Rumah, tanah, wang simpanan yang banyak dan aset-aset lain adalah harta yang perlu kita uruskan supaya ia tidak berkubur apabila kita meninggal dunia nanti. Menurut statistik, sebanyak RM60 bilion harta yang dibekukan oleh pihak berkuasa.
Ini menunjukkan ramai di kalangan kita yang tidak tahu bagaimana cara menguruskan harta dengan betul. Apabila harta beku dan tiada penuntut, sudah pasti akan menjadi masalah dalam keluarga anda kelak.
Dengan harta juga, kita pasti mendapat manfaat di dunia dan akhirat selagi mana harta itu digunakan untuk jalan yang baik.
Terdapat beberapa faktor yang menyebabkan berlakunya harta beku di Malaysia. Di antaranya adalah ramai yang tidak tahu urus pusaka, tiada masa menguruskan harta pusaka, tiada persepakatan waris, tiada duit untuk menguruskan harta dan menganggap harta pusaka tak perlu diuruskan dengan segera. Malah ada yang menganggap jika urus harta pusaka segera, individu tersebut adalah tamak.
Bagi mengelakkan berlakunya harta beku, pemikiran seperti itu haruslah dibuang jauh-jauh. Uruskan harta dengan cara yang betul dan pilihan yang tepat.
Jom lihat 6 cara uruskan harta supaya ianya tidak beku.
1. Ambil Tahu Pasal Faraid
Cara urus harta dengan betul adalah mengetahui siapa faraid anda memandangkan faraid adalah hukum Islam dalam menguruskan harta jika anda tidak melakukan sebarang hibah.
Banyak kes berlaku di mana waris tidak tahu dia tidak layak jadi waris faraid tetapi menganggap harta si mati adalah miliknya.
2. Lantikan Wasi
Pelantikan wasi yang boleh anda lantik dibahagikan kepada syarikat amanah dan individu. Untuk pengetahuan anda, wasi adalah pentadbir yang akan membuat tuntutan pusaka bagi pihak anda.
Sekiranya harta tidak lebih daripada RM2 juta, kita boleh gunakan wasi individu. Sekiranya lebih daripada RM2 juta, gunakan wasi syarikat seperti As-Salihin Trustee, Amanah Raya Berhad atau lain-lain lagi.
Pelantikan wasi penting kerana mereka adalah golongan pakar
yang akan membantu menguruskan harta anda. Berbanding dengan tindakan anda
sendiri, mereka lebih cepat, pantas dan senang.
3. Wasiat Sedekah
Dengan adanya wasiat sedekah, ia bakal menjadi saham akhirat anda kelak. Semua orang Islam amat disarankan berwasiat sedeah atau wakaf.
Sekurang-kurangnya dapatlah pahala berterusan sehingga hari kebangkitan nanti. Buatlah wasiat ⅓ dari harta anda!
4. Pastikan Ada Hitam Putih
Wajib anda dokumenkan wasiat anda dengan mana-mana syarikat pengurusan pusaka. Wasiat dengan mulut akna menjadi masalah kelak kerana tiada bukti.
Carilah mereka yang berpengalaman untuk membuat dokumen tersebut. Ianya tak semestinya mahal, kita boleh shopping untuk dapatkan harga yang menarik.
5. Dana Pantas Untuk Waris
Tahukah anda, aset akaun bank dan lain-lain akan terus beku setelah kematian. Namun, KWSP, penama Tabung Haji dan penama Polisi Takaful tidak akan beku serta-merta.
Sebaliknya, ia akan dimasukkan ke dalam akaun penama.
6. Dokumen Hibah
Dokumen hibah boleh dibuat sekiranya anda ingin menentukan sendiri sebanyak mana harta yang ingin anda serahkan kepada orang tersayang, ibu bapa dan keluarga. Ia tidak akan melalui proses faraid lagi tetapi akan terus ke penama anda.
Untuk menguruskan harta dengan baik melalui mana-mana cara di atas, pilihlah syarikat atau perunding harta yang dipercayai bagi menguruskan harta kita. Buatlah perbandingan bagi syarikat-syarikat yang menawarkan servis ini terlebih dahulu.
Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.
Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.
Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.
Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.
Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.
Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025
Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.
Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an
Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.
Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.
Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.
Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.
Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.
Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas
Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.
Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.
Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu
Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:
“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.
Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.
Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.
Negeri
Kedudukan yang ditemui
Tahun / status
Kelantan
Ada kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematian
Secara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkan
Fatwa 2023; panduan 2020
Johor
Dahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 2025
2013 → berubah 2026
Sarawak
Pernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkan
Keputusan terdahulu
Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?
Kita ambil contoh mudah.
Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.
Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.
Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.
Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.
Jadi bukan bermaksud:
“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”
Tidak.
Yang betul ialah:
“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”
Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?
Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.
Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.
Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:
Pertama, harta sepencarian.
Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.
Kedua, harta pusaka.
Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.
Ketiga, faraid.
Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.
Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:
“Ini semua akan difaraidkan.”
Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.
Namun, jangan salah faham
Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.
Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.
Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.
Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.
Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.
Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.
Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”
Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.
Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:
“Berapa banyak isteri dapat?”
Tetapi:
“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”
Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.
Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.
Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.
KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.
Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.
