Ekonomi

Sektor Kuasa Malaysia Turut Terkena Bahang Perang Ukraine-Rusia

Gambar: New Straits Times Press

KUALA LUMPUR, 7 Dis  (Bernama) — Kesan domino kenaikan mendadak harga bahan api ekoran daripada ketegangan geopolitik antara Ukraine dan Russia, ditambah dengan ketidaktentuan penawaran dan permintaan telah mempengaruhi harga arang batu dan memberi tekanan melampau ke atas industri penjanaan kuasa di Malaysia dan seluruh dunia.  

Bagi tahun ini, harga niaga hadapan penanda aras Newcastle Coal melepasi paras US$440 setan metrik (US$1=RM4.40) pada 2 Mac, 2022, berikutan pencerobohan Rusia ke atas Ukraine pada 24 Feb, 2022. 

Harga mineral itu kemudiannya turun naik dan mencecah paras tertinggi pada US$457.80 setan metrik pada 5 Sept, 2022, apabila permintaan terhadap arang batu meningkat namun pada masa yang sama pengeluaran dari Eropah dan China merosot. 

Harga arang batu meningkat pada purata US$209.70 setan metrik dalam tempoh sembilan bulan pertama 2022 berbanding harga arang batu penanda aras pada US$79 setan metrik di bawah Tempoh Regulatori 3 (RP3), yang diluluskan bagi tempoh daripada 1 Feb, 2022 hingga 31 Dis, 2024.

Peningkatan harga arang batu membawa kepada kenaikan kos penjanaan elektrik yang memberi impak langsung kepada tarif elektrik kerana arang batu merangkumi hampir 60 peratus daripada sumber penjanaan. 

Bagaimanapun, di Malaysia, pengguna dan usahawan tidak begitu merasai tekanan harga berikutan pemberian subsidi oleh kerajaan. 

Tarif semasa yang dilaksanakan pada 1 Jan, 2014 di bawah mekanisme Peraturan Berasaskan Insentif  (IBR), kekal pada 39.45 sen setiap kilowatt sejam (kWj).

Sementara itu, pengguna bukan domestik daripada sektor komersial dan perindustrian dikenakan surcaj 3.70 sen setiap kWj. 

Kerajaan menggunakan dana daripada Kumpulan Wang Industri Elektrik (KWIE) untuk mengekalkan rebat semasa dua sen setiap kWj bagi mengekalkan rebat semasa dua sen setiap kWj kepada pengguna domestik dan bersasar. 

Kerajaan membayar Tenaga Nasional Bhd (TNB) sebanyak RM4.8 billon bagi separuh kedua 2022 di bawah skim pemulihan kos penjanaan elektrik berasaskan kepada mekanisme Pelepasan Imbangan Kos Penjanaan (ICPT).

Majoriti firma penyelidikan mengunjurkan surcaj ICPT yang tinggi bagi sektor komersial dan perindustrian bagi tempoh pelaksanaan akan datang dari 1 Jan hingga 30 Jun, 2023. 

Permintaan elektrik

Menurut Data CEIC, pengeluaran elektrik di Malaysia mencecah 14,782 GigaWatt sejam (GWj) pada Ogos 2022 dan paras tertinggi 14,800 GWj pada Mei 2022.

Peningkatan permintaan elektrik di Malaysia adalah sejajar dengan pemulihan ekonomi negara dan akan terus memberi prospek yang baik kepada TNB.

Ia juga dijangka memberi manfaat ketika peralihan negara kepada karbon rendah pada masa depan yang menumpukan kepada tenaga boleh diperbaharui (RE).

 Dalam tempoh sembilan bulan yang berakhir 30 Sept, 2022, hasil TNB meningkat 46 peratus kepada  RM53.87 bilion daripada RM36.89 bilion sebelumnya berikutan peningkatan jualan elektrik TNB dalam semua sektor. 

Tanpa pemulihan kos daripada ICPT, hasil adalah sebanyak RM37.95 bilion, naik 6.6 peratus. Keuntungan bersih susut 4.7 peratus kepada RM2.65 bilion berbanding RM2.78 bilion sebelumnya.

Bagi 2022, permintaan elektrik dijangka berkembang 1.7 peratus tahun ke tahun berbanding 1.2 peratus pada 2021 sejajar dengan unjuran pertumbuhan keluaran dalam negara kasar (KDNK) pada 6.5 peratus hingga 7.0 peratus.

Dilaporkan bahawa kerajaan menjamin pembiayaan TNB sehingga RM6 bilion bagi membiayai kos modal kerja tambahan yang juga boleh dipulihkan menerusi ICPT.

TNB juga dijangka mendapat manfaat daripada peralihan tenaga Malaysia yang merupakan pelaburan grid tambahan dan peluang tenaga boleh diperbaharui. Ini dijangka dapat meningkatkan pendapatannya dan menambah baik persepsi alam sekitar, sosial dan tadbir urus (ESG) gergasi utiliti itu.

TNB mempercepat usahanya dengan menamatkan operasi arang batu terpilih lebih awal daripada yang dirancang dan memperkasakan semula loji berkuasa fosil dengan teknologi hijau baharu.

Sumber lain yang sedang dipertimbangkan adalah solar, hidro dan bahan api bio bagi tempoh jangka panjang untuk mengekalkan aliran tunai di tengah-tengah kenaikan mendadak bahan api dan kos penjanaan elektrik lain. 

Ketua penyelidikan dan inovasi Universiti Sains dan Teknolgi Malaysia (MUST) Profesor Geoffrey Williams berkata TNB mempunyai strategi tenaga boleh diperbaharui yang jelas tetapi bergerak perlahan berikutan kekurangan kos dan ketersediaan teknologi. 

Beliau berkata selain daripada pelaburan dalam tenaga alternatif kepada bekalan gas dan arang batu, TNB akan menumpukan kepada permintaan untuk menggunakan pemeteran pintar dan analisis data bagi memahami permintaan dengan lebih tepat dan menambah baik bekalan dan profil kos untuk membantu memaksimumkan keuntungan dan mengurangkan sisa buangan. 

“Ini boleh dilakukan bagi permintaan perniagaan dan isi rumah. Ia adalah persoalan untuk menambah baik produktiviti dan kecekapan bagi membantu memaksimumkan keuntungan,” katanya kepada Bernama.

Menerangi masa depan dengan kemampanan, Dasar Tenaga Nasional

Memandangkan kesan perubahan iklim dilihat terus meningkat, usaha di peringkat global, termasuk Malaysia untuk penyahkarbonan, menyebabkan satu gesaan baharu dilaksanakan dengan pelancaran Dasar Tenaga Nasional (NEP) 2022-2040 pada 19 Sept 2022.

NEP menggariskan komitmen kerajaan ke arah peralihan tenaga yang sedang berlaku di seluruh dunia.

Ia bertujuan bukan sahaja untuk mengekalkan kesinambungan masa depan sektor tenaga Malaysia  tetapi juga untuk memanfaatkannya sebagai pemangkin pelaburan ke dalam dan dalam negara untuk kesejahteraan rakyat.

Lebih penting lagi, NEP menetapkan matlamat untuk pembangunan sektor tenaga dalam dua dekad akan datang dan dijangka memberi impak yang ketara ke atas keseluruhan rantaian nilai tenaga, daripada pengeluaran dan penjanaan sehingga pengedaran dan penggunaan oleh pengguna akhir.

Agensi dan pengawal selia kerajaan yang berkaitan juga dijangka mengeluarkan banyak garis panduan, dasar dan peraturan dalam masa terdekat, yang sudah pasti akan memberi kesan luar biasa terhadap evolusi ekosistem tenaga.

Pemain industri dan pihak berkepentingan digalakkan untuk memantau sebarang perkembangan sedemikian dan menyelaraskan strategi serta pendekatan mereka untuk mendapat manfaat sepenuhnya daripada apa yang mungkin akan menjadi anjakan seismik dalam landskap tenaga.

Bagi tujuan itu, TNB telah mengumumkan bahawa ia melabur RM21 bilion dalam program Grid Masa Hadapan dari 2022 hingga 2024 untuk meningkatkan kesediaan dan kebolehpercayaan rangkaian penghantaran dan pengedarannya.

Insentif

Pada 31 Okt 2022, kerajaan memperkenalkan Program Tenaga Hijau Korporat (CGPP) untuk menggalakkan lebih banyak syarikat di negara ini menggunakan tenaga elektrik hijau dengan memasang sistem solar fotovolta (PV).

CGPP akan membolehkan syarikat yang beroperasi di Malaysia mencapai komitmen ESG mereka melalui mekanisme Perjanjian Pembelian Kuasa Maya (VPPA) dengan jumlah kuota 600MW.

Sebelum ini, syarikat di Malaysia boleh memenuhi komitmen mereka untuk menggunakan elektrik hijau melalui program Pemeteran Tenaga Bersih dan Penggunaan Sendiri.

Selain itu, syarikat juga boleh membeli Sijil Tenaga Boleh Diperbaharui atau melanggan Tarif Elektrik Hijau.

Di bawah program CGPP, syarikat yang layak boleh memeterai Perjanjian Tenaga Hijau Korporat (PTHK) dengan penjana tenaga solar untuk penjualan dan pembelian Tenaga Boleh Diperbaharui (RE) secara maya melalui terma dan syarat yang dipersetujui bersama.

Unjuran

Menurut Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA), permintaan elektrik global dilihat meningkat 2.4 peratus pada 2022 dan dijangka mengekalkan kadar pertumbuhan yang sama pada 2023.

Sementara itu, pertumbuhan permintaan di Asia Pasifik dilihat pada 3.4 peratus pada 2022 dan dijangka meningkat empat peratus pada 2023.

Harga bahan api fosil, pertumbuhan ekonomi dan langkah kebersihan yang berterusan berkaitan COVID-19 adalah ketidaktentuan utama yang menjejaskan jangkaan permintaan elektrik global dan gabungan penjanaan pada 2023, kata IEA.

Di Malaysia, penjanaan kuasa boleh diperbaharui dijangkakan menjadi sumber bekalan elektrik yang paling pesat berkembang pada tahun 2023 dan seterusnya.

Dianggarkan juga bahawa pertumbuhan tenaga boleh diperbaharui boleh meningkat lapan peratus secara global tahun depan.

Malaysia telah menyatakan komitmennya terhadap matlamat untuk menjadi negara neutral karbon seawal tahun 2050 untuk mengurangkan intensiti pelepasan gas rumah hijau sebanyak 45 peratus pada tahun 2030, berdasarkan intensiti pelepasan pada tahun 2005, selaras dengan aspirasi untuk menjadi negara rendah karbon.

Penyertaan daripada syarikat besar seperti TNB, Jentayu Sustainables Bhd, Sunview Group Bhd, Taliworks Corporation Bhd, SP Setia Bhd dan Siemens juga akan menyokong industri tenaga boleh diperbaharui.

— BERNAMA

Artikel asal: https://thekapital.my/sektor-kuasa-malaysia-turut-terkena-bahang-perang-ukraine-rusia/

Previous ArticleNext Article

Ekonomi Digital Malaysia Cecah RM196 Bilion, Antara Paling Pantas Berkembang di Asia Tenggara

E-dagang berkembang 22%, penggunaan AI semakin meluas dan ekonomi digital Malaysia dijangka terus berkembang pada 2026.

Ekonomi digital Malaysia semakin berkembang pesat. Menurut laporan e-Conomy SEA 2026 yang diterbitkan oleh Google, Temasek dan Bain & Company pada 28 Oktober 2026, nilai ekonomi digital negara dijangka mencecah AS$48 bilion atau kira-kira RM196 bilion pada 2026.

Lebih menarik, pertumbuhan ini mencapai 20% berbanding tahun sebelumnya, sekali gus meletakkan Malaysia bersama Vietnam sebagai ekonomi digital yang berkembang paling pantas di Asia Tenggara.

Pertumbuhan ini bukan datang daripada satu sektor sahaja. E-dagang, pelancongan dalam talian, perkhidmatan kewangan digital, media dalam talian serta perkhidmatan penghantaran makanan dan pengangkutan semuanya menunjukkan perkembangan positif.

1. E-dagang Jadi Pemacu Utama Ekonomi Digital

Sektor e-dagang kekal sebagai penyumbang terbesar kepada ekonomi digital Malaysia.

Pada 2026, nilai transaksi barangan dan perkhidmatan yang dijual melalui platform digital dalam sektor ini dijangka mencecah AS$25 bilion atau sekitar RM102 bilion, meningkat 22% berbanding tahun sebelumnya.

Antara faktor yang mendorong pertumbuhan ini ialah penggunaan AI untuk membantu pengguna mencari produk, penjualan melalui video serta penggunaan sistem automatik yang memudahkan peniaga mengurus perniagaan.

Mudah kata, membeli-belah dalam talian bukan lagi sekadar membeli barang di platform e-dagang. Cara peniaga memasarkan produk dan cara pengguna membuat keputusan pembelian juga semakin berubah.

2. Pelancongan Dalam Talian Terus Berkembang

Sektor pelancongan dalam talian turut menunjukkan prestasi memberangsangkan dengan pertumbuhan 15% kepada AS$12 bilion, bersamaan kira-kira RM49 bilion.

Kenaikan harga tiket penerbangan menjadi antara faktor yang meningkatkan nilai transaksi. Pada masa sama, permintaan terhadap pelancongan domestik dan antarabangsa serta penginapan premium turut menyokong pertumbuhan sektor ini.

Menariknya, AI kini semakin memainkan peranan dalam perancangan perjalanan. Pengguna bukan sahaja menggunakan media sosial untuk mencari destinasi percutian, malah mula bergantung pada platform AI untuk mendapatkan cadangan lokasi, menyusun jadual perjalanan dan merancang percutian.

3. Pembayaran Digital dan Pinjaman Dalam Talian Semakin Popular

Penggunaan perkhidmatan kewangan digital juga terus meningkat.

Nilai transaksi pembayaran digital di Malaysia berkembang 17% kepada AS$261 bilion. Ini menjadikan Malaysia pasaran pembayaran digital kedua terbesar di Asia Tenggara selepas Indonesia.

Sementara itu, baki pinjaman digital meningkat 22% kepada AS$18 bilion.

Pertumbuhan ini menunjukkan semakin ramai pengguna dan perniagaan menggunakan saluran digital untuk membuat pembayaran serta mendapatkan pembiayaan.

Bagi pengguna, urusan kewangan menjadi lebih mudah. Bagi perniagaan pula, perkhidmatan digital membuka peluang untuk mendapatkan pelanggan dan mengembangkan operasi dengan lebih meluas.

4. AI Bukan Lagi Sekadar Trend

Satu lagi dapatan menarik dalam laporan ini ialah penggunaan kecerdasan buatan atau AI dalam kalangan rakyat Malaysia.

Dianggarkan 17 juta rakyat Malaysia menggunakan AI generatif, bersamaan 68% daripada populasi bekerja. Angka ini meletakkan Malaysia di tempat kedua di Asia Tenggara dari segi penggunaan AI.

Pengguna di Malaysia juga aktif menggunakan AI untuk menghasilkan imej. Menurut laporan tersebut, satu daripada lima pengguna Gemini meminta platform itu menjana imej.

Namun, perkara yang lebih penting bukan sekadar berapa ramai yang menggunakan AI, tetapi sejauh mana teknologi ini digunakan dalam kehidupan dan pekerjaan seharian.

Secara purata, pengguna Malaysia melakukan sekitar 1.8 sesi AI seminggu. Dalam setiap sesi, mereka mencatatkan purata 13.9 pertukaran mesej atau arahan dengan AI, kedua tertinggi di rantau ini selepas Singapura.

Penggunaan AI dalam sektor korporat juga semakin matang. Laporan itu menganggarkan penggunaan AI oleh organisasi menyumbang sekitar 45% hingga 50% daripada keseluruhan penggunaan token AI di Malaysia.

Ini menunjukkan AI semakin digunakan untuk membantu menyelesaikan tugasan sebenar, bukan sekadar mencuba teknologi baharu.

5. Pelaburan AI dan Pusat Data Bakal Membuka Peluang Baharu

Perkembangan AI memerlukan infrastruktur yang kukuh, termasuk pusat data, pengkomputeran berprestasi tinggi dan perkhidmatan awan.

Malaysia sedang membangunkan ekosistem pusat data untuk memenuhi permintaan yang semakin meningkat terhadap perkhidmatan AI dan pengkomputeran awan.

Di peringkat Asia Tenggara pula, pelaburan swasta dalam pengkomputeran dan infrastruktur AI mencecah AS$20 bilion atau kira-kira RM82 bilion dalam tempoh 12 bulan yang dilaporkan.

Lebih menarik, syarikat digital yang menjadikan AI sebagai teras produk mereka menerima sekitar 80% daripada jumlah pembiayaan swasta kepada syarikat digital dalam tempoh enam bulan terkini yang dikaji. Angka ini meningkat daripada kira-kira 30% pada separuh kedua 2024.

Laporan itu turut menjangkakan penggunaan AI di Asia Tenggara boleh meningkat sehingga 60 kali ganda menjelang 2030, berdasarkan jumlah token yang digunakan.

Bagi Malaysia, perkembangan ini membuka peluang kepada syarikat teknologi, penyedia pusat data dan perniagaan yang mampu menggunakan AI untuk meningkatkan produktiviti.

6. Sektor Digital Lain Turut Menunjukkan Pertumbuhan

Pertumbuhan ekonomi digital Malaysia bukan terhad kepada e-dagang dan AI sahaja.

Sektor media dalam talian berkembang 20% kepada AS$5 bilion, manakala sektor pengangkutan dan makanan meningkat 18% kepada AS$5 bilion.

Peningkatan ini menunjukkan aktiviti digital semakin meluas dalam pelbagai aspek kehidupan, daripada menonton kandungan dalam talian hinggalah menempah pengangkutan dan makanan.

Bagi perniagaan, perubahan ini membuka ruang untuk mencari pelanggan baharu, menawarkan perkhidmatan secara digital dan menggunakan data bagi memahami corak perbelanjaan pengguna.

7. Malaysia Perkenalkan Perlindungan Undang-undang untuk Pekerja Gig

Selain teknologi dan perniagaan, laporan ini turut menyorot perkembangan dalam sektor pekerjaan gig.

Malaysia menjadi negara pertama di Asia Tenggara yang meletakkan ekonomi gig di bawah kerangka perundangan khusus menerusi Akta Pekerja Gig 2025 (Akta 872), yang mula berkuat kuasa pada 31 Mac 2026.

Akta ini meluaskan perlindungan undang-undang kepada lebih 1.6 juta pekerja gig, termasuk penghantar makanan, pemandu platform dan pekerja bebas digital.

Antara perlindungan yang dinyatakan dalam laporan ialah keperluan perjanjian perkhidmatan bertulis yang telus, caruman keselamatan sosial melalui PERKESO, larangan potongan bayaran yang tidak adil serta penubuhan Tribunal Pekerja Gig untuk menyelesaikan pertikaian.

Langkah ini penting kerana pertumbuhan ekonomi digital turut mengubah cara rakyat bekerja dan memperoleh pendapatan.

Kesimpulan: Peluang Besar untuk Perniagaan dan Pelabur

Secara keseluruhan, ekonomi digital Malaysia dijangka terus berkembang, disokong oleh e-dagang, pelancongan, pembayaran digital dan penggunaan AI.

Pada peringkat serantau, ekonomi digital Asia Tenggara diunjurkan mencapai AS$368 bilion atau kira-kira RM1.5 trilion pada 2026, dengan potensi mencecah AS$1 trilion menjelang 2035.

Bagi pelabur, perkembangan ini boleh membuka peluang dalam sektor seperti teknologi, pusat data, perkhidmatan awan dan pembayaran digital. Namun, pertumbuhan sesuatu sektor tidak semestinya menjamin keuntungan setiap syarikat. Penilaian saham, prestasi kewangan dan harga yang dibayar masih perlu dipertimbangkan.

Bagi usahawan pula, mesejnya jelas: perniagaan yang mampu menyesuaikan diri dengan perubahan digital dan memanfaatkan AI berpotensi memperoleh kelebihan daya saing.

Persoalannya sekarang bukan lagi sama ada ekonomi digital akan berkembang, tetapi siapa yang paling bersedia untuk mengambil peluang daripada pertumbuhan ini?

Sumber: Laporan e-Conomy SEA 2026 oleh Google, Temasek dan Bain & Company, diterbitkan pada 28 Oktober 2026.

Nota: Nilai dalam ringgit berdasarkan kadar pertukaran AS$1 = RM4.08 seperti yang dinyatakan dalam laporan. GMV merujuk kepada nilai kasar barangan dan perkhidmatan yang diniagakan melalui platform digital, manakala GTV merujuk kepada jumlah nilai transaksi. Kedua-duanya bukan ukuran hasil atau keuntungan syarikat.