Dengar sahaja cukai, ramai dah mula takut. Ada juga yang masih keliru sama ada declare cukai atau tidak. Pertama sekali, apa yang perlu kita faham adalah, declare pendapatan dan membayar cukai adalah dua perkara berbeza.
Bahasa mudahnya, semua orang yang declare (membuat pernyataan) pendapatan tidak semestinya perlu membayar cukai. Begitulah, ramai yang salah faham dalam banyak perkara bila berkaitan cukai pendapatan.
Majalah Labur telah menganjurkan satu Facebook Live bertajuk 5 Mitos LHDNM bersama Encik Wan Mustafa Husin, Pengarah Bahagian Bantuan Teknikal, Jabatan Pematuhan Cukai, Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia.
Jom kita lihat mitos-mitos ini dan apakah ianya benar ataupun tidak.
1. Betul Ke LHDNM Akan “Kejar” Individu Yang Membeli Rumah Dan Kereta Secara Cash?
Selalu kita dengar mereka yang membeli rumah dan kereta secara cash akan diberi perhatian istimewa oleh LHDNM. Namun, respon yang Encik Wan mengatakan bahawa ianya adalah tidak benar.
Sesiapa sahaja boleh membeli rumah ataupun kereta secara tunai atau cash. Tiada masalah selagi mereka melaporkan pendapatan mereka kepada LHDNM.
2. Benarkah Peniaga Yang Rugi Tak Perlu Declare Cukai?
Perkara ini merupakan antara perkara yang sering peniaga dengar. Kalau dah rugi dalam perniagaan, kenapa perlu lapor lagi. Sebenarnya perkara ini sama sekali tidak benar. Peniaga masih perlu declare pendapatan mereka dengan menghantar borang-borang yang berkenaan.
Walaupun mungkin mereka tidak akan perlu membayar cukai, namun mereka masih perlu declare pendapatan dan perbelanjaan perniagaan. Jumlah kerugian ini boleh dibawa ke tahun taksiran hadapan. Jadi, declare pendapatan walaupun bisnes anda berada dalam kerugian.
3. Bisnes Kecil-Kecilan Tak Perlu Hantar Borang Cukai?
Bagi segala jenis perniagaan yang dilakukan, mereka perlu menghantar borang cukai kepada LHDNM. Cukai perniagaan tidak sama seperti cukai pendapatan individu yang menetapkan minimum pendapatan untuk declare cukai.
Jika anda pemilik bisnes atau perniagaan kecil-kecilan, anda perlu declare cukai setiap tahun mengikut tempoh yang telah ditetapkan. Untung rugi perlu dilaporkan kepada LHDNM. Perniagaan online secara kecil-kecilan tanpa kedai fizikal, hanya berada di rumah dan dengan menggunakan smartphone sahaja pun perlu declare cukai.
4. Perlu Simpan Resit Berkaitan Cukai Sehingga 7 Tahun. Kenapa?
Benar, anda perlu menyimpan resit berkaitan cukai sehingga 7 tahun. Ramai yang tertanya-tanya kenapa perlu sehingga 7 tahun?
Resit ini perlu disimpan untuk tujuan semakan dan audit sekiranya diperlukan. Ada peruntukan dalam undang-undang berkenaan dengan perkara ini.
Bagi mengelakkan daripada resit-resit tersebut hilang atau dakwat yang kabur, kita boleh mengambil gambar atau scan resit tersebut dan simpan dalam satu folder khas. Lebih baik jika disimpan secara online seperti di Google Drive atau iCloud.
Jika pihak LHDNM meminta resit tersebut, anda boleh memberikan resit yang disimpan secara digital atau softcopy.
5. Pendapatan Luar Negara Yang Diperoleh Daripada Keuntungan eBay, Saham Global Dan Kripto Dikecualikan Cukai?
Secara amnya, mengikut Akta Cukai Pendapatan 1967 memperuntukkan pendapatan yang sudah dihasilkan tetapi belum diterima sehingga akhir tempoh perakaunan sama ada diperolehi dari Malaysia atau diterima di Malaysia dari luar Malaysia adalah dikenakan cukai.
Layanan cukai terhadap pendapatan yang dijana melalui aset digital, saham dan matawang asing adalah sama dengan layanan cukai terhadap pendapatan yang dijana melalui kaedah perniagaan konvensional.
Namun begitu, untuk menentukan keuntungan kepada sesuatu pendapatan jenis ini untuk dikenakan cukai atau tidak perlu diperhalusi kes demi kes sama ada wujudnya corak perdagangan.
Sekiranya keuntungan tersebut bersifat keuntungan modal dan pasif (dilakukan sekali-sekala, tidak terancang, tidak bersistematik), keuntungan daripada urusniaga tersebut tidak dikenakan cukai.
Namun, berbeza pula dengan urusniaga yang ada corak pemerdagangan dan aktif (sistematik, berulang-ulang), pihak tersebut akan dianggap menjalankan urusniaga dan keuntungan yang dijana akan dikenakan cukai. Individu yang tergolong dalam golongan ini perlu mengemukakan Borang B pada atau sebelum 30 Jun setiap tahun dan boleh mengambil kira semua kos perbelanjaan yang terlibat dalam urusniaga tersebut.
Bagi urusniaga jenis ini, nilai urusniaga perlu ditukar kepada wang tempatan iaitu Ringgit Malaysia. Bagi urusniaga aset digital kripto, nilai yang boleh digunakan adalah nilai pasaran barangan dan perkhidmatan yang terlibat atau sekiranya tiada nilai pasaran, nilai yang dinyatakan dalam platform (yang berdaftar dengan Suruhanjaya Sekuriti dan tertera pada laman web Bank Negara Malaysia).
Sebenarnya, mitos-mitos ini kebanyakannya adalah tidak benar. Apa yang penting, kita sebagai rakyat Malaysia perlu bertanggungjawab untuk melaporkan pendapatan dengan LHDNM.
Sekiranya kita adalah pekerja yang bergaji melebihi RM34,000 (selepas potongan KWSP) setahun atau pemilik perniagaan (tiada pendapatan minimum ditetapkan), kita perlu mendaftarkan fail cukai pendapatan.
Setiap kali musim e-Filing, ramai antara kita akan buka MyTax, masukkan maklumat gaji, tuntut pelepasan cukai dan tekan butang “Hantar”.
Nampak mudah. Tapi betul ke semua maklumat dah diisi dengan tepat?
Ada yang tersalah pilih borang. Ada yang terlupa masukkan bonus. Ada juga yang tak lapor pendapatan sewa sebab ingat dah ada potongan PCB, jadi tak perlu risau lagi.
Kesilapan macam ini mungkin nampak kecil, tetapi boleh menyebabkan kita terlepas pelepasan cukai, lambat menerima bayaran balik atau terpaksa membayar cukai tambahan.
Jom semak 10 kesilapan yang patut kita elakkan.
1. ❌ Tersalah pilih Borang B atau Borang BE
Ini antara perkara asas yang ramai pembayar cukai perlu faham.
Borang BE digunakan oleh individu pemastautin yang tidak menjalankan perniagaan, manakala Borang B digunakan oleh individu pemastautin yang menjalankan perniagaan.
Contohnya, Ali bekerja makan gaji dengan pendapatan tahunan RM72,000. Pada masa yang sama, dia menjalankan perniagaan menjual pakaian secara dalam talian (TikTok Shop, Shopee) dan memperoleh keuntungan bersih RM20,000 setahun.
Ali tidak boleh memilih Borang BE semata-mata kerana dia juga mempunyai pekerjaan tetap. Dia perlu menggunakan borang yang sesuai dengan keadaan pendapatannya.
Jika tersalah menghantar Borang BE, maklumat pendapatan perniagaannya mungkin tidak dilaporkan melalui borang yang sepatutnya.
Kesannya, Ali mungkin perlu mendapatkan panduan HASiL untuk membetulkan pelaporan cukainya.
Penting juga untuk diingat bahawa pendapatan sewa atau pendapatan sampingan tidak secara automatik bermaksud seseorang perlu menggunakan Borang B. Penentuan bergantung pada sifat pendapatan dan sama ada individu itu menjalankan perniagaan bagi tujuan cukai.
2. ❌ Tertinggal bonus ketika mengisi pendapatan penggajian
Katakan pendapatan penggajian seseorang sepanjang tahun ialah RM80,000, terdiri daripada:
Gaji tahunan: RM72,000
Bonus: RM8,000
Tetapi ketika mengisi e-Filing, dia hanya memasukkan RM72,000 dan terlupa memasukkan bonus.
Akibatnya, pendapatan penggajian terkurang lapor sebanyak RM8,000.
Jika tambahan pendapatan itu dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM8,000 × 19% = RM1,520
Jumlah sebenar bergantung pada pendapatan bercukai keseluruhan, pelepasan, rebat dan kadar cukai progresif.
Sebab itu, semak Borang EA atau EC dan pastikan jumlah pendapatan penggajian merangkumi gaji, bonus serta saraan bercukai lain yang berkaitan.
Dah hantar e-Filing? Jangan hantar borang baharu untuk tahun taksiran yang sama. Semak kaedah pindaan yang sesuai dengan HASiL kerana kesilapan ini melibatkan pendapatan terkurang lapor.
3. ❌ Tersalah pilih “Ya” untuk cukai ditanggung oleh majikan
Ada yang keliru antara cukai ditanggung majikan dengan Potongan Cukai Bulanan (PCB).
Ruangan “Cukai ditanggung oleh majikan” merujuk kepada keadaan majikan menanggung cukai pendapatan pekerja mengikut aturan pekerjaan. Ia bukan sekadar bermaksud majikan memotong PCB daripada gaji.
Bayangkan seorang pekerja sepatutnya menerima bayaran balik RM2,000, tetapi tersalah memilih “Ya” walaupun cukai sebenarnya ditanggung sendiri.
Kesilapan ini boleh menyebabkan bayaran balik tertangguh sementara maklumat disemak.
Isu ini pernah mendapat perhatian pada Mac 2026 apabila HASiL menjelaskan tindakan bagi kes pembayar cukai Tahun Taksiran 2025 yang tersilap memilih ruangan tersebut. Bagi kes yang disahkan, pembayar cukai tidak perlu meminda borang dan bayaran balik akan diproses secara berperingkat.
Jadi, jangan klik secara automatik. Fahami maksud setiap ruangan sebelum menghantar borang.
4. ❌ Tuntut Pelepasan Cukai untuk Perbelanjaan yang Sudah Dibayar oleh Majikan
Ramai tak sedar, bukan semua perbelanjaan yang layak mendapat pelepasan cukai boleh dituntut begitu sahaja, terutamanya apabila kos tersebut sudah ditanggung oleh majikan.
Contohnya, syarikat menyediakan manfaat perubatan yang menanggung 100% kos rawatan pekerja. Ali menerima rawatan penyakit serius bernilai RM5,000 dan keseluruhan bil dibayar oleh syarikat. Ali kemudian cuba menuntut RM5,000 yang sama sebagai pelepasan cukai perubatan dalam e-Filing.
Ini boleh menjadi kesilapan kerana Ali tidak menanggung sendiri perbelanjaan tersebut.
Apa yang perlu dibuat? Semak syarat khusus bagi setiap kategori pelepasan cukai dan pastikan tuntutan dibuat berdasarkan perbelanjaan yang benar-benar layak dituntut.
Ingat, tuntutan pelepasan cukai bukan sekadar tentang berapa banyak kita berbelanja, tetapi juga sama ada perbelanjaan itu memenuhi syarat yang ditetapkan.
Perbelanjaan perubatan bagi penyakit serius termasuk rawatan dibuat ke atas penyakit seperti sindrom Kurang Daya Ketahanan (AIDS), sindrom Parkinson, barah, penyakit buah pinggang, leukemia dan lain-lain penyakit yang serupa. ‘Lain-lain penyakit yang serupa’ termasuk serangan jantung, pulmonari hypertension, penyakit hati kronik, fulminant viral hepatitis, trauma kepala dengan defisit nurologikal, ketumbuhan otak dan kecacatan kepada pembuluh darah, melepuh dan melecur yang keterlaluan, pemindahan organ utama dan pemotongan kaki dan / atau tangan. Potongan sehingga RM10,000 dibenarkan ke atas amaun yang dibelanjakan untuk rawatan ke atas diri sendiri, pasangan atau anak. Rujuk Nota Penerangan BE
5. ❌ Tuntut pelepasan cukai, tetapi resit tak dapat dicari
Contohnya, seseorang menuntut pelepasan bagi pembelian komputer riba bernilai RM3,000 tetapi tidak dapat mengemukakan bukti pembelian apabila diminta.
Jika tuntutan itu tidak dapat disokong dan akhirnya ditolak, pendapatan bercukainya mungkin meningkat RM3,000.
Pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM3,000 × 19% = RM570
Dia mungkin perlu membayar cukai tambahan RM570, bergantung pada pengiraan cukai sebenar.
Sebab itu, pastikan tuntutan memenuhi syarat dan simpan resit, invois serta dokumen sokongan yang berkaitan.
HASiL secara amnya menetapkan rekod dan dokumen berkaitan cukai perlu disimpan selama tujuh tahun mengikut keperluan undang-undang.
6. ❌ Salah masukkan nombor akaun bank
Katakan seseorang layak menerima bayaran balik cukai sebanyak RM1,800, tetapi tersalah memasukkan nombor akaun bank.
Kesilapan ini boleh menyebabkan bayaran balik tertangguh atau memerlukan pengesahan lanjut.
Duit itu tidak semestinya hilang, tetapi pembayar cukai mungkin perlu menghubungi HASiL untuk menyelesaikan masalah tersebut.
7. ❌ Terlupa memasukkan maklumat anak
Ini juga boleh berlaku kepada ibu bapa yang mempunyai beberapa orang anak.
Contohnya, seorang pembayar cukai terlupa menuntut pelepasan anak sebanyak RM2,000 yang sebenarnya layak.
Jika kadar marginal cukainya 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM2,000 × 19% = RM380
Dia mungkin terlepas peluang mengurangkan cukai sebanyak RM380.
Walau bagaimanapun, kelayakan dan jumlah pelepasan bergantung pada syarat yang ditetapkan bagi tahun taksiran berkenaan, termasuk keadaan dan status anak.
Jadi, jangan anggap maklumat yang diisi pada tahun sebelumnya semestinya sudah lengkap untuk tahun semasa.
8. ❌ Tak lapor pendapatan sewa rumah
Ini contoh yang dekat dengan kehidupan ramai pekerja makan gaji.
Amir bekerja dengan pendapatan tahunan RM90,000. Dalam masa yang sama, dia menyewakan sebuah rumah pada harga RM1,200 sebulan.
Pendapatan sewa setahun:
RM1,200 × 12 bulan = RM14,400
Katakan perbelanjaan sewa yang dibenarkan ialah RM3,000. Pendapatan sewa bersih untuk ilustrasi ialah RM11,400.
Jika pendapatan bercukai Amir sebelum mengambil kira pendapatan sewa ialah RM75,000 dan tambahan itu dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM11,400 × 19% = RM2,166
Jumlah sebenar bergantung pada pengiraan pendapatan berkanun sewa, perbelanjaan yang dibenarkan, pelepasan dan kadar cukai progresif.
Jangan anggap pendapatan sewa boleh diabaikan hanya kerana kita sudah mempunyai pekerjaan tetap dan PCB dipotong setiap bulan.
9. ❌ Tak lapor pendapatan freelance atau komisen
Siti bekerja sepenuh masa dan turut melakukan kerja freelance pada hujung minggu.
Sepanjang tahun, dia memperoleh pendapatan freelance bersih sebanyak RM18,000 daripada perkhidmatan reka bentuk dan pengurusan media sosial.
Dia menganggap pendapatan itu tidak perlu dilaporkan kerana bayaran diterima daripada pelanggan secara berasingan daripada gaji.
Jika pendapatan tersebut merupakan pendapatan perniagaan yang perlu dilaporkan, kesilapan ini boleh menyebabkan cukai terkurang dikira.
Dengan andaian keseluruhan RM18,000 itu merupakan tambahan kepada pendapatan bercukainya dan dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:
RM18,000 × 19% = RM3,420
Pengiraan sebenar bergantung pada sifat pendapatan, perbelanjaan yang dibenarkan dan pengiraan cukai keseluruhan.
Perkara yang sama perlu diberi perhatian bagi pendapatan komisen, perniagaan dalam talian dan aktiviti lain yang menghasilkan pendapatan bercukai.
10. ❌ Tak lapor pendapatan luar negara kerana ingat semuanya bebas cukai
Ada orang bekerja di Singapura, kemudian memindahkan gaji ke akaun bank Malaysia. Ada juga yang menjalankan perniagaan melalui eBay.
Persoalannya, adakah semua pendapatan ini automatik bebas cukai di Malaysia?
Jawapannya, tidak semestinya. Layanan cukai bergantung pada jenis pendapatan, sumber pendapatan, status pemastautin cukai dan syarat pengecualian yang berkenaan.
Contohnya, Ali bekerja di Singapura dan menerima gaji SGD5,000 sebulan. Dia memindahkan gajinya ke akaun bank Malaysia. Pemindahan wang itu sahaja tidak bermaksud gajinya automatik dikenakan cukai di Malaysia. Ali lazimnya perlu membayar cukai pendapatan di Singapura kerana dia bekerja secara fizikal di sana.
Sebaliknya, Ali turut menjalankan perniagaan menjual barang melalui eBay. Jika perniagaan itu diuruskan dari Malaysia, keuntungan perniagaan tersebut perlu dinilai berdasarkan peraturan cukai Malaysia dan mungkin perlu dilaporkan dalam e-Filing.
Dah hantar e-Filing tetapi baru sedar ada kesilapan?
Jangan terus panik. Tetapi jangan biarkan kesilapan itu tanpa tindakan.
Langkah pertama ialah kenal pasti jenis kesilapan:
Terlupa tuntut pelepasan atau rebat: Semak sama ada pembetulan boleh dibuat melalui saluran pindaan yang dibenarkan.
Pendapatan terkurang lapor: Semak kaedah pindaan yang sesuai, termasuk Borang Nyata Terpinda jika memenuhi syarat.
Salah pilih ruangan atau maklumat peribadi: Semak dengan HASiL sama ada perlu meminda borang atau mengemas kini maklumat sahaja.
Salah maklumat akaun bank: Hubungi HASiL untuk mendapatkan panduan mengemas kini maklumat bayaran balik.
Kaedah pembetulan bergantung pada jenis borang, tahun taksiran, tempoh pindaan dan keadaan kes.
