Kewangan

Literasi Kewangan – Pendidikan Sepanjang Hayat 

Semenjak tahun 2021, PIDM telah aktif mempromosikan kepentingan pengurusan kewangan yang baik seperti memupuk tabiat menabung dan membina tabung kecemasan agar rakyat Malaysia lebih bersedia mengharungi situasi kecemasan yang tidak diduga dalam kehidupan mereka. Sebagai ahli Jaringan Pendidikan Kewangan (FEN), penglibatan PIDM dalam menggalakkan literasi kewangan juga sejajar dengan Strategi Literasi Kewangan Kebangsaan FEN 2019 – 2023 dan Pelan Tindakan Sektor Kewangan Bank Negara Malaysia 2022 – 2026.

Mengapa literasi kewangan itu penting?

Pertama, sebagai sebuah agensi kerajaan yang diberi mandat untuk melindungi pendeposit yang mempunyai simpanan di bank, pemilik polisi takaful serta pemilik polisi insurans, kami ingin memastikan rakyat Malaysia memiliki wang simpanan dan juga perlindungan insurans bagi menghadapi situasi kecemasan yang tidak diduga dan memerlukan kos yang tinggi.

Kedua, dalam kalangan konsumer kewangan yang kurang arif mungkin sukar untuk memahami sistem kewangan yang rumit. Kepelbagaian produk dan perkhidmatan yang ditawarkan dalam pasaran  menjadi cabaran besar kepada konsumer untuk membuat keputusan kewangan yang tepat terutamanya apabila mereka tidak pasti akan keperluan semasa dan juga untuk jangkaan masa hadapan. Meskipun dengan kecanggihan perkhidmatan kewangan digital memberi kemudahan akses kepada pengguna tetapi ini juga boleh mengakibatkan seseorang itu lebih cenderung membuat keputusan kewangan yang tidak tepat atau lebih buruk lagi, ia boleh memudaratkan kesejahteraan kedudukan kewangan mereka.

Kemahiran hidup yang penting untuk semua peringkat umur 

Harus ditegaskan bahawa literasi kewangan bukan hanya penting kepada sebahagian masyarakat  tertentu tetapi untuk masyarakat menyeluruh tidak kira apa jua peringkat kehidupan. Ketika kemuncak pandemik COVID-19, rakyat Malaysia yang berpendapatan tinggi daripada sektor-sektor seperti industri penerbangan, minyak dan gas, dan pelancongan turut terjejas dari segi kewangan.

Keadaan ini menunjukkan betapa pentingnya bersedia dari segi kewangan sekira berlakunya situasi tidak diduga. Memiliki simpanan kecemasan yang dapat menampung sekurang-kurangnya enam bulan perbelanjaan dan perlindungan insurans asas yang dapat melindungi diri daripada kejadian tidak diingini seperti kemalangan, masalah kesihatan, banjir dan bencana lain perlu menjadi keutamaan rakyat Malaysia di samping mengejar impian dan matlamat dalam kehidupan mereka.

Literasi kewangan merupakan kemahiran yang boleh melengkapkan pengetahuan dan keyakinan seseorang individu membuat keputusan kewangan yang bijak pada setiap peringkat kehidupan. Sebagai contoh, perlindungan insurans wajar dimiliki ketika seseorang itu masih berkemampuan dari segi kewangan dan mempunyai kesihatan yang baik. Tabiat menabung juga boleh bermula dari awal dengan pelbagai cara meskipun kita mempunyai banyak kewajipan dalam menguruskan perbelanjaan harian dan memilih gaya hidup yang sewajarnya.

Bagaimana untuk mula membina ketahanan kewangan

Kota Rom tidak dibina dalam masa sehari begitulah juga apabila seseorang itu baru sahaja ingin mula membina daya tahan kewangan. Anda tidak perlu risau kerana terdapat kemudahan dan sumber rujukan yang boleh membantu anda berbuat demikian.

Langkah yang baik untuk anda mula membina tabung kecemasan adalah dengan mengetahui jumlah yang perlu untuk disimpan dengan menggunakan kalkulator SPK PIDM. Kemudahan interaktif ini dapat menunjukkan jumlah simpanan yang diperlukan bagi tujuan kecemasan setelah mengambil kira gaji dan perbelanjaan seseorang individu. Sesiapa yang berminat untuk membina tabung  kecemasan boleh menggunakan Kalkulator SPK untuk menilai kedudukan kewangan mereka secara percuma tanpa perlu mendaftar.

Laman mikro #SediaPayungKewangan PIDM www.pidm.gov.my/SPK juga menyediakan akses percuma kepada pelbagai kandungan mengenai daya tahan kewangan termasuk video, panduan dan juga tip ringkas. Bagi mendapatkan sumber maklumat tambahan tentang pelbagai topik literasi kewangan, layari  https://www.fenetwork.my/.

Dapatkan pandangan tepat tentang pengurusan kewangan

Pengurusan kewangan yang baik dan proses untuk mempunyai daya tahan kewangan yang bagus boleh dimulakan dengan perbincangan terbuka dengan orang di sekeliling kita tentang bagaimana untuk lebih bersedia dari segi kewangan bermula sekarang dan masa hadapan kelak.  

Melalui pelbagai program dan aktiviti yang telah dianjurkan, PIDM berharap dapat menjadi perintis dan terus memberi galakan kepada orang ramai untuk mempraktikkan pengurusan kewangan yang baik dalam kehidupan seharian mereka. 

Sepanjang berlangsungnya Bulan Literasi Kewangan pada bulan Oktober baru-baru ini, orang ramai  berpeluang menyertai dan menimba ilmu daripada program dan aktiviti yang dijalankan oleh ahli-ahli FEN.  Kami berharap usaha ini tidak terhenti di situ. Sebagai ahli FEN yang aktif, PIDM menyokong usaha kolektif yang dilakukan secara berterusan oleh semua ahlinya dalam meneruskan agenda literasi kewangan kebangsaan. Untuk mendapatkan maklumat lanjut, layari www.fenetwork.my.

Artikel ini disumbangkan oleh Jabatan Komunikasi Korporat, PIDM.

Jom tengok video Borak BerUang ini!

Previous ArticleNext Article

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.