Cukai

Sekatan Perjalanan Ke Luar Negara: Semak Dahulu Sebelum Disekat

Pengenalan

Merujuk kepada Seksyen 104 dan 75A Akta Cukai Pendapatan 1967, dan Seksyen 22 Akta Cukai Keuntungan Harta Tanah 1976, Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia (HASiL) adalah diberi kuasa untuk menghalang mana-mana individu daripada meninggalkan Malaysia jika mereka atau syarikat mereka mempunyai tunggakan cukai yang tidak dijelaskan kepada kerajaan. Tindakan menghalang seseorang atau individu ke luar negara ini dinamakan Sekatan Perjalanan

Justeru kewujudannya dianggap sebagai sebuah keadilan dalam konteks percukaian bagi pembayar cukai yang patuh yang selama ini tanpa gagal membayar cukai kepada negara. Buat golongan yang culas serta ingkar dalam melaksanakan tanggungjawab membayar cukai pula, sekatan perjalanan ini merupakan salah satu kaedah pemungutan cukai selain mengelakkan ketirisan terhadap kutipan hasil negara.

Syarat-Syarat Pengenaan Tindakan Sekatan Perjalanan

Sekatan perjalanan boleh dikuatkuasakan dalam keadaan berikut:

  1. Pembayar cukai merupakan warganegara Malaysia dan warga asing yang berkemungkinan akan meninggalkan/keluar dari Malaysia tanpa membayar cukai mereka.
  2. Seorang pengarah syarikat yang berkemungkinan akan meninggalkan/keluar dari Malaysia tanpa membayar cukai syarikat yang mana dia bertanggungjawab membayar di bawah seksyen 75A ACP 1967/subperenggan 5(1A) dan 5(4) Jadual 1 Akta CKHT 1976
  3. Pembayar cukai yang telah memfailkan Borang Q dan membuat permohonan untuk semakan kehakiman (judicial review) kecuali dalam kes yang mana perintah penangguhan prosiding (stay of proceeding) telah dikeluarkan oleh mahkamah yang mempunyai bidang kuasa.
  4. Pembayar cukai yang akan dan telah didakwa bagi kesalahan sivil bagi tujuan kutipan cukai.

Sekatan perjalanan ini tidak boleh dikuatkuasakan terhadap pembayar cukai yang telah diberi kebenaran untuk pembayaran secara ansuran dan mematuhi jadual yang dipersetujui. Bagi mengelakkan timbul kesulitan terutamanya di lapangan terbang atau pintu ke luar negara, pembayar cukai dinasihatkan menyemak status tunggakan cukai dan sekatan perjalanan melalui portal MyTax di https://mytax.hasil.gov.my/

Langkah-Langkah Sekiranya Dikenakan Tindakan Sekatan Perjalanan

  1. Mengemukakan Permohonan Pembatalan Sekatan Melalui Pembayaran Penuh Amaun Tunggakan Cukai

Untuk membatalkan sekatan perjalanan, pembayar cukai mesti membayar sepenuhnya jumlah tunggakan cukai seperti yang dinyatakan dalam sijil secara tunai. Mereka dikehendaki menggunakan platform ByrHASIL  atau mana-mana Keadah Bayaran lain seperti yang dinyatakan dan mengemukakan resit pembayaran tersebut kepada cawangan HASiL terdekat yang mengendalikan fail cukai mereka untuk pembatalan tersebut.

Sebagai makluman, resit pembayaran hendaklah dikemukakan 7 hari sebelum tarikh perjalanan untuk mengelakkan sebarang kelewatan pemprosesan pembatalan sekatan. Satu surat rasmi pembatalan sekatan perjalanan akan dikeluarkan oleh HASiL sebagai rujukan pembayar cukai. HASiL juga akan mengemaskini maklumat pembatalan dan pelepasan ke Jabatan Imigresen Malaysia.

Oleh yang demikian, jika pembayar cukai bercadang untuk ke luar negara misalnya untuk bercuti atau perjalanan perniagaan, mereka harus memastikan bahawa mereka tidak mempunyai sebarang tunggakan cukai yang terhutang kepada kerajaan atau tindakan sekatan perjalanan dikenakan terhadap mereka.

2. Mengemukakan Permohonan Pelepasan Sementara Sekatan Perjalanan Melalui Pembayaran 50% Daripada Amaun Tunggakan Cukai

Namun begitu,terdapat beberapa kes pembayar cukai tidak dapat membayar sepenuhnya tunggakan cukai mereka, oleh itu bagi kes sedemikian, mereka masih boleh memohon pelepasan perjalanan sementara berdasarkan kepada syarat-syarat berikut:

  • Pembayar cukai atau wakil perlu hadir ke cawangan HASiL yang mengendalikan fail pembayar cukai sekurang-kurangnya 5 hari sebelum tarikh perjalanan.
  • Mengemukakan surat permohonan yang merangkumi maklumat destinasi, tujuan dan tempoh lawatan.
  • Membuat pembayaran sekurang-kurangnya 50% daripada jumlah cukai tertunggak seperti di dalam sijil sekatan. Mereka boleh merujuk kaedah pembayaran seperti di atas.

Surat rasmi pelepasan sementara akan dikeluarkan dengan menyatakan tempoh pelepasan sementara diberikan dan HASiL akan mengemaskini maklumat pembatalan dan pelepasan ke Jabatan Imigresen Malaysia.

Kewajaran Tindakan Sekatan Perjalanan Dilaksanakan Di Malaysia

Tindakan pengenaan sekatan perjalanan ke luar negara jika dilihat dari sudut negatif sememangnya akan mengundang pelbagai reaksi daripada pelbagai pihak. Ada yang menganggap ia sebagai salah satu pencabulan hak manusia untuk bergerak bebas seperti yang diperuntukkan di dalam Perkara 9 Perlembagaan Persekutuan. Namun kita hendaklah melihat penguatkuasaan sekatan perjalanan ini dari sudut yang positif. Seperti di awal penerangan, pengenaan tindakan sekatan perjalanan ini dikuatkuasakan bagi menghalang mana-mana individu yang gagal atau culas membayar cukai kepada kerajaan dari ke luar negara.

Pengenaan tindakan ini merupakan suatu tindakan berbentuk keadilan kepada golongan yang patuh dalam melaksanakan tanggungjawab kepada negara. Adalah tidak adil jika golongan yang gagal serta culas ini diberikan hak kebebasan untuk keluar melancong ke luar negara tanpa dahulu menjelaskan cukai kepada negara. Mereka seharusnya terlebih dahulu membantu menjana pendapatan negara melalui pembayaran cukai sebelum membelanjakan selebihnya kepada negara luar.

Pengenaan tindakan sekatan perjalanan ini juga merupakan salah satu daripada elemen pendidikan cukai yang membantu pembayar cukai supaya sentiasa memastikan agar rekod percukaian mereka sentiasa dikemas kini serta teratur. Penguatkuasaannya juga dapat meningkatkan kadar pematuhan cukai di Malaysia yang memperlihatkan wujudnya elemen kesedaran membayar cukai sebelum mereka merancang untuk melakukan perjalanan ke luar negara. Bak kata pepatah, “sediakan payung sebelum hujan” sememangnya tepat untuk digambarkan bagi situasi ini apabila pembayar cukai perlu menyemak dahulu status sekatan perjalanan sebelum apa-apa tindakan dilaksanakan.

Bagi mereka yang ingin ke luar negara bagi urusan keagamaan misalnya bagi tujuan umrah dan haji atau sebarang urusan keagamaan bagi agama lain, sudah semestinya mereka ingin ke luar negara dengan hati yang tenang semasa melaksanakan urusan tersebut. Justeru itu, penglibatan aktif para operator serta pengendali umrah dan haji amat-amat diperlukan bagi menasihati para jemaah untuk membuat semakan dahulu tunggakan cukai mereka serta menyelesaikannya sebelum tempahan slot diberikan kepada mereka.

Kesimpulannya, tindakan pengenaan sekatan perjalanan ini bukanlah bertujuan untuk menafikan hak sesiapa untuk bergerak, namun ia dilaksanakan sebagai salah satu medium memberikan keadilan kepada pembayar cukai yang patuh sekali gus untuk menjamin tidak berlaku ketirisan hasil negara.  Ia juga sebagai langkah untuk melahirkan komuniti pembayar cukai yang patuh dan bertanggungjawab yang berkongsi kemakmuran mereka dalam usaha secara bersama-sama membangunkan negara.

Baca juga:

Previous ArticleNext Article

10 Kesilapan Isi e-Filing Yang Ramai Orang Selalu Buat

Setiap kali musim e-Filing, ramai antara kita akan buka MyTax, masukkan maklumat gaji, tuntut pelepasan cukai dan tekan butang “Hantar”.

Nampak mudah. Tapi betul ke semua maklumat dah diisi dengan tepat?

Ada yang tersalah pilih borang. Ada yang terlupa masukkan bonus. Ada juga yang tak lapor pendapatan sewa sebab ingat dah ada potongan PCB, jadi tak perlu risau lagi.

Kesilapan macam ini mungkin nampak kecil, tetapi boleh menyebabkan kita terlepas pelepasan cukai, lambat menerima bayaran balik atau terpaksa membayar cukai tambahan.

Jom semak 10 kesilapan yang patut kita elakkan.

1. ❌ Tersalah pilih Borang B atau Borang BE

Ini antara perkara asas yang ramai pembayar cukai perlu faham.

Borang BE digunakan oleh individu pemastautin yang tidak menjalankan perniagaan, manakala Borang B digunakan oleh individu pemastautin yang menjalankan perniagaan.

Contohnya, Ali bekerja makan gaji dengan pendapatan tahunan RM72,000. Pada masa yang sama, dia menjalankan perniagaan menjual pakaian secara dalam talian (TikTok Shop, Shopee) dan memperoleh keuntungan bersih RM20,000 setahun.

Ali tidak boleh memilih Borang BE semata-mata kerana dia juga mempunyai pekerjaan tetap. Dia perlu menggunakan borang yang sesuai dengan keadaan pendapatannya.

Jika tersalah menghantar Borang BE, maklumat pendapatan perniagaannya mungkin tidak dilaporkan melalui borang yang sepatutnya.

Kesannya, Ali mungkin perlu mendapatkan panduan HASiL untuk membetulkan pelaporan cukainya.

Penting juga untuk diingat bahawa pendapatan sewa atau pendapatan sampingan tidak secara automatik bermaksud seseorang perlu menggunakan Borang B. Penentuan bergantung pada sifat pendapatan dan sama ada individu itu menjalankan perniagaan bagi tujuan cukai.

2. ❌ Tertinggal bonus ketika mengisi pendapatan penggajian

Katakan pendapatan penggajian seseorang sepanjang tahun ialah RM80,000, terdiri daripada:

  • Gaji tahunan: RM72,000
  • Bonus: RM8,000

Tetapi ketika mengisi e-Filing, dia hanya memasukkan RM72,000 dan terlupa memasukkan bonus.

Akibatnya, pendapatan penggajian terkurang lapor sebanyak RM8,000.

Jika tambahan pendapatan itu dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:

RM8,000 × 19% = RM1,520

Jumlah sebenar bergantung pada pendapatan bercukai keseluruhan, pelepasan, rebat dan kadar cukai progresif.

Sebab itu, semak Borang EA atau EC dan pastikan jumlah pendapatan penggajian merangkumi gaji, bonus serta saraan bercukai lain yang berkaitan.

Dah hantar e-Filing? Jangan hantar borang baharu untuk tahun taksiran yang sama. Semak kaedah pindaan yang sesuai dengan HASiL kerana kesilapan ini melibatkan pendapatan terkurang lapor.

3. ❌ Tersalah pilih “Ya” untuk cukai ditanggung oleh majikan

Ada yang keliru antara cukai ditanggung majikan dengan Potongan Cukai Bulanan (PCB).

Ruangan “Cukai ditanggung oleh majikan” merujuk kepada keadaan majikan menanggung cukai pendapatan pekerja mengikut aturan pekerjaan. Ia bukan sekadar bermaksud majikan memotong PCB daripada gaji.

Bayangkan seorang pekerja sepatutnya menerima bayaran balik RM2,000, tetapi tersalah memilih “Ya” walaupun cukai sebenarnya ditanggung sendiri.

Kesilapan ini boleh menyebabkan bayaran balik tertangguh sementara maklumat disemak.

Isu ini pernah mendapat perhatian pada Mac 2026 apabila HASiL menjelaskan tindakan bagi kes pembayar cukai Tahun Taksiran 2025 yang tersilap memilih ruangan tersebut. Bagi kes yang disahkan, pembayar cukai tidak perlu meminda borang dan bayaran balik akan diproses secara berperingkat.

Jadi, jangan klik secara automatik. Fahami maksud setiap ruangan sebelum menghantar borang.

4. ❌ Tuntut Pelepasan Cukai untuk Perbelanjaan yang Sudah Dibayar oleh Majikan

Ramai tak sedar, bukan semua perbelanjaan yang layak mendapat pelepasan cukai boleh dituntut begitu sahaja, terutamanya apabila kos tersebut sudah ditanggung oleh majikan.

Contohnya, syarikat menyediakan manfaat perubatan yang menanggung 100% kos rawatan pekerja. Ali menerima rawatan penyakit serius bernilai RM5,000 dan keseluruhan bil dibayar oleh syarikat. Ali kemudian cuba menuntut RM5,000 yang sama sebagai pelepasan cukai perubatan dalam e-Filing.

Ini boleh menjadi kesilapan kerana Ali tidak menanggung sendiri perbelanjaan tersebut.

Apa yang perlu dibuat? Semak syarat khusus bagi setiap kategori pelepasan cukai dan pastikan tuntutan dibuat berdasarkan perbelanjaan yang benar-benar layak dituntut.

Ingat, tuntutan pelepasan cukai bukan sekadar tentang berapa banyak kita berbelanja, tetapi juga sama ada perbelanjaan itu memenuhi syarat yang ditetapkan.

Perbelanjaan perubatan bagi penyakit serius termasuk rawatan dibuat ke atas penyakit seperti sindrom Kurang Daya Ketahanan (AIDS), sindrom Parkinson, barah, penyakit buah pinggang, leukemia dan lain-lain penyakit yang serupa. ‘Lain-lain penyakit yang serupa’ termasuk serangan jantung, pulmonari hypertension, penyakit hati kronik, fulminant viral hepatitis, trauma kepala dengan defisit nurologikal, ketumbuhan otak dan kecacatan kepada pembuluh darah, melepuh dan melecur yang keterlaluan, pemindahan organ utama dan pemotongan kaki dan / atau tangan. Potongan sehingga RM10,000 dibenarkan ke atas amaun yang dibelanjakan untuk rawatan ke atas diri sendiri, pasangan atau anak. Rujuk Nota Penerangan BE

5. ❌ Tuntut pelepasan cukai, tetapi resit tak dapat dicari

Contohnya, seseorang menuntut pelepasan bagi pembelian komputer riba bernilai RM3,000 tetapi tidak dapat mengemukakan bukti pembelian apabila diminta.

Jika tuntutan itu tidak dapat disokong dan akhirnya ditolak, pendapatan bercukainya mungkin meningkat RM3,000.

Pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:

RM3,000 × 19% = RM570

Dia mungkin perlu membayar cukai tambahan RM570, bergantung pada pengiraan cukai sebenar.

Sebab itu, pastikan tuntutan memenuhi syarat dan simpan resit, invois serta dokumen sokongan yang berkaitan.

HASiL secara amnya menetapkan rekod dan dokumen berkaitan cukai perlu disimpan selama tujuh tahun mengikut keperluan undang-undang.

6. ❌ Salah masukkan nombor akaun bank

Katakan seseorang layak menerima bayaran balik cukai sebanyak RM1,800, tetapi tersalah memasukkan nombor akaun bank.

Kesilapan ini boleh menyebabkan bayaran balik tertangguh atau memerlukan pengesahan lanjut.

Duit itu tidak semestinya hilang, tetapi pembayar cukai mungkin perlu menghubungi HASiL untuk menyelesaikan masalah tersebut.

7. ❌ Terlupa memasukkan maklumat anak

Ini juga boleh berlaku kepada ibu bapa yang mempunyai beberapa orang anak.

Contohnya, seorang pembayar cukai terlupa menuntut pelepasan anak sebanyak RM2,000 yang sebenarnya layak.

Jika kadar marginal cukainya 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:

RM2,000 × 19% = RM380

Dia mungkin terlepas peluang mengurangkan cukai sebanyak RM380.

Walau bagaimanapun, kelayakan dan jumlah pelepasan bergantung pada syarat yang ditetapkan bagi tahun taksiran berkenaan, termasuk keadaan dan status anak.

Jadi, jangan anggap maklumat yang diisi pada tahun sebelumnya semestinya sudah lengkap untuk tahun semasa.

8. ❌ Tak lapor pendapatan sewa rumah

Ini contoh yang dekat dengan kehidupan ramai pekerja makan gaji.

Amir bekerja dengan pendapatan tahunan RM90,000. Dalam masa yang sama, dia menyewakan sebuah rumah pada harga RM1,200 sebulan.

Pendapatan sewa setahun:

RM1,200 × 12 bulan = RM14,400

Katakan perbelanjaan sewa yang dibenarkan ialah RM3,000. Pendapatan sewa bersih untuk ilustrasi ialah RM11,400.

Jika pendapatan bercukai Amir sebelum mengambil kira pendapatan sewa ialah RM75,000 dan tambahan itu dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:

RM11,400 × 19% = RM2,166

Jumlah sebenar bergantung pada pengiraan pendapatan berkanun sewa, perbelanjaan yang dibenarkan, pelepasan dan kadar cukai progresif.

Jangan anggap pendapatan sewa boleh diabaikan hanya kerana kita sudah mempunyai pekerjaan tetap dan PCB dipotong setiap bulan.

9. ❌ Tak lapor pendapatan freelance atau komisen

Siti bekerja sepenuh masa dan turut melakukan kerja freelance pada hujung minggu.

Sepanjang tahun, dia memperoleh pendapatan freelance bersih sebanyak RM18,000 daripada perkhidmatan reka bentuk dan pengurusan media sosial.

Dia menganggap pendapatan itu tidak perlu dilaporkan kerana bayaran diterima daripada pelanggan secara berasingan daripada gaji.

Jika pendapatan tersebut merupakan pendapatan perniagaan yang perlu dilaporkan, kesilapan ini boleh menyebabkan cukai terkurang dikira.

Dengan andaian keseluruhan RM18,000 itu merupakan tambahan kepada pendapatan bercukainya dan dikenakan cukai pada kadar marginal 19%, kesan cukai secara ilustrasi ialah:

RM18,000 × 19% = RM3,420

Pengiraan sebenar bergantung pada sifat pendapatan, perbelanjaan yang dibenarkan dan pengiraan cukai keseluruhan.

Perkara yang sama perlu diberi perhatian bagi pendapatan komisen, perniagaan dalam talian dan aktiviti lain yang menghasilkan pendapatan bercukai.

10. ❌ Tak lapor pendapatan luar negara kerana ingat semuanya bebas cukai

Ada orang bekerja di Singapura, kemudian memindahkan gaji ke akaun bank Malaysia. Ada juga yang menjalankan perniagaan melalui eBay.

Persoalannya, adakah semua pendapatan ini automatik bebas cukai di Malaysia?

Jawapannya, tidak semestinya. Layanan cukai bergantung pada jenis pendapatan, sumber pendapatan, status pemastautin cukai dan syarat pengecualian yang berkenaan.

Contohnya, Ali bekerja di Singapura dan menerima gaji SGD5,000 sebulan. Dia memindahkan gajinya ke akaun bank Malaysia. Pemindahan wang itu sahaja tidak bermaksud gajinya automatik dikenakan cukai di Malaysia. Ali lazimnya perlu membayar cukai pendapatan di Singapura kerana dia bekerja secara fizikal di sana.

Sebaliknya, Ali turut menjalankan perniagaan menjual barang melalui eBay. Jika perniagaan itu diuruskan dari Malaysia, keuntungan perniagaan tersebut perlu dinilai berdasarkan peraturan cukai Malaysia dan mungkin perlu dilaporkan dalam e-Filing.

Dah hantar e-Filing tetapi baru sedar ada kesilapan?

Jangan terus panik. Tetapi jangan biarkan kesilapan itu tanpa tindakan.

Langkah pertama ialah kenal pasti jenis kesilapan:

  • Terlupa tuntut pelepasan atau rebat: Semak sama ada pembetulan boleh dibuat melalui saluran pindaan yang dibenarkan.
  • Pendapatan terkurang lapor: Semak kaedah pindaan yang sesuai, termasuk Borang Nyata Terpinda jika memenuhi syarat.
  • Salah pilih ruangan atau maklumat peribadi: Semak dengan HASiL sama ada perlu meminda borang atau mengemas kini maklumat sahaja.
  • Salah maklumat akaun bank: Hubungi HASiL untuk mendapatkan panduan mengemas kini maklumat bayaran balik.

Kaedah pembetulan bergantung pada jenis borang, tahun taksiran, tempoh pindaan dan keadaan kes.

Rujuk panduan rasmi: https://www.hasil.gov.my/individu/pindaan-taksiran/

Kesimpulannya

Mengisi e-Filing bukan sekadar memasukkan angka daripada Borang EA dan menekan butang “Hantar”.

Kita perlu memastikan semua pendapatan yang perlu dilaporkan telah dimasukkan, pelepasan memenuhi syarat dan maklumat peribadi adalah tepat.

Lebih baik semak dua kali sebelum hantar daripada terpaksa membetulkan kesilapan kemudian.

Simpan artikel ini untuk rujukan musim e-Filing dan kongsikan kepada kawan-kawan yang sedang mengisi borang cukai mereka.