Halal Haram, Zakat

Mengapa Islam Menggalakkan Kita Berzakat?

Dah masuk tahun 2019, kebanyakan daripada kita akan dapat kenaikan gaji daripada majikan. Ada yang akan dapat bonus pada bulan Mac nanti, ada juga yang dah dapat bonus pada Disember 2018. Tapi bila dapat rezeki lebih, jangan pula lupa untuk berzakat.

Dalam Islam, kita diwajibkan berzakat iaitu rukun Islam yang keempat. Harta perlu dikongsi kerana harta kita merupakan pinjaman daripada Allah SWT.

Setiap negeri di Malaysia ada institusi yang menguruskan kutipan dan agihan zakat. Di Kuala Lumpur, kita ada Pusat Pungutan Zakat Kuala Lumpur (PPZ), manakala di Selangor, kita ada Lembaga Zakat Selangor (LZS).

Pungutan Zakat juga meningkat dari setahun ke setahun, jelas menunjukkan umat Islam di Malaysia sedar akan tanggungjawab mereka.

Zakat Untuk Diberikan Kepada Golongan Yang Kurang Berkemampuan

Kutipan zakat akan diagihkan kepada golongan yang memerlukan iaitu bertepatan dengan konsep Islam, yang berkemampuan akan menolong yang kurang berkemampuan. Pada zaman Rasulullah SAW, zakat, sedekah, sumbangan, atau cukai akan disalurkan ke Masjid Nabawi dan kemudiannya disalurkan kepada golongan yang memerlukan.

Rebut Saham Akhirat Dengan Infaq Dan Waqaf Bagi Pembinaan Bangunan Tahfiz Al Quran Al Ansar

Semasa pemerintahan Umar Al-Khatab, Jabatan Baitulmal telah ditubuhkan dengan lebih teratur. Zakat yang dikutip akan disalurkan ke Institusi Baitulmal sebelum diagihkan kepada golongan yang layak. Menerusi kutipan zakat, Saidina Umar menjalankan aktiviti sosial seperti pemberian elaun khas kepada golongan yang memerlukan.

Berikut saya kongsikan statistik pungutan zakat bagi Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur yang didapati dari laman web PPZ yang secara keseluruhannya menunjukkan peningkatan sebanyak 6 peratus dari tahun 2016 ke tahun 2017:

Sumber: Ringkasan Laporan Zakat 2017 MAIWP

Apabila adanya kutipan, mestilah ada agihan. Inilah konsep dalam Islam di mana golongan yang berkemampuan akan membantu golongan yang kurang berkemampuan. Bagi PPZ, terdapat 28 skim bantuan yang dipecahkan kepada lima kategori iaitu pembangunan pendidikan, asnaf, tempat tinggal, berdikari, dan pembangunan ummah.

Sumber: Ringkasan Laporan Zakat 2017 MAIWP

Selain daripada itu, PPZ juga ada membangunkan institusi seperti Institut Kemahiran Baitulmal yang bertujuan untuk memberikan latihan kemahiran kepada anak-anak keluarga fakir dan miskin. Darul Ilmi pula bertujuan untuk menyediakan platform untuk golongan berumur 55 tahun ke atas mendalami pengajian agama, dan banyak lagi institusi lain yang boleh dirujuk di laman web PPZ.

Bagi proses permohonan bantuan, selain daripada pergi ke ibu pejabat Baitulmal MAIWP, pemohon boleh terus ke Pusat Agihan Zakat (PAZA) yang dibuka mengikut kawasan parlimen di Wilayah Persekutuan atau melalui Kaunter Bergerak yang ditempatkan di lokasi strategik dan berhampiran dengan orang ramai.

Sumber: Ringkasan Laporan Zakat 2017 MAIWP

Dalam melancarkan lagi proses agihan kepada golongan sasar dan memastikan tiada pihak yang tercicir, PPZ melancarkan satu inisiatif iaitu Skuad Jejak Asnaf Baitulmal MAIWP yang berperanan sebagai penerima maklumat berkenaan golongan yang memerlukan. Orang ramai boleh menghubungi atau menyalurkan maklumat kepada skuad ini jika terjumpa golongan yang dalam kesusahan.

Melalui pelbagai usaha yang dibuat PPZ, kita dapat lihat bagaimana zakat itu sendiri berperanan dalam sistem ekonomi. Dengan penyaluran dana kepada golongan susah, mereka tidak akan rasa terpinggir dan bersama-sama dapat membangunkan dan meningkatkan ekonomi negara.

Bayangkan berapa ramai golongan pelajar yang dibantu untuk bantuan pendidikan, atau diberi peluang menghadiri kursus kemahiran Baitulmal secara percuma. Mereka seterusnya berjaya menjadi golongan professional yang bakal menjadi aset negara pada masa hadapan.

Akhir kata, marilah kita sama-sama berzakat untuk menyucikan rezeki yang telah dikurniakan oleh Allah SWT kepada kita.

Sebelum terlupa, PPZ ada menawarkan skim potongan gaji atau nama khasnya Skim Thohir di mana gaji akan ditolak secara automatik bagi tujuan zakat. Ini memudahkan kita untuk membuat bayaran zakat pendapatan. Info lanjut boleh didapati dengan melayari laman web zakat www.zakat.com.my

Ditulis oleh Azharul Adha Bin Dzulkarnain
Berkelulusan Sarjana Kewangan dan Perbankan Islam, Universiti Teknologi Mara
Masih bekerja di Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit
Boleh dihubungi melalui emel [email protected]
Penulisan adalah di atas kapisiti peribadi dan hanya untuk tujuan pendidikan sahaja

Previous ArticleNext Article

Zakat KWSP: Kenapa Kena Bayar Walaupun Tak Keluarkan Duit?

Ramai mungkin tertanya-tanya, kalau duit KWSP masih tersimpan dan belum dikeluarkan, kenapa pula perlu bayar zakat setiap tahun?

Persoalan ini timbul selepas KWSP memperkenalkan kemudahan pembayaran Zakat Perniagaan Simpanan Shariah melalui potongan dividen tahunan. Untuk memahami rasionalnya, kita perlu melihat bagaimana Simpanan Shariah KWSP diuruskan dan bagaimana zakatnya dikira.

1. KWSP melaburkan simpanan ahli secara kolektif

Bagi Simpanan Shariah, caruman ahli dihimpunkan dalam satu portfolio pelaburan yang diuruskan oleh KWSP mengikut prinsip Syariah. Pelaburan ini menjana pulangan yang diagihkan kepada ahli dalam bentuk dividen tahunan.

Dalam urusan ini, KWSP bertindak sebagai wakil (wakil) dan pemegang amanah yang menguruskan serta melaburkan simpanan bagi pihak ahli berdasarkan akad wakalah.

2. Kenapa kena bayar zakat walaupun duit belum dikeluarkan?

Persoalan ini telah dibincangkan dalam Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) kali Ke-125 pada 24 hingga 26 September 2024.

Muzakarah memutuskan bahawa akaun Simpanan Shariah memenuhi ciri pemilikan sempurna (al-milk al-tam) dan hak untuk berurus niaga (haq al-tasarruf) melalui pemberian wakalah kepada KWSP.

Oleh itu, kewajipan zakat bagi Simpanan Shariah ditetapkan sebagai zakat perniagaan tahunan, berkuat kuasa mulai tahun kewangan 2025. Kewajipan ini tidak bergantung pada sama ada ahli sudah mengeluarkan wang daripada akaun KWSP atau belum.

3. Bagaimana pula kalau simpanan tak cukup nisab?

Ini antara perkara yang mungkin mengejutkan ramai orang.

Biasanya, zakat individu dikaitkan dengan nisab, iaitu paras minimum harta yang ditetapkan untuk mewajibkan zakat. Namun, bagi Simpanan Shariah, KWSP menguruskan dana secara kolektif atau khultah, bukannya mengasingkan pelaburan bagi setiap ahli.

Oleh itu, penentuan nisab dibuat berdasarkan keseluruhan dana terkumpul yang tertakluk kepada zakat. Jumlah tanggungan zakat setiap ahli Muslim kemudiannya ditentukan secara berkadar berdasarkan Kadar Zakat Ahli masing-masing.

Maka, kewajipan ini boleh terpakai walaupun baki simpanan seseorang ahli secara individu berada di bawah nisab.

4. Macam mana nak bayar zakat KWSP?

Ahli Muslim yang telah memilih Simpanan Shariah boleh memberikan persetujuan kepada KWSP untuk memotong zakat daripada dividen tahunan dan menyalurkannya kepada pihak berkuasa zakat negeri berkaitan.

Pilihan ini boleh dibuat melalui KWSP i-Akaun, portal i-Akaun (Ahli), Self-Service Terminal (SST) atau pejabat KWSP.

Cara mengaktifkan kemudahan zakat KWSP:

  1. Buka KWSP i-Akaun dan tekan menu Profil.
  2. Pilih menu Zakat.
  3. Buat pilihan untuk mewakilkan KWSP menguruskan pembayaran zakat bagi Simpanan Shariah anda.
  4. Lengkapkan maklumat dan sahkan pilihan.

Jika tidak memilih kemudahan potongan dividen, ahli tetap bertanggungjawab menguruskan pembayaran zakat perniagaan Simpanan Shariah sendiri berdasarkan kadar yang dimaklumkan oleh KWSP.

Kemudahan potongan ini bukan automatik; persetujuan ahli diperlukan terlebih dahulu.

5. Adakah sama dengan Simpanan Konvensional?

Tidak. Kaedah zakat bagi Simpanan Konvensional berbeza dan tertakluk kepada ketetapan serta kaedah yang berkaitan, termasuk zakat atas wang yang dikeluarkan apabila memenuhi syarat yang ditetapkan.

Bagi Simpanan Shariah yang telah dizakatkan melalui kemudahan ini, ahli tidak perlu membayar zakat sekali lagi secara berasingan atas simpanan yang sama apabila membuat pengeluaran.

Kesimpulan

Zakat KWSP ini bukan semata-mata zakat atas wang yang sudah berada dalam tangan. Bagi Simpanan Shariah, kewajipan zakat perniagaan ditentukan berdasarkan kaedah pengurusan pelaburan secara kolektif dan keputusan hukum yang berkaitan.

Kemudahan baharu KWSP ini bertujuan memudahkan ahli Muslim menunaikan kewajipan tersebut tanpa perlu menguruskan pengiraan dan pembayaran sendiri.

Satu lagi persoalan yang menarik: jika zakat ini dibayar melalui potongan dividen dan ahli menerima resit rasmi daripada pihak berkuasa zakat negeri, bolehkah bayaran tersebut dituntut sebagai rebat cukai pendapatan melalui e-Filing? Jawapannya boleh. Bayaran zakat KWSP ini boleh dituntut sebagai rebat cukai pendapatan sebab bayaran dibuat kepada pihak berkuasa zakat yang diiktiraf.