Ilmu Perancangan Harta

Hak Perwarisan Harta Pusaka Bagi Anak Tak Sah Taraf

Tahukah anda, mengikut statistik Jabatan Pendaftaran Negara (JPN), dari tahun 2010 hingga 2018, seramai 172,811 anak tak sah taraf beragama Islam yang didaftarkan.

Dan sejak tahun 2019 sehingga bulan Januari 2020 pula, seramai 25,567 anak tak sah taraf telah didaftarkan.

Walaupun, perbahasan mengenai kedudukan perwarisan anak tak sah taraf terpencil, tetapi ianya mesti dibincangkan juga kerana ada dari kalangan masyarakat Muslim di Malaysia yang menghadapi masalah ini.

Isu ini agak sensitif dan perlu dibahaskan secara akademik dan objektif bagi memberi kefahaman kepada masyarakat.

Adakah anak tak sah taraf langsung tiada hak mewarisi harta pusaka?

Jika berhak, harta pusaka siapakah yang boleh diwarisinya?

Jika tidak berhak, adakah anak ini terzalimi kerana disebabkan dosa ‘ibubapanya’?

Sebelum menjawab persoalan-persoalan ini, perlu kita tahu dulu apakah maksud anak tak sah taraf.

Apakah yang dimaksudkan dengan anak tak sah taraf di Malaysia?

Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia Kali Ke-57 (“Muzakarah Fatwa Kebangsaan”) yang bersidang pada 10 Jun 2003 telah membincangkan mengenai Anak Tak Sah Taraf. Muzakarah telah memutuskan seperti berikut:

  1. Anak Tak Sah Taraf ialah: Anak yang dilahirkan di luar nikah sama ada akibat zina atau rogol dan dia bukan daripada persetubuhan syubhah atau bukan daripada anak perhambaan.
  2. Anak dilahirkan kurang dari 6 bulan 2 lahzah (saat) mengikut Takwim Qamariah daripada tarikh tamkin (setubuh).

Anak tak sah taraf tidak boleh dinasabkan kepada lelaki yang menyebabkan kelahirannya atau kepada sesiapa yang mengaku menjadi bapa kepada anak tersebut.

Bahkan, “bapa” tersebut tidak menjadi mahram bagi si anak (perempuan) dan tidak boleh mewalikan anak ketika anak tersebut ingin bernikah.

Kedudukan Anak Tak Sah Taraf Dalah Hukum Perwarisan Harta Pusaka

Merujuk pada Seksyen 11 (1) Akta Kesahtarafan 1961 [Akta 60]:

11. (1)  Jika, pada atau selepas tarikh yang ditetapkan, ibu seseorang yang tak sah taraf, jika anak itu bukan orang disahtarafkan, mati tak berwasiat berkenaan dengan kesemua atau mana-mana hartanya, dan tak meninggalkan zuriat sah taraf yang hidup dan pada masa dia mati, anak yang tak sah taraf itu, atau, jika dia telah mati, zuriatnya, berhak mengambil apa-apa kepentingan mengenai harta itu yang dia atau zuriatnya akan berhak mengambilnya jika dia telah dilahirkan sah taraf.

Perkara yang jelas, anak dan bapa (lelaki yang menyebabkan ibunya mengandung) tidak boleh saling mewarisi.

Dengan kata yang lebih mudah, jika si anak tidak mewarisi harta pusaka ‘bapanya’ dan begitu juga si ‘bapa’ tidak mewarisi harta pusaka anaknya.

Walaubagaimanapun, anak tak sah taraf tidak terputus hubungan dengan ibunya.

Malah kedua-duanya boleh mewarisi antara satu sama lain. Jika ibu meninggal dunia, dia boleh mewarisi harta ibu dan begitu juga sebaliknya.

Oleh itu, berdasarkan Akta Kesahtarafan 1961, anak-anak yang tak sah taraf hanya boleh mewarisi harta dengan 3 syarat berikut:

  • Harta yang dipusakakan adalah milik ibu
  • Ibu meninggal tanpa wasiat
  • Ibu tak mempunyai keturunan lain yang sah (anak, cucu dll)

Kemudian timbul persoalan, bagaimana jika kedua ibubapa telah bertaubat dan akhirnya bernikah.

Bolehkah anak mewarisi harta pusaka bapanya?

Di sini timbul percanggahan antara hukum perundangan sivil dan syarie.

Menurut hukum perundangan sivil, jika si ibu dan bapa kemudiannya berkahwin, mereka boleh memohon untuk sahkan anak tersebut selepas mendaftarkan perkahwinan mereka secara rasmi.

Hal ini tertakluk di bawah akta yang sama, iaitu Seksyen 4 Akta Kesahtarafan 1961 [Akta 60].

Manakala dari sudut hukum syarak, anak tersebut tetap dianggap anak tak sah taraf walaupun kedua ibubapanya telah berkahwin.

Dan begitu juga dengan hukum perwarisan, si anak dan bapa tetap tidak saling mewarisi.

Apa yang boleh dilakukan adalah dengan membuat wasiat atau hibah antara bapa dan anak semasa hidup.

Kesimpulan

Anak tak sah taraf tidak selayaknya dipersalahkan dengan keadaan mereka. Bukan mereka yang membuat dosa tapi kedua ibu bapa mereka.

Mereka berhak mendapat hak penjagaan, perlindungan dan nafkah, termasuk makan minum, tempat tinggal, pakaian, pendidikan, penjagaan kesihatan serta kebajikan tanpa mengira latar sejarah ibu bapa mereka.

Mereka juga berhak untuk mewarisi harta (seperti yang telah dinyatakan), serta berhak menerima wasiat dan hibah.

Previous ArticleNext Article
Seorang konsultan perwarisan harta Islam di sebuah syarikat amanah yang menguruskan perancangan harta dan pentadbiran pusaka secara Syariah.

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Hibah Amanah: Instrumen Pengurusan Pusaka

RM90 bilion. Angka yang cukup besar untuk membuatkan kita termenung sejenak.

Itulah jumlah harta pusaka yang masih terbeku dan tidak dituntut oleh waris yang sah menurut data daripada Amanah Raya Berhad. Bayangkan berapa ramai keluarga yang terkesan, berapa lama mereka terpaksa menunggu, dan berapa banyak peluang yang hilang disebabkan harta-harta ini terkunci dalam proses pentadbiran pusaka yang berlarutan.

Mengapa Perkara Ini Masih Berlaku Di Malaysia?

Punca Masalah: Kesedaran Yang Tertangguh

Selepas berada dalam industri perancangan kewangan selama lebih 10 tahun, bertemu dengan pelbagai klien dan berbincang dengan rakan seprofesion, satu pola yang sama terus berulang: ramai yang tahu kepentingan perancangan pusaka, tetapi ramai juga yang memilih untuk menangguhkannya.

“Nanti lah.”

“Masih muda lagi.”

“Belum ada masa.”

“Tak nak fikir pasal mati.”

Alasan-alasan ini kedengaran familiar? Malangnya, ajal tidak menunggu kita bersedia.

Instrumen Pengurusan Pusaka

Dalam industri perancangan pusaka, terdapat beberapa instrumen yang boleh digunakan:

  1. Wasiat – Arahan pembahagian harta selepas kematian
  2. Hibah – Pemberian harta semasa hidup
  3. Amanah (Trust) – Pengawalseliaan dan pengurusan harta
  4. Kombinasi instrumen – Menggabungkan kelebihan setiap instrumen

Masing-masing mempunyai kelebihan dan kesesuaian tersendiri bergantung kepada situasi individu.

Hibah: Solusi Segera Yang Kurang Difahami

Antara instrumen yang paling berkesan tetapi kurang dimanfaatkan ialah Hibah.

Hibah adalah pemberian harta secara sukarela daripada seseorang kepada orang lain semasa pemberi masih hidup. Ia berkuat kuasa serta-merta sebaik sahaja Ijab (tawaran) dan Qabul (penerimaan) selesai, dengan syarat-syarat rukun hibah dipenuhi.

Hibah Amanah: Gabungan Terbaik Dua Konsep

Namun, ramai yang tertanya-tanya: “Kalau saya hibahkan harta sekarang, adakah saya kehilangan kawalan ke atas harta saya sendiri?”

Di sinilah kelebihan Hibah Amanah  atau Trust Hibah.

Hibah Amanah menggabungkan konsep hibah dengan struktur amanah, membolehkan pemberi hibah untuk:

  • Kekalkan kawalan ke atas pengurusan harta sepanjang hayat
  • Nikmati manfaat daripada harta tersebut seperti pendapatan atau dividen
  • Tetapkan syarat penggunaan harta untuk benefisiari
  • Pastikan pemindahan segera kepada waris selepas kematian tanpa proses mahkamah

Konsep ini sangat sesuai untuk mereka yang mahukan ketenangan fikiran sambil terus menikmati harta mereka.

Contoh Produk Hibah Amanah di Malaysia

Beberapa institusi di Malaysia menawarkan kemudahan hibah amanah yang mudah dan praktikal:

1. Hibah Amanah ASB (Amanah Saham Bumiputera)

Pelaburan ASB boleh dihibahkan melalui mekanisme hibah yang disediakan oleh Amanah Saham Nasional Berhad (ASNB). Pemegang unit boleh:

  • Menghibahkan sebahagian atau keseluruhan unit ASB kepada waris atau benefisiari
  • Kekalkan hak untuk menerima dividen sepanjang hayat
  • Pemindahan unit berlaku secara automatik selepas kematian tanpa perlu melalui proses pentadbiran pusaka
  • Proses yang mudah dengan mengisi borang hibah di kaunter ASNB

Ini bermakna pelaburan ASB anda tidak akan terbeku dan waris boleh terus menerima manfaat tanpa kelewatan.

2. Hibah Tabung Haji

Lembaga Tabung Haji turut menyediakan kemudahan hibah untuk simpanan para pendeposit:

  • Pendeposit boleh menghibahkan simpanan Tabung Haji kepada benefisiari yang dipilih
  • Hibah boleh dibuat secara mutlak atau bersyarat
  • Proses mudah melalui Sistem Hibah TH yang boleh dilakukan di kaunter atau secara online
  • Hibah berkuat kuasa serta-merta selepas penyerahan borang dan penerimaan benefisiari
  • Selepas kematian pendeposit, simpanan yang dihibahkan dapat dituntut dengan segera oleh benefisiari

Kedua-dua produk ini menawarkan cara yang mudah dan patuh Syariah untuk memastikan simpanan dan pelaburan anda tidak terbeku dan dapat memberi manfaat segera kepada orang tersayang.

Apa Yang Boleh Anda Lakukan Sekarang

  1. Buat senarai harta – Aset, simpanan, pelaburan, takaful, hutang
  2. Kenal pasti benefisiari – Siapa yang anda mahu lindungi dan jaga
  3. Dapatkan nasihat profesional – Perunding perancangan pusaka, peguam syarie, atau perancang kewangan berlesen
  4. Pilih instrumen yang sesuai – Wasiat, hibah, amanah, atau kombinasi
  5. Ambil tindakan – Jangan tangguh lagi

Warisan Terbaik Adalah Perancangan

Warisan terbaik yang boleh kita tinggalkan bukan hanya harta, tetapi ketenangan dan perlindungan untuk keluarga yang kita sayangi.

Jangan biarkan RM90 bilion itu bertambah. Jangan biarkan keluarga anda menjadi antara ribuan yang terpaksa menunggu bertahun-tahun, menanggung kos beribu-ribu ringgit, dan mengalami tekanan emosi hanya untuk mendapatkan hak mereka.

Mulakan perancangan pusaka anda hari ini. Kerana esok mungkin sudah terlambat.

Penafian: Artikel ini bertujuan untuk meningkatkan kesedaran umum dan tidak sepatutnya dianggap sebagai nasihat undang-undang atau kewangan. Pembaca digalakkan untuk mendapatkan nasihat profesional yang sesuai dengan situasi peribadi mereka.

Artikel ini dibawa kepada anda oleh Sampul Sdn Bhd. Artikel ini diterbitkan bersama MajalahLabur untuk membantu jenama bercerita melalui kandungan berkualiti.