Kewangan

Kenapa Riba’ itu haram?

hukum interest

Baca sampai habis, anda akan faham sesuatu

Riba’ adalah satu bentuk kezaliman di mana orang yang dalam ‘KESUKARAN’ tiada sumber dan TERDESAK, meminta bantuan dari pihak ketiga. Contohnya meminta dipinjamkan RM1000 dan diminta pulangkan semula RM1500 dalam tempoh yang dijanjikan. Ini maksudnya kezaliman dalam riba’ bila orang yang susah, dibebankan lagi.

Pinjaman adalah bantuan, sebab itu konsep pinjaman dalam Islam cuma ada Qardul Hassan. Pinjam RM1000, bayar semula RM1000. Sebab itu di bank pinjaman ini amat terhad kepada orang yang betul-betul memerlukan. Mereka sebagai pihak yang mahu dipinjam juga berhak untuk tidak memberikan pinjaman kepada orang yang meminta dan akan mengikut budi bicara mereka. Mereka juga berhak menolak permohonan & berhak untuk menuntut semula Hak mereka bila pinjaman diberi. Sama juga seperti kita dimana kita sendiri belum tentu bantu semua kawan yang dalam kesukaran.

Situasi hari ini berbeza, orang meminjam bukan lagi kerana terdesak, tetapi untuk tuntutan keperluan dan memenuhi kehendak.

Kad kredit, personal loan, car loan, home loan. Walaupon semua ini adalah keperluan asas, tetapi ini bukanlah ‘TERDESAK’. Tiada kereta boleh naik motor, tiada rumah boleh sewa.

TERDESAK ke nak pergi bercuti ke UK, New York, Paris?
TERDESAK ke nak renovate rumah?
TERDESAK ke nak buat Majlis Kahwin ‘wedding of the year’?
TERDESAK ke nak modal untuk masuk Skim cepat kaya?

Bagaimanapun bila meminjam di bank dalam apa keadaan sekalipun sama ada TERDESAK, KEPERLUAN, KEHENDAK dan bank mengenakan interest atas pinjaman yang diberikan, itu adalah Riba’.

Fahami Konsep Islamic Banking

Tujuan perbankan Islam ini juga adalah untuk memperbetulkan konsep yang salah digunakan oleh perbankan konvensional yang menjurus kepada Riba’.

Konsep dalam Islamic banking adalah berasaskan perniagaan @ Fiqh Muamalat, bukan syarikat pemberi pinjaman.

Pendeposit adalah rakan kongsi, itulah adanya konsep seperti Mudharabah.

Asas kepada pembiayaan Islamic adalah perniagaan dan Muamalat dalam Islam.

Contohnya bank membeli sebuah rumah dengan nilai RM100K dan menjual semula kepada pelanggan dengan harga jualan yang dipersetujui bersama RM400K. Ini ada penawaran dan ada penerimaan. Sama juga kita yang berniaga ambil barang modal RM10, Jual kepada pelanggan RM40. Adakah ini satu kesalahan? Tidak kan. Di sini pembeli memohon untuk diberikan tempoh 30 tahun untuk membuat pembayaran. Bank boleh beri kemudahan bayaran secara beransur dalam tempoh yang dipersetujui tetapi Bank tidak boleh mengenakan interest atas harga jualan RM400K yang telah dipersetujui tadi tetapi berhak memberikan Ibra’ (rebat) ke atas bayaran tersebut. Contohnya pembayaran penuh awal dari tempoh dijanjikan @ Ibra’ dari setiap bayaran.

Berbalik kepada Isu TERDESAK tadi. Pembiayaan Islamic bukan untuk orang yang TERDESAK, tetapi kemudahan bayaran bagi mereka untuk memiliki harta, memenuhi keperluan dan sebahagiannya memenuhi kehendak atas keupayaan yang dinilai oleh pihak bank.

Kita sendiri contohnya sebagai peniaga ambil barang RM10, Jual semula kepada pelanggan RM40, pelanggan minta bayar ansuran RM10 selama 4 bulan. Kita berhak untuk bagi kemudahan tersebut. Yang jatuh riba’ adalah bila kena bayar RM12 x 4 bulan atas harga jualan RM40 tadi.

Saya bagi contoh mudah:
Kawan saya nak pinjam RM5000 Sebab dia terdesak anak dia nak buat buat operation , saya bagi RM5000 kemudian dia bayar semula RM500 x 10 bulan = RM5000. Kalau saya minta RM600 x 10 bulan itu jatuh Riba’ dan mengambil kesempatan dan menzalimi orang yang dalam kesukaran. Saya juga ada hak untuk tidak memberikan pinjaman tersebut pada dia TETAPI bila kawan saya tu datang nak pinjam RM5000 sebab TERDESAK nak beli motor baru pastu nak bayar RM100 x 50 bulan. agak-agak rasa nak tumbuk tak perut dia? Kalau saya tetap bagi dan kenakan bayaran lebih, itu sudah jatuh riba’.

Inilah kesilapan yang dilakukan oleh bank konvensional .

Sebenarnya nak beli rumah, nak beli kereta tidak wujud pinjaman sebab ini bukan definasi orang TERDESAK.

Kemunculan Bank Konvensional itu salah dengan mempergunakan konsep Riba’ sebagai perniagaan mereka. Sebab itu ilmuan & Sarjana Islam bangkit memperbetulkannya dan tertubuhnya perbankan Islamic. Perbankan Islamic bukan ‘back door riba’ kepada perbankan konvensional, tetapi memperbetulkan konsep perbankan yang disesatkan oleh perbankan konvensional yang menjurus kepada Riba’.

Di Malaysia saya yakin semua Syariah Committee di perbankan Islam adalah berkredibiliti dalam memerhati, menegur dan menasihat satu-satu entiti perbankan Islam ini supaya tidak berlakunya ‘back door riba’, dan itulah antara fungsi mereka berada di sana supaya segala transaksi mengikut aturan syariah & Fiqh Muamalat dalam Islam.

PERBANKAN ISLAM BUKANLAH OPTION KEPADA PERBANKAN KONVENSIONAL, TETAPI MEMPERBETULKAN KONSEP PERBANKAN SEBENAR YANG DISALAH OPERASIKAN OLEH PERBANKAN KONVENSIONAL .

*Ini hanya pandangan peribadi saya, Saya bukan seorang pakar.

 

Sumber asal : Facebook Tuan Khairul Ezuwan
Agency Supervisor at CIMB Wealth Advisors Berhad – CWA

 

Hukum Bekerja di Bank Konvensional – Dr. Zaharuddin Abd Rahman

gt;

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.