah terhad. Sesetengah orang mahu roti, sesetengah orang mahu bijirin dan sebagainya. Namun, berdasarkan pengeluaran gandum yang terhad, produk mana yang dapat dihasilkan dengan banyak?

Bagaimana kita hendak membuat keputusan berapa banyak tepung gandum perlu dihasilkan untuk membuat roti atau bijirin?. Hanya satu jawapan, iaitu sistem pasaran.

2. Penawaran dan Permintaan (Supply & Demand)

Sistem pasaran pula didorong oleh penawaran dan permintaan. Katakan ramai orang inginkan roti, ini bermakna permintaan untuk roti adalah tinggi. Permintaan yang tinggi bermakna kita boleh mengenakan bayaran yang lebih untuk membuat roti.

Jadi kita boleh mendapatkan lebih banyak wang secara purata dengan menukarkan gandum kepada roti, berbanding menukarkan gandum yang sama kepada penghasilan bijirin.

Maka, lebih ramai orang mula membuat roti dan selepas beberapa kitaran pengeluaran, terdapat begitu banyak roti di pasaran sehingga harga roti menjunam. Sementara itu, harga bijirin meningkat kerana penawaran yang sedikit hingga menyebabkan semakin ramai yang mula menukarkan gandum kepada bijirin untuk meraih keuntungan.

Begitulah kitaran pengeluaran yang sering berlaku. Pada asasnya, penawaran dan permintaan membantu menjelaskan mengapa sesuatu produk mampu berubah harga pada tahun lalu berbanding tahun berikutnya.

3. Kos dan Faedah (Costs and Benefits)

Konsep kos dan faedah meliputi skop yang lebih besar dalam ekonomi. Ianya mempunyai kaitan dengan jangkaan dan pilihan yang rasional. Dalam apa jua keadaan, orang ramai cenderung untuk membuat pilihan yang mempunyai lebih manfaat kepada mereka dengan kos yang paling rendah atau secara mudahnya manfaat melebihi kos.

Berbalik kepada roti: Jika permintaan adalah tinggi, kebanyakan pembuat roti akan mengambil lebih banyak pekerja untuk membuat lebih banyak roti dengan syarat harga roti dan jumlah jualan mewajarkan kos tambahan kepada gaji dan bahan yang diperlukan untuk membuat roti dengan lebih banyak.

Begitu juga dengan pengguna, pastinya kita akan pilih untuk membeli roti yang paling sedap pada harga yang lebih murah. Kos dan faedah tidak akan membelenggu fikiran kita sepanjang masa, tetapi kedua-duanya memainkan peranan yang penting semasa kita membuat pilihan.

Adam Smith (The Father of Economics) mendapat banyak ilham dan teori daripada kajian terhadap kos dan faedah, termasuklah perdagangan bebas yang berkembang pada satu masa dahulu ketika kerajaan masih lagi mengawal perdagangan..

4. Semua Memerlukan Insentif (Everything is in the Incentives)

Insentif adalah sebahagian daripada kos dan faedah serta jangkaan rasional. Insentif telah banyak mencorakkan dunia dan kadangkala disalahguna. Jika kita mempunyai tanggungjawab untuk membuat pengawasan dan tiba-tiba keadaan berubah menjadi tidak terkawal sehingga peluang untuk kita mendapatkan insentif yang terbaik hasil daripada pengawasan, akan musnah sama sekali.

Kita teruskan dengan contoh di atas iaitu pembuatan roti. Jika pembuat roti memberikan dua pilihan jenis roti iaitu roti bun dan roti gandum. Permintaan untuk roti bun meningkat dan pembuat roti ingin meningkatkan pengeluaran roti jenis tersebut, maka pembuat roti akan menawarkan bonus (insentif) kepada para pekerja untuk menghasilkan lebih roti bun berbanding roti gandum dalam satu hari.

Apabila insentif adalah sejajar dengan matlamat organisasi, maka manfaat yang diperolehi akan menjadi luar biasa. Beberapa insentif telah terbukti begitu berkesan dan telah menjadi amalan biasa di kebanyakan syarikat. Walaubagaimanapun, pemberian insentif ini boleh menjadi tidak wajar sekiranya matlamat asal tidak dicapai.

5. Meletakkan Semua Bersama-sama (Putting It All Together)

Kekurangan adalah faktor utama dalam pembelajaran ekonomi. Walaupun nampak seperti negatif, namun perkara tersebut adalah salah satu sebab mengapa ekonomi disebut sebagai sains sosial dan penentu kepada pilihan yang kita buat.

Ini kerana pilihan yang kita buat biasanya ditentukan oleh kos dan faedah yang kemudiannya membawa kepada sistem pasaran yang dinamik iaitu melibatkan sistem penawaran dan permintaan.

Daripada segi individu, kekurangan bermakna kita perlu membuat pilihan berdasarkan insentif yang kita perolehi dan mengambil kira kos dan faedah untuk manfaat peribadi. Konsep-konsep ini memberi makna yang luas, bukan sekadar kepada individu tetapi dunia keseluruhannya.

Dunia ini luas dengan pelbagai pilihan dan begitu juga halnya dengan pembelajaran ekonomi. Jika nak belajar lebih lanjut, terdapat pelbagai teori, undang-undang dan konsep yang akan timbul hasil daripada pilihan yang luas dan banyak.

Realitinya, konsep-konsep ekonomi ini bukanlah satu ketetapan dalam kitaran pasaran. Namun, konsep-konsep ini telah terbukti sejak berabad lamanya, mengenai pilihan yang dibuat oleh kebanyakan dari kita. Mengetahui konsep-konsep ini tidak bermakna kita mampu untuk mengubah dunia, namun ia akan membantu menjelaskan banyak perkara yang berlaku dalam kehidupan seharian kita.

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.