Petroliam Nasional Berhad (Petronas) kekal sebagai “tulang belakang” kewangan negara Malaysia sejak lebih empat dekad lalu. Sebagai syarikat minyak dan gas milik penuh kerajaan, dividen tahunan Petronas memainkan peranan penting dalam menampung hasil kerajaan, membiayai belanjawan pembangunan, dan menyokong subsidi rakyat.

Namun, dalam beberapa tahun kebelakangan ini, trend bayaran dividen menunjukkan penurunan berperingkat, mencerminkan perubahan landskap tenaga global, dasar fiskal kerajaan, dan strategi transformasi korporat Petronas sendiri.

Ringkasan Bayaran Dividen Petronas (2017– Jangkaan 2026)

Mengapa Dividen Petronas Menurun?

1. Ketidaktentuan Harga Minyak Global

Harga minyak mentah Brent pernah mencecah lebih USD100 setong pada 2022, sebelum turun kepada sekitar USD80 setong pada 2024–2025.
Penurunan harga ini memberi kesan langsung kepada margin keuntungan Petronas, terutamanya apabila kos operasi meningkat akibat inflasi tenaga global dan tekanan geopolitik.

2. Transformasi Tenaga & Pelaburan Baharu

Petronas kini dalam fasa peralihan strategik daripada dominasi minyak & gas kepada tenaga boleh diperbaharui (renewables) seperti solar, hidrogen hijau dan teknologi karbon rendah.
Pelaburan besar ini, termasuk projek Petronas Hydrogen Division dan pelaburan luar negara dalam tenaga bersih, menyebabkan lebihan tunai (cash reserves) perlu disalurkan semula kepada modal kerja dan projek masa depan dan bukan lagi sepenuhnya kepada dividen.

3. Keperluan Fiskal Kerajaan

Kerajaan Malaysia sejak 2022 mula menyusun semula sumber hasil negara dengan sasaran mengurangkan kebergantungan kepada Petronas.
Langkah ini selari dengan strategi fiscal consolidation, di mana hasil daripada cukai jualan & perkhidmatan (SST), cukai keuntungan luar biasa (windfall tax), dan cukai digital diperluas bagi menampung belanjawan negara.

4. Peningkatan Tekanan ESG & Keberlanjutan

Pelabur institusi global kini menilai prestasi syarikat berdasarkan Environmental, Social & Governance (ESG). Petronas perlu menunjukkan komitmen kepada matlamat sifar karbon menjelang 2050.
Peralihan ke arah ESG menyebabkan strategi keuntungan jangka pendek dikurangkan bagi memberi ruang kepada transformasi jangka panjang.

Implikasi Ekonomi & Fiskal

1. Terhadap Belanjawan Negara

Bayaran dividen yang lebih rendah bermaksud kerajaan perlu menyesuaikan bajet sama ada dengan menambah hasil cukai atau mengurangkan subsidi.
Sebagai perbandingan, pada 2019 kerajaan menerima RM54 bilion, sekitar 18% daripada hasil keseluruhan negara manakala jangkaan 2026 hanya RM20 bilion kurang daripada separuh sumbangan asal.

2. Terhadap Pasaran Modal & Pelabur

Walaupun Petronas bukan syarikat tersenarai, prestasinya memberi kesan domino kepada sektor minyak & gas di Bursa Malaysia.
Syarikat seperti Dialog Group, Hibiscus Petroleum, dan Yinson Holdings lazimnya mengikuti trend pelaburan Petronas dalam upstream dan downstream, menjadikan dividen Petronas indikator tidak langsung untuk industri tenaga tempatan.

3. Terhadap Strategi Tenaga Nasional

Malaysia kini beralih ke arah campuran tenaga (energy mix) yang lebih seimbang, sasaran 70% tenaga boleh diperbaharui menjelang 2050.
Ini bermakna keuntungan masa depan tidak lagi datang sepenuhnya daripada minyak mentah, tetapi daripada portfolio tenaga hijau yang lebih mapan.

Prospek 2026 & Seterusnya: Petronas Sebagai Syarikat Tenaga, Bukan Sekadar Minyak

Menurut MoF, Petronas dijangka membayar dividen sebanyak RM20 bilion tahun depan

Menjelang 2026, jangkaan bayaran dividen hanya RM20 bilion, iaitu yang terendah dalam hampir sedekad.
Namun, ini bukan semata-mata tanda kelemahan sebaliknya satu penyusunan semula strategik bagi memastikan Petronas kekal berdaya saing dalam dunia tenaga masa depan.

Petronas kini bergerak daripada syarikat minyak (oil company) kepada syarikat tenaga menyeluruh (integrated energy company) yang mengimbangi keuntungan dengan keberlanjutan.

Antara fokus utama dekad akan datang:

• Hidrogen hijau untuk pasaran Jepun & Korea Selatan
• Tenaga boleh diperbaharui (solar, angin, biofuel) melalui anak syarikat Gentari
• CCUS (Carbon Capture, Utilisation & Storage) bagi mengurangkan jejak karbon industri berat
• Digitalisasi operasi untuk mengurangkan kos & meningkatkan kecekapan

Kesimpulannya, penurunan bayaran dividen Petronas daripada RM54 bilion pada 2019 ke jangkaan RM20 bilion pada 2026 perlu dilihat dalam konteks besar bukan sekadar kejatuhan hasil, tetapi transformasi struktur ekonomi dan tenaga negara.

Bagi pelabur, ini menandakan:

• Tumpuan akan beralih kepada syarikat berkaitan tenaga hijau, teknologi, dan kecekapan sumber.
• Bursa Malaysia berpotensi mendapat manfaat daripada gelombang baharu pelaburan ESG.
• Ekonomi Malaysia sedang bergerak dari era “duit minyak” kepada era “ekonomi lestari”.

Petronas kekal simbol kekuatan korporat Malaysia, tetapi cabaran sebenar ialah bagaimana ia mengekalkan keuntungan tanpa menjejaskan masa depan bumi.