Kaedah Pengiraan Dan Pembahagian Faraid Menurut Al-Quran

Pembahagian harta pusaka menggunakan kaedah faraid, terdapat pengiraannya yang telah ditetapkan di dalam Al-Quran. Ianya bertujuan untuk membahagikan harta dalam sebuah keluarga dengan memberikan dalam kadar tertentu kepada waris yang berhak.

Dengan adanya kaedah pengiraan ini, tidak akan timbul salah faham di kalangan ahli keluarga.

Ayat 11 Surah an-Nisaa’:

Allah SWT telah berfirman dalam surah an-Nisaa’ seperti berikut.

Maksudnya:

“Allah perintahkan kamu mengenai (pembahagian harta pusaka untuk) anak-anak kamu, iaitu bahagian seorang anak lelaki menyamai bahagian dua orang anak perempuan. Tetapi jika anak-anak perempuan itu lebih daripada dua, maka bahagian mereka ialah dua pertiga daripada harta yang ditinggalkan oleh si mati.

Dan jika anak perempuan itu seorang sahaja, maka bahagiannya ialah satu perdua (separuh) harta itu. Dan bagi ibu bapa (si mati), tiap-tiap seorang dari keduanya: satu perenam dari harta yang ditinggalkan oleh si mati, jika si mati itu mempunyai anak.

Tetapi jika si mati tidak mempunyai anak, sedang yang mewarisinya hanyalah kedua ibu bapanya, maka bahagian ibunya ialah satu pertiga. Kalau pula si mati itu mempunyai beberapa orang saudara (adik-beradik), maka bahagian ibunya ialah satu perenam.

(Pembahagian itu) ialah sesudah diselesaikan wasiat yang telah diwasiatkan oleh si mati, dan sesudah dibayarkan hutangnya. lbu-bapa kamu dan anak-anak kamu, kamu tidak mengetahui siapa di antaranya yang lebih dekat serta banyak manfaatnya kepada kamu.

(Pembahagian harta pusaka dan penentuan bahagian masing-masing seperti yang diterangkan itu ialah) ketetapan dari Allah; sesungguhnya Allah adalah Maha Mengetahui, lagi Maha Bijaksana.”

Cara pembahagian Faraid berdasarkan Ayat 11 Surah An-Nisaa’

  1. Sekiranya seseorang meninggal dunia dan meninggalkan anak lelaki dan anak perempuan, maka bahagian anak lelaki adalah 2 kali bahagian anak perempuan.
  2. Sekiranya seseorang meninggal dunia dan meninggalkan dua atau lebih anak perempuan sahaja (tiada anak lelaki), maka bahagian mereka adalah dua pertiga (2/3) daripada nilai harta pusaka, dimana perlu dibahagikan sama rata kepada semua anak perempuan yang terlibat.
  3. Sekiranya seseorang meninggal dunia dan meninggalkan seorang anak perempuan sahaja (tiada anak lelaki), maka bahagiannya adalah satu perdua (1/2) atau separuh daripada hartanya.
  4. Sekiranya seseorang meninggal dunia dan meninggalkan ibubapa serta anak (tanpa mengira bilangan dan jantina anak mereka), bahagian yang ditetapkan untuk setiap seorang ibu dan bapa adalah satu perenam (1/6); untuk ibu 1/6 dan untuk bapa 1/6.
  5. Sekiranya seseorang meninggal dunia dan meninggalkan ibubapa sahaja (tidak mempunyai anak), bahagian ibu adalah satu pertiga (1/3), bapa pula mendapat bahagian dua pertiga (2/3).
  6. Sekiranya seseorang meninggal dunia dan meninggalkan ibubapa serta adik-beradik (tidak mempunyai anak), maka bahagian ibu adalah satu per enam (1/6) dan selebihnya adalah bahagian adik-beradik lelaki yang perlu dibahagikan.

Ayat 12 Surah an-Nisaa’

“Dan bagi kamu satu perdua daripada harta yang ditinggalkan oleh isteri-isteri kamu jika mereka tidak mempunyai anak. Tetapi jika mereka mempunyai anak maka kamu beroleh satu perempat daripada harta yang mereka tinggalkan, sesudah ditunaikan wasiat yang mereka wasiatkan dan sesudah dibayarkan hutangnya.

Dan bagi mereka (isteri-isteri) pula satu perempat daripada harta yang kamu tinggalkan, jika kamu tidak mempunyai anak. Tetapi kalau kamu mempunyai anak maka bahagian mereka (isteri-isteri kamu) ialah satu perlapan daripada harta yang kamu tinggalkan, sesudah ditunaikan wasiat yang kamu wasiatkan, dan sesudah dibayarkan hutang kamu.

Dan jika si mati itu, lelaki atau perempuan, yang tidak meninggalkan anak atau bapa, dan ada meninggalkan seorang saudara lelaki (seibu) atau saudara perempuan (seibu) maka bagi tiap-tiap seorang daripada keduanya adalah satu perenam. Kalau pula mereka (saudara-saudara yang seibu itu) lebih dari seorang, maka mereka berkongsi pada satu pertiga (dengan mendapat sama banyak lelaki dengan perempuan), sesudah ditunaikan wasiat yang diwasiatkan oleh si mati, dan sesudah dibayarkan hutangnya.

Wasiat-wasiat yang tersebut hendaknya tidak mendatangkan mudarat (kepada waris-waris). (Tiap-tiap satu hukum itu) ialah ketetapan dari Allah. Dan (ingatlah) Allah Maha Mengetahui, lagi Maha Penyabar.”

Cara pembahagian Faraid berdasarkan Ayat 12 Surah An-Nisaa’ yang telah dihuraikan di dalam Al-Quran

  • Sekiranya isteri meninggal dunia dan meninggalkan suami sahaja (tidak mempunyai anak), maka bahagian suami adalah satu perdua (1/2). Tetapi, sekiranya isteri tersebut mempunyai anak, maka bahagian suami adalah satu perempat (1/4).
  • Sekiranya suami meninggal dunia dan meninggalkan isteri sahaja (tidak mempunyai anak), maka bahagian isteri adalah satu perenam (1/6) (dibahagikan sama rata daripada 1/6 tersebut jika isteri lebih daripada seorang). Tetapi, sekiranya suami tersebut mempunyai anak, maka bahagian isteri adalah satu perlapan (1/8) yang (dibahagikan sama rata daripada 1/8 tersebut jika isteri lebih daripada seorang).
  • Sekiranya meninggal dunia dan tidak mempunyai waris usul (ibu dan bapa, datuk dan nenek) dan waris furu’ (anak, isteri atau suami), tetapi mempunyai saudara lelaki seibu atau saudara perempuan seibu sahaja, maka bahagian mereka adalah satu perenam (1/6) manakala selebihnya diserahkan kepada baitulmal. Tetapi, sekiranya saudara lelaki seibu atau saudara perempuan seibu lebih daripada 2 orang, maka bahagian mereka adalah satu pertiga (1/3) yang perlu dikongsi sama rata antara mereka, manakala selebihnya dua pertiga (2/3) diserahkan kepada baitulmal.
  • Sekiranya meninggal dunia dan tidak mempunyai waris usul dan furu’, tetapi mempunyai saudara lelaki dan saudara perempuan seibu dan sebapa, maka bahagian mereka adalah seluruh harta yang ditinggalkan (lelaki 2 bahagian, perempuan 1 bahagian).

Faraid adalah mengikut pengiraan dan pembahagian Al-Quran, bukanlah mengikut hukum manusia semata-mata. Jangan bimbang, faraid tidak akan membebankan kita, ianya adil kepada semua orang bagi mereka yang faham. 

Namun, kita juga boleh menggunakan konsep hibah (hadiah), tiada masalah.

Sumber Rujukan: Jom Urus Duit

Baca juga:

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

4 Perkara Wajib Tahu Tentang Wasiat

Pernah dengar tak setiap kali ada kematian, pasti waris si mati berebut harta pusaka. Ada yang berebut antara adik-beradik, ada juga kes mak ayah berebut harta dengan menantu. Lagi teruk, ada yang sampai berbunuh! Itulah hakikat yang kita kena telan bila ramai yang ambil mudah dengan penulisan wasiat.

Kenyataan paling pahit yang anda perlu tahu ialah, ada RM70 billion nilai harta pusaka yang tak dituntut sejak merdeka, sehingga tahun 2020. Aset ini dibekukan kerana waris si mati tidak ambil tahu dan si mati pula tidak meninggalkan wasiat.

Kenapa kena tulis wasiat?

Wasiat daripada si mati boleh mengelakkan konflik yang mungkin berlaku pada masa hadapan apabila berlaku kematian. Bila sudah ada wasiat, kebajikan waris akan terjamin kerana anda tahu apa yang perlu ditinggalkan, hutang apa yang perlu dibayar, siapa yang diamanahkan untuk menjaga anak-anak anda dan banyak lagi.

Ini adalah kelebihan menulis wasiat dan kesan apabila tiada wasiat:

Paling penting adalah apabila anda mempunyai wasiat, keselamatkan keluarga anda bakal terjamin daripada campur tangan orang yang tidak sepatutnya.

Wasiat perlu dikemas kini?

Ya, wasiat perlu dikemas kini dari masa ke semasa bagi merangkumi semua aset yang baru diambil alih atau sebarang perubahan waris.

Contohnya:

  • Perkahwinan, perkahwinan semula atau perceraian
  • Memulakan atau menamatkan perniagaan
  • Kematian ahli keluarga atau benefisiari
  • Pembelian atau pelupusan aset
  • Pertukaran agama; contohnya kepada agama Islam di mana wasiat terikat kepada Undang-undang Syariah

Wasiat bukan sekadar duit sahaja tetapi merangkumi seluruh harta pusaka anda. Contoh aset seperti, rumah, tanah, akaun bank atau saham yang didaftarkan atas nama anda.
 

Bila anda beli kereta baru atau tambah lot tanah baru, anda perlu kemas kini bagi mengelakkan aset tercicir dari wasiat.

Bila boleh guna wasiat ini?

Untuk pengetahuan anda, wasiat akan berkuatkuasa apabila penulis wasiat sudah meninggal dunia dan syarat wasiat ini mestilah ditulis oleh orang yang sempurna akal, berusia 18 tahun ke atas dan ada tandatangan si mati.

Bila si mati meninggal dunia, wasiat ini akan dijalankan oleh individu atau organisasi yang dilantik untuk pastikan hasrat si mati dilaksanakan dan mengikut undang-undang terpakai oleh wasi atau pentadbir.

Ini antara perkhidmatan wasiat yang ditawarkan:

Bagi orang Islam, wasiat perlu  ditulis mengikut undang-undang Islam. Penting bagi seorang Muslim  untuk mempunyai wasiat. Kalau tak ada wasiat, harta pusaka akan dibahagikan mengikut Faraid, di mana anak angkat atau anak tiri tidak layak mewarisi apa-apa harta.

Wasiat boleh terbatal?

Wasiat akan terbatal apabila digantikan dengan wasiat yang baru atau mansuhkan secara bertulis. Katakanlah kalau anda bergaduh antara adik-beradik, anda tidak mahu memberikan harta kepada mereka, anda boleh buat wasiat baru. Secara automatik, wasiat lama akan terbatal dan tak boleh diguna pakai lagi.

Jadi, secara keseluruhannya, wasiat ditulis untuk kepentingan orang tersayang. Tak salah pun merancang awal. Sekurang-kurangnya anda sudah mempunyai perancangan yang terbaik untuk ditinggalkan demi masa depan keluarga. 

Boleh dapatkan juga ilmu di artikel ini: