Kewangan, Zakat

5 Perkara Yang Ramai Tak ‘Alert’ Tentang Zakat KWSP

Ramai yang sedia maklum bahawa kita boleh mengeluarkan duit KWSP (Kumpulan Wang Simpanan Pekerja) untuk memudahkan pelbagai urusan. Tanpa perlu menunggu usia bersara iaitu 50 atau 55 tahun, ia boleh dikeluarkan bagi tujuan tertentu seperti pendidikan, pembelian rumah, perubatan dan Haji.

Ingatlah bahawa setiap kali kita menerima duit KWSP, hak zakatnya wajib dilunaskan. Jadi, tidak kiralah kita mengeluarkannya pada usia berapa, duit KWSP itu tetap dikenakan zakat.

1. Zakat KWSP Termasuk Dalam Zakat Harta

Menurut sumber artikel dari Tazkirah.net dengan kerjasama Lembaga Zakat Selangor, zakat boleh dibahagikan kepada 2 kategori utama iaitu zakat fitrah dan zakat harta.

Zakat fitrah adalah zakat yang kita bayar setiap tahun dalam bulan Ramadan, manakala zakat harta terdiri daripada 7 jenis iaitu:

  1. Zakat pendapatan
  2. Zakat perniagaan
  3. Zakat wang simpanan
  4. Zakat emas dan perak
  5. Zakat saham
  6. Zakat KSWP (Kumpulan Wang Simpanan Pekerja)
  7. Zakat takaful

Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia Kali Ke-74 yang bersidang pada 25 -27 Julai 2006 telah memutuskan bahawa Pencarum KWSP digalakkan mengeluarkan zakat sejurus menerima atau mengeluarkan wang KWSP tersebut jika cukup nisabnya tanpa menunggu haul setahun.

2. Kadar Zakat KWSP Yang Diwajibkan

Kadar Zakat KWSP yang wajib dikeluarkan sama ada ketika bersara, membeli rumah atau sebarang pengeluaran yang dibenarkan adalah 2.5% dari jumlah yang dikeluarkan.

Walaubagaimanapun terdapat 2 jenis pandangan bagi zakat KWSP ini berdasarkan pengeluaran yang anda lakukan.

i) Pengeluaran Sebahagian (Milikan belum sempurna sebelum 55 tahun)

  • 2.5% daripada pengeluaran KWSP wajib dizakatkan sekiranya mencapai nisab (rujuk nisab di laman web Lembaga Zakat Negeri masing-masing).
  • Jika jumlah pengeluaran di bawah nisab, hendaklah dicampurkan bersama pendapatan lain (contoh: wang gaji) dan dizakatkan 2.5% daripadanya jumlah pendapatan tersebut.

ii) Pengeluaran Akaun 2 (Pada Usia 50 tahun)

Pada usia 50 tahun, Akaun 2 KWSP sudah boleh dikeluarkan tanpa apa-apa halangan. Maka ketika itu, sama ada kita mengeluarkannya ataupun tidak, wang KWSP di dalam Akaun 2 ini dikira sempurna milik.

Maka wajib dikenakan zakat KWSP ke atas seluruh wang di dalam Akaun Kedua tersebut dengan kadar 2.5% daripada jumlah keseluruhannya.

iii) Milikan Penuh Semasa Usia 55 tahun

Ketika usia 55 tahun, kesemua wang di dalam KWSP sudah sempurna milik.

Maka ketika itu, zakat dikenakan ke atas seluruh wang KWSP dengan kadar 2.5%.

3. Cara Kiraan Zakat

Seeloknya, zakat dibayar serta-merta atau dalam masa terdekat sebaik saja wang tersebut dikeluarkan atau berada dalam milikan seseorang.

i) Pengeluaran Sebahagian

Contoh 1:

KWSP dikeluarkan pada tahun 2016 sebanyak RM 15,000 untuk tujuan deposit perumahan. Kadar nisab pada tahun 2016 adalah RM13,536 (berdasarkan Lembaga Zakat Selangor). Maka, jumlah yang dikeluarkan ini cukup nisabnya.

Oleh itu, jumlah zakat yang perlu dibayar adalah RM15,000 x 2.5% = RM 375.

Contoh 2:

RM 3000 dikeluarkan dari akaun KWSP pada tahun 2016 bagi tujuan pembelian laptop. Oleh kerana tidak cukup nisab, jumlah pengeluaran ini disekalikan dengan zakat pendapatan.

Gaji bersih bulanan (setelah ditolak keperluan asas) adalah RM2,000 sebulan dan jumlahnya adalah RM24,000 (setahun). 

Oleh itu, jumlah zakat yang perlu dibayar adalah (RM24,000 + RM3,000) x 2.5% = RM600

ii) Pengeluaran Akaun 2 / Milikan Penuh

Bagi pengiraan zakat ini, anda cuma perlu mendarabkan jumlah wang dalam akaun dengan 2.5%.

Contoh: 

Ketika berusia 50 tahun, jumlah wang dalam Akaun 2 KWSP adalah RM35,000.

Oleh itu, jumlah zakat yang perlu dibayar adalah RM35,000 x 2.5% = RM875

*Tidak kiralah sama ada jumlah ini dikeluarkan atau tidak, ia masih wajib dibayar kerana dianggap sudah sempurna pemilikannya. Begitu juga dengan amaun yang bakal diterima semasa usia 55 tahun nanti.

Untuk memudahkan, gunakan kalkulator zakat KWSP atau zakat-zakat lain di sini.

4. Cara Membayar Zakat KWSP

Ramai orang keliru menyamakan wang zakat dengan wang sedekah. Wang sedekah adalah berbeza daripada wang zakat kerana ia perlu diagihkan kepada 8 asnaf yang ditetapkan – bukan kepada tabung masjid, rumah anak yatim, atau tabung sekolah agama.

Oleh sebab itu, wang zakat sebaik-baiknya di serahkan kepada Pusat Zakat kerana badan ini bertindak secara khusus untuk mengagihkannya secara sistematik kepada 8 asnaf sebagaimana yang di nyatakan dalam Al-Quran. Walaubagaimanapun, wang sedekah boleh salurkan di mana-mana saja yang ingin disalurkan sama ada tabung masjid, sekolah agama Tahfiz, wakaf, dan sebagainya.

Rebut Saham Akhirat Dengan Infaq Dan Waqaf Bagi Pembinaan Bangunan Tahfiz Al Quran Al Ansar

5. Keperluan Mendesak Dikecualikan Zakat KWSP

Dalam sesetengah kes, seseorang mungkin perlu mengeluarkan KWSP untuk membiayai keperluan tertentu yang amat kritikal. Antara contoh keperluan yang amat mendesak adalah mendapatkan rawatan perubatan yang menelan kos yang sangat tinggi.

Contohnya, wang untuk pembedahan atau kemoterapi memerlukan wang sebanyak RM50,000 dan wang KWSP tidak pun cukup bagi menampung keseluruhan kos yang diperlukan. Malah, seseorang mungkin perlu berhutang atau memohon lagi bantuan daripada pihak lain bagi memenuhi kos pembedahan berkenaan. Maka, dalam kes ini, zakat KWSP boleh dikecualikan.

Rujuk Pusat Zakat Negeri Masing-masing

Di peringkat kebangsaan, zakat pendapatan telah diputuskan sebagai suatu kewajipan tetapi perlaksanaannya berbeza mengikut pentadbiran Majlis Agama Islam Negeri. Ini bermaksud, sungguhpun pada asasnya hukum zakat KWSP adalah wajib, namun pelaksanaan bagi negeri masing-masing mungkin terdapat sedikit perbezaan.

Maka, seeloknya anda merujuk kepada Pusat Zakat negeri masing-masing agar cara pembayarannya lebih tepat.

Akhir kata, jangan bertangguh lagi kerana dalam setiap bahagian harta kita, sebenarnya ada hak orang lain. Bahkan, zakat adalah cara bagi umat Islam menyucikan harta dan jiwa. Begitulah indahnya ajaran Islam agar setiap umatnya saling membantu dan mengasihani antara satu sama lain. Jangan takut, jangan resah. Kita tak akan sesekali jatuh miskin dengan berzakat mahupun bersedekah seperti mana janji Allah.

Previous ArticleNext Article

2 Comments

  1. Assalamualaikum,
    Saya telah mengeluarkan wang simpanan KWSP account 2 dibawah alasan “Pengeluaran Beli/Bina Rumah”. dan saya akan menggunakan wang tersebut utk renovation/penambahan kelengkapan asas rumah kerana apabila rumah tersebut siap, ia masih belum lengkap sepenuhnya (contoh: dapur, lampu, kipas, perabot, aircond dan sebagainya). Adakah saya perlu membayar zakat jika duit yang dikeluarkan itu melebihi haul, tetapi tidak mencukupi untuk menampung kos barangan rumah pada masa kini?
    Penambahan maklumat, rumah ini dibeli atas tujuan untuk diduduki oleh saya sekeluarga dan bukan untuk pelaburan

    terima kasih

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.