Ilmu Perancangan Harta

Hak Perwarisan Harta Pusaka Bagi Anak Tak Sah Taraf

Tahukah anda, mengikut statistik Jabatan Pendaftaran Negara (JPN), dari tahun 2010 hingga 2018, seramai 172,811 anak tak sah taraf beragama Islam yang didaftarkan.

Dan sejak tahun 2019 sehingga bulan Januari 2020 pula, seramai 25,567 anak tak sah taraf telah didaftarkan.

Walaupun, perbahasan mengenai kedudukan perwarisan anak tak sah taraf terpencil, tetapi ianya mesti dibincangkan juga kerana ada dari kalangan masyarakat Muslim di Malaysia yang menghadapi masalah ini.

Isu ini agak sensitif dan perlu dibahaskan secara akademik dan objektif bagi memberi kefahaman kepada masyarakat.

Adakah anak tak sah taraf langsung tiada hak mewarisi harta pusaka?

Jika berhak, harta pusaka siapakah yang boleh diwarisinya?

Jika tidak berhak, adakah anak ini terzalimi kerana disebabkan dosa ‘ibubapanya’?

Sebelum menjawab persoalan-persoalan ini, perlu kita tahu dulu apakah maksud anak tak sah taraf.

Apakah yang dimaksudkan dengan anak tak sah taraf di Malaysia?

Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia Kali Ke-57 (“Muzakarah Fatwa Kebangsaan”) yang bersidang pada 10 Jun 2003 telah membincangkan mengenai Anak Tak Sah Taraf. Muzakarah telah memutuskan seperti berikut:

  1. Anak Tak Sah Taraf ialah: Anak yang dilahirkan di luar nikah sama ada akibat zina atau rogol dan dia bukan daripada persetubuhan syubhah atau bukan daripada anak perhambaan.
  2. Anak dilahirkan kurang dari 6 bulan 2 lahzah (saat) mengikut Takwim Qamariah daripada tarikh tamkin (setubuh).

Anak tak sah taraf tidak boleh dinasabkan kepada lelaki yang menyebabkan kelahirannya atau kepada sesiapa yang mengaku menjadi bapa kepada anak tersebut.

Bahkan, “bapa” tersebut tidak menjadi mahram bagi si anak (perempuan) dan tidak boleh mewalikan anak ketika anak tersebut ingin bernikah.

Kedudukan Anak Tak Sah Taraf Dalah Hukum Perwarisan Harta Pusaka

Merujuk pada Seksyen 11 (1) Akta Kesahtarafan 1961 [Akta 60]:

11. (1)  Jika, pada atau selepas tarikh yang ditetapkan, ibu seseorang yang tak sah taraf, jika anak itu bukan orang disahtarafkan, mati tak berwasiat berkenaan dengan kesemua atau mana-mana hartanya, dan tak meninggalkan zuriat sah taraf yang hidup dan pada masa dia mati, anak yang tak sah taraf itu, atau, jika dia telah mati, zuriatnya, berhak mengambil apa-apa kepentingan mengenai harta itu yang dia atau zuriatnya akan berhak mengambilnya jika dia telah dilahirkan sah taraf.

Perkara yang jelas, anak dan bapa (lelaki yang menyebabkan ibunya mengandung) tidak boleh saling mewarisi.

Dengan kata yang lebih mudah, jika si anak tidak mewarisi harta pusaka ‘bapanya’ dan begitu juga si ‘bapa’ tidak mewarisi harta pusaka anaknya.

Walaubagaimanapun, anak tak sah taraf tidak terputus hubungan dengan ibunya.

Malah kedua-duanya boleh mewarisi antara satu sama lain. Jika ibu meninggal dunia, dia boleh mewarisi harta ibu dan begitu juga sebaliknya.

Oleh itu, berdasarkan Akta Kesahtarafan 1961, anak-anak yang tak sah taraf hanya boleh mewarisi harta dengan 3 syarat berikut:

  • Harta yang dipusakakan adalah milik ibu
  • Ibu meninggal tanpa wasiat
  • Ibu tak mempunyai keturunan lain yang sah (anak, cucu dll)

Kemudian timbul persoalan, bagaimana jika kedua ibubapa telah bertaubat dan akhirnya bernikah.

Bolehkah anak mewarisi harta pusaka bapanya?

Di sini timbul percanggahan antara hukum perundangan sivil dan syarie.

Menurut hukum perundangan sivil, jika si ibu dan bapa kemudiannya berkahwin, mereka boleh memohon untuk sahkan anak tersebut selepas mendaftarkan perkahwinan mereka secara rasmi.

Hal ini tertakluk di bawah akta yang sama, iaitu Seksyen 4 Akta Kesahtarafan 1961 [Akta 60].

Manakala dari sudut hukum syarak, anak tersebut tetap dianggap anak tak sah taraf walaupun kedua ibubapanya telah berkahwin.

Dan begitu juga dengan hukum perwarisan, si anak dan bapa tetap tidak saling mewarisi.

Apa yang boleh dilakukan adalah dengan membuat wasiat atau hibah antara bapa dan anak semasa hidup.

Kesimpulan

Anak tak sah taraf tidak selayaknya dipersalahkan dengan keadaan mereka. Bukan mereka yang membuat dosa tapi kedua ibu bapa mereka.

Mereka berhak mendapat hak penjagaan, perlindungan dan nafkah, termasuk makan minum, tempat tinggal, pakaian, pendidikan, penjagaan kesihatan serta kebajikan tanpa mengira latar sejarah ibu bapa mereka.

Mereka juga berhak untuk mewarisi harta (seperti yang telah dinyatakan), serta berhak menerima wasiat dan hibah.

Previous ArticleNext Article
Seorang konsultan perwarisan harta Islam di sebuah syarikat amanah yang menguruskan perancangan harta dan pentadbiran pusaka secara Syariah.

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

135 Bilion Nilai Aset Digital Mungkin Beku?

Risiko dalam Dunia Kewangan Digital

Dalam era baru transformasi digital yang pesat hari ini, rakyat Malaysia telah diperkenalkan dengan pelbagai platform kewangan digital. Dari e-wallet hingga akaun pelaburan atas talian, kita menyimpan sebahagian besar kekayaan kita dalam bentuk digital. Namun, di sebalik perkembangan teknologi ini, tersembunyi satu risiko yang jarang kita bincangkan iaitu apa akan terjadi kepada aset digital kita apabila kita tiada?

RM135 Bilion: Satu Angka yang Membimbangkan

Menurut anggaran firma perakaunan PwC, menjelang tahun 2030, nilai transaksi digital akan menjangkau angka RM135 bilion oleh rakyat Malaysia. Jumlah ini merangkumi baki dalam e-wallet, akaun pelaburan digital, mata wang kripto, dan pelbagai transaksi kewangan yang berlaku dalam platform digital atas talian yang semakin popular dalam kalangan rakyat Malaysia.

Angka ini bukan sekadar statistik tetapi ia juga berkait dengan simpanan keluarga, pelaburan masa depan anak-anak, dan hasil titik peluh bertahun-tahun yang mungkin hilang begitu sahaja kerana ketiadaan perancangan yang sewajarnya.

Mengapa Aset Digital Berbeza?

Tidak seperti aset fizikal atau akaun bank tradisional, aset digital menghadapi cabaran unik:

Ketiadaan Dokumen Fizikal. Tiada buku bank, tiada sijil saham fizikal – hanya data dalam simpanan awan (cloud storage) yang dilindungi oleh kata laluan dan pengesahan dua faktor.

Sistem Sekuriti. Sistem sekuriti akaun yang direka untuk melindungi kita semasa hidup daripada akses orang tidak dikenali menjadi penghalang terbesar kepada waris selepas kematian.

Pelbagai Platform. Rata-rata rakyat Malaysia menggunakan 3-5 platform kewangan digital yang berbeza. Tanpa dokumentasi yang jelas, waris mungkin tidak tahu kewujudan aset-aset ini.

Proses Tuntutan Platform yang Pelbagai. Setiap platform mempunyai prosedur tersendiri untuk tuntutan waris, dan tidak semua mempunyai mekanisme yang jelas atau mesra pengguna.

Realiti di Malaysia

Situasi di Malaysia menjadi lebih rumit dengan beberapa faktor:

Kesedaran yang masih rendah tentang pentingnya perancangan harta pusaka digital di kalangan rakyat Malaysia. Ramai yang masih menganggap perancangan harta pusaka hanya untuk mereka yang mempunyai aset yang besar atau umur yang lanjut.

Ketiadaan dokumentasi yang sistematik – majoriti pengguna tidak menyimpan rekod lengkap tentang platform digital yang mereka gunakan. Termasuk rata-rata tidak berkongsi maklumat apatah lagi akses platform kewangan dengan yang tersayang.

Kelewatan dalam proses tuntutan pusaka tradisional yang boleh mengambil masa bertahun-tahun, sementara aset digital mungkin mempunyai tarikh luput atau tertakluk kepada dasar akaun tidak aktif.

Impak kepada Keluarga

Bayangkan senario ini: Seorang bapa meninggal dunia secara mengejut. Keluarganya tahu beliau aktif dalam pelaburan aset digital dan mempunyai baki yang signifikan dalam e-wallet yang digunakan bagi membuat belian di platform e-commerce seperti Shopee dan Grab. Namun, mereka tidak tahu platform mana yang digunakan, tiada akses kepada kata laluan, dan tidak pasti langkah-langkah yang perlu diambil.

Proses untuk mendapatkan semula aset ini boleh mengambil masa berbulan-bulan hingga bertahun-tahun, melibatkan:

  • Mengenal pasti semua platform yang digunakan si mati
  • Mendapatkan surat kuasa mentadbir atau surat perintah probet
  • Berhubung dengan setiap platform secara individu
  • Memenuhi keperluan dokumentasi yang berbeza-beza
  • Menunggu proses verifikasi dan kelulusan

Dalam tempoh ini, keluarga yang mungkin memerlukan dana tersebut untuk perbelanjaan harian atau pendidikan anak-anak terpaksa menunggu dengan ketidakpastian.

Apakah Yang Boleh Dilakukan?

Walaupun situasi ini membimbangkan, terdapat langkah-langkah praktikal yang boleh diambil oleh setiap individu:

1. Inventori Aset Digital

Buat senarai lengkap semua platform kewangan digital yang anda gunakan – e-wallet (Touch ‘n Go eWallet, Boost, GrabPay, ShopeePay), platform pelaburan (Rakuten Trade, M+, StashAway), akaun bank dalam talian, mata wang kripto, dan lain-lain di platform pusaka digital seperti sampul.co. 

2. Dokumentasi Sistematik

Simpan maklumat penting (bukan kata laluan) dalam format yang selamat – nama platform, jenis akaun, anggaran nilai, dan maklumat hubungan platform.

3. Wasiat atau Hibah Digital

Pastikan wasiat atau dokumen hibah anda merangkumi aset digital dengan jelas. Sebutkan platform-platform spesifik dan berikan arahan yang jelas.

4. Penama Penerima

Gunakan kemudahan penama benefisiari jika disediakan oleh platform. Ini boleh mempercepatkan proses tuntutan.

5. Berkomunikasi dengan Keluarga

Maklumkan kepada ahli keluarga atau wakil yang dipercayai tentang kewujudan aset digital anda tanpa perlu berkongsi kata laluan.

6. Semak Semula Secara Berkala

Kemas kini dokumentasi anda setiap 6-12 bulan kerana platform dan aset digital berubah dengan kerap.

Kesimpulan

RM135 bilion bukanlah sekadar angka – ia adalah peringatan tentang keperluan mendesak untuk kita semua mengambil perancangan harta pusaka digital dengan serius. Dalam usaha kita merangkul kemudahan teknologi digital, janganlah kita lupa untuk melindungi masa depan orang tersayang.

Perancangan harta pusaka bukan lagi sesuatu yang boleh ditangguhkan sehingga usia tua. Dalam dunia digital hari ini, ia menjadi satu tanggungjawab bagi setiap individu yang mempunyai aset digital, tidak kira umur atau jumlah kekayaan.

Mulakan hari ini. Dokumentasikan aset digital anda. Buat perancangan yang sesuai. Pastikan kerja keras anda tidak sia-sia dan orang tersayang anda terlindung.

Kerana aset digital yang tidak dirancang bukan sahaja menjadi beku, ia menjadi kehilangan kekal yang boleh dielakkan.

Penafian: Artikel ini bertujuan untuk meningkatkan kesedaran umum dan tidak sepatutnya dianggap sebagai nasihat undang-undang atau kewangan. Pembaca digalakkan untuk mendapatkan nasihat profesional yang sesuai dengan situasi peribadi mereka.

Artikel ini dibawa kepada anda oleh Sampul Sdn Bhd. Artikel ini diterbitkan bersama MajalahLabur untuk membantu jenama bercerita melalui kandungan berkualiti.