KUALA LUMPUR, 1 Okt (Bernama) — Struktur gaji rendah di Malaysia menjadi antara faktor utama yang menyebabkan jumlah simpanan Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) yang tidak mencukupi.
Pengerusi KWSP Tan Sri Mohd Zuki Ali berkata caruman yang tidak teratur, terutama dalam kalangan mereka yang menceburi ekonomi tidak formal atau ekonomi gig, juga hanya memburukkan lagi keadaan.
“Peralihan yang kian ketara ke arah kerja tidak formal telah menyebabkan semakin kurangnya individu mendapat akses terhadap skim simpanan persaraan rasmi seperti KWSP.
“Ini ditambah lagi dengan tahap celik kewangan agak rendah dan mengehadkan pemahaman orang ramai mengenai kepentingan menabung serta perancangan persaraan,” katanya dalam ucapan aluannya pada acara perasmian Bulan Literasi Kewangan 2024 di sini, hari ini.
Antara usaha bagi menaikkan gaji termasuk langkah kerajaan melaksanakan pelarasan gaji di bawah Sistem Saraan Perkhidmatan Awam (SSPA) yang akan menggantikan Sistem Saraan Malaysia (SSM) berkuatkuasa 1 Dis, 2024.
Kerajaan juga menaikkan gaji minimum kepada RM1,500 sebulan pada 2022 daripada RM1,200 sebulan di bandar-bandar utama dan RM1,100 di bahagian lain di Malaysia pada 2020 untuk membantu menangani peningkatan kos sara hidup serta memperbaiki keadaan kewangan pekerja yang bergaji rendah.
Dalam pada itu, Mohd Zuki berkata Strategi Literasi Kewangan Kebangsaan di bawah Jaringan Pendidikan Kewangan (FEN) melaporkan sebanyak 41 peratus rakyat Malaysia bergantung kepada simpanan KWSP mereka sebagai sumber pendapatan utama untuk persaraan.
Bagaimanapun, hanya 34 peratus daripada ahli aktif KWSP di bawah usia 55 tahun menepati Kuantum Simpanan Asas yang menunjukkan setakat 30 Jun, 2024, masih ramai tidak bersedia untuk persaraan.
Mohd Zuki berkata setakat ini hanya 29 peratus daripada populasi golongan berusia menerima pencen bulanan, khususnya daripada skim pencen perkhidmatan awam dan program bantuan seperti Bantuan Warga Emas.
“Ini menyaksikan baki golongan itu bergantung sama ada dengan simpanan KWSP, simpanan peribadi, sokongan keluarga atau terus bekerja bagi menampung kos sara hidup pada usia berkenaan,” katanya.
Selain itu, beliau berkata tinjauan Agensi Kaunseling dan Pengurusan Kredit (AKPK) menunjukkan ramai pekerja bawah 40 tahun tidak aktif melakukan simpanan persaraan kerana lebih mengutamakan keperluan kewangan masa terdekat berbanding jaminan jangka panjang.
Hasil dapatan Tinjauan Penuaan dan Persaraan Malaysia menunjukkan 26 peratus responden mengakui akan terus bekerja sehingga kesihatan mereka tidak membenarkan untuk berbuat demikian, katanya.
Sehubungan itu, Mohd Zuki berkata literasi kewangan menjadi kunci bagi usaha, termasuk membantu individu membuat keputusan kewangan jangka panjang untuk persaraan.
“Bagi menyokong aspek itu, KWSP meluaskan lagi jangkauannya dengan menyediakan mekanisme, pendidikan serta bimbingan untuk membina masa depan yang terjamin,” katanya
Sementara itu, Bulan Literasi Kewangan 2024 selama sebulan yang bertemakan “Bijak Wang, Hidup Sejahtera” itu bertujuan meningkatkan aspek pengetahuan berkaitan serta memperkasa rakyat dengan kemahiran dan kaedah diperlukan untuk membuat keputusan yang lebih bermaklumat.
Ia menumpukan topik utama bagi meningkatkan kepintaran kewangan, termasuk pengurusan kewangan peribadi, pengurusan risiko, pengetahuan pelaburan, perancangan persaraan dan celik kewangan digital dengan penekanan yang kuat pada pencegahan penipuan.
Program perdana tahunan itu dianjurkan FEN yang merangkumi ahli termasuk Bank Negara Malaysia (BNM) Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC), Kementerian Pendidikan Malaysia, Kementerian Pengajian Tinggi, KWSP, Permodalan Nasional Berhad (PNB), Perbadanan Insurans Deposit Malaysia (PIDM), dan AKPK.
Sejak kebelakangan ini, semakin ramai usahawan berkongsi pengalaman berhubung kewajipan Cukai Pegangan / Withholding Tax (WHT) ke atas bayaran kepada syarikat luar negara seperti Meta, Google dan platform digital lain.
Ada yang menganggap WHT sebagai cukai baharu LHDN. Ada pula yang mempersoalkan kenapa perlu membayar WHT sedangkan mereka sudah membayar SST.
Sebenarnya, konsep WHT bukan perkara baharu. Persoalannya ialah mengapa ia kini menjadi perhatian ramai, khususnya dalam kalangan usahawan digital. Kenapa sebenarnya Cukai Pegangan / Withholding Tax (WHT) ini menjadi isu dalam kalangan usahawan yang menggunakan platform pengiklanan digital?
Jawapannya terletak pada bagaimana cara perniagaan beroperasi hari ini.
Dulu, iklan banyak dibelanjakan dalam negara.
Syarikat akan beli ruang iklan di surat khabar, stesen TV atau radio tempatan.
Media tempatan memperoleh pendapatan.
Pekerja mereka dibayar gaji.
Syarikat pula membayar cukai pendapatan di Malaysia.
Hari ini, landskap sudah berubah.
Ramai usahawan beriklan di Facebook, Instagram, Google dan TikTok.
Setiap bulan, ada yang membelanjakan ribuan, malah jutaan ringgit.
Tetapi bayaran itu tidak lagi diterima oleh syarikat tempatan.
Ia dibayar kepada syarikat di luar negara.
Persoalannya…
Patutkah Malaysia mempunyai hak mengenakan cukai ke atas sebahagian daripada pendapatan yang dijana daripada pasaran Malaysia?
Di sinilah perlunya konsep Withholding Tax (WHT).
WHT bukan bermaksud syarikat luar negara tidak membayar cukai di negara mereka. Mereka mungkin tetap dikenakan cukai mengikut undang-undang negara masing-masing. Jadi kerajaan Malaysia berpendapat, negara ini juga patut ada sedikit hak untuk mengenakan cukai ke atas bayaran tertentu yang keluar ke luar negara.
Oleh sebab syarikat tersebut berada di luar bidang kuasa LHDN, undang-undang meletakkan tanggungjawab kepada pihak yang membuat bayaran di Malaysia untuk memotong dan meremit cukai tersebut jika bayaran itu tertakluk kepada WHT.
Contoh…
Bayangkan ada dua content creator.
Amir tinggal di Malaysia. Sebuah syarikat kosmetik Malaysia membayarnya RM100,000 untuk menghasilkan kandungan promosi. Amir akan melaporkan pendapatan itu dan membayar cukai di Malaysia.
Alex pula tinggal di Ireland. Syarikat kosmetik yang sama di Malaysia membayarnya RM100,000 untuk menghasilkan kandungan yang menyasarkan pelanggan di Malaysia. Alex juga mungkin akan membayar cukai di Ireland mengikut undang-undang negara tersebut.
Persoalannya, bayaran RM100,000 itu datang daripada syarikat Malaysia. Adakah Malaysia juga patut mempunyai hak untuk mengenakan cukai ke atas bayaran tersebut?
Inilah antara rasional kewujudan Withholding Tax (WHT).
WHT bukan bermaksud Alex tidak membayar cukai di Ireland. Sebaliknya, ia merupakan mekanisme yang membolehkan Malaysia mengenakan cukai ke atas bayaran tertentu kepada bukan pemastautin apabila syarat-syarat di bawah undang-undang dipenuhi.
Antara bayaran yang lazim tertakluk kepada WHT ialah:
Royalti(Seksyen 109)
Faedah (Seksyen 109)
Perkhidmatan, pengurusan atau khidmat khas(Seksyen 109B)
Pendapatan artis luar negara(Seksyen 109A)
Pendapatan kontrak(Seksyen 107A)
Namun, bukan semua bayaran kepada syarikat luar negara dikenakan WHT. Sama ada WHT terpakai bergantung kepada jenis bayaran, fakta sesuatu transaksi serta jika berkaitan, Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA).
Apa jadi kalau WHT tidak dipatuhi?
Bayangkan sebuah syarikat kosmetik di Malaysia.
Setiap bulan syarikat ini beriklan di Facebook dan Instagram.
Sepanjang tahun, jumlah belanja iklan mencecah RM1 juta.
Walaupun jumlah itu terkumpul sepanjang tahun, kewajipan WHT tidak timbul di hujung tahun. Sebaliknya, ia perlu dipatuhi bagi setiap bayaran yang dibuat kepada Meta Platforms Ireland Ltd (dahulunya dikenali sebagai Facebook Ireland Ltd) .
Berapa kadar WHT yang perlu dibayar?
Bayaran kepada Meta Platforms Ireland Limited bagi pengiklanan digital tertakluk kepada WHT sebagai royalti. Ramai menyangka kadarnya sentiasa 10%.
Namun bagi Meta, keadaannya sedikit berbeza.
Ini kerana Meta mengeluarkan invois kepada pelanggan Malaysia melalui Meta Platforms Ireland Limited, manakala Malaysia dan Ireland mempunyai Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA).
Jika syarat-syarat DTA dipenuhi, kadar WHT yang dikenakan ialah 8%, berbanding kadar domestik 10%.
Jika bayaran kepada Meta Platforms Ireland Ltd tertakluk kepada WHT tetapi syarikat gagal mematuhi kewajipan tersebut, kesannya bukan sekadar perlu membayar WHT.
Perbelanjaan iklan RM1 juta itu juga boleh tidak dibenarkan sebagai potongan cukai di bawah perenggan 39(1)(j) Akta Cukai Pendapatan 1967 sehingga WHT dijelaskan.
Katakan syarikat itu memperoleh untung sebelum cukai RM2 juta.
Jika WHT dipatuhi
Untung sebelum cukai: RM2,000,000
Tolak kos iklan: RM1,000,000
Pendapatan bercukai: RM1,000,000
Anggaran cukai syarikat (24%): RM240,000
Jika WHT tidak dipatuhi
Untung sebelum cukai: RM2,000,000
Kos iklan RM1,000,000 tidak dibenarkan
Pendapatan bercukai: RM2,000,000
Anggaran cukai syarikat (24%): RM480,000
Perbezaan cukai: RM240,000.
Itu belum mengambil kira WHT yang masih perlu dijelaskan serta kenaikan jika lewat dibayar.
WHT bukan untuk iklan di sosial media sahaja
Ramai ingat WHT hanya berkaitan pengiklanan di Meta (Facebook & Instagram), Google Adwords atau TikTok Ads.
Sebenarnya tidak.
WHT telah lama wujud dan melibatkan pelbagai jenis bayaran kepada syarikat atau individu bukan pemastautin.
Antaranya ialah:
🛠️ Perkhidmatan
Contohnya sebuah kilang di Malaysia mengupah jurutera dari Jepun untuk memasang mesin.
💻 Perisian dan langganan digital
Contohnya bayaran lesen perisian, cloud computing atau platform AI kepada syarikat luar negara. (Tertakluk kepada fakta dan jenis bayaran.)
🎬 Content creator atau influencer luar negara
Contohnya syarikat kosmetik Malaysia membayar influencer di Korea Selatan untuk mempromosikan produk kepada pelanggan Malaysia.
🏷️ Royalti
Contohnya, sebuah syarikat Malaysia membayar royalti kepada pemilik jenama luar negara untuk menggunakan jenama tersebut di Malaysia.
Bagaimana hendak membayar WHT?
Jika sesuatu bayaran memang tertakluk kepada WHT, proses pembayarannya kini dibuat secara dalam talian melalui Portal MyTax menggunakan aplikasi e-WHT. LHDN menggalakkan pembayar cukai mengemukakan borang dan membuat bayaran melalui platform ini.
Secara ringkas, prosesnya adalah seperti berikut:
Log masuk ke MyTax.
Pilih ezHasil Services → e-WHT.
Pilih borang WHT yang berkaitan (contohnya CP37 untuk royalti).
Masukkan maklumat pembayar, penerima (termasuk TIN) dan butiran bayaran.
Jana Bill Number.
Buat pembayaran melalui ByrHASiL (FPX) atau saluran pembayaran yang dibenarkan.
Muat turun resit pembayaran untuk simpanan rekod.
Tip: Antara cabaran yang sering dihadapi usahawan ialah mendapatkan maklumat penerima seperti Tax Identification Number (TIN) bagi syarikat luar negara. Jika TIN penerima belum tersedia, pembayar cukai boleh mendapatkan bantuan daripada LHDN melalui [email protected]
Kesimpulannya
Kita perlu faham bahawa WHT adalah mekanisme yang digunakan untuk memberi hak percukaian kepada Malaysia ke atas bayaran tertentu yang mengalir ke luar negara.
Ramai usahawan bukanlah mempertikaikan hak kerajaan untuk mengutip cukai. Apa yang mereka rungutkan ialah beban yang semakin bertambah.
Hari ini, mereka sudah pun membayar SST 8% ke atas perkhidmatan iklan digital. Dalam masa yang sama, timbul pula isu WHT yang memerlukan proses pengemukaan borang CP37 dan bayaran secara manual kepada LHDN.
Sebab itulah ada yang merasakan kos semakin tinggi, walaupun SST dan WHT sebenarnya merupakan dua cukai yang berbeza.
Namun, dalam era ekonomi digital hari ini, mungkin sudah tiba masanya mekanisme ini ditambah baik.
Antara cadangan yang boleh dipertimbangkan ialah:
Mewujudkan nilai ambang (threshold), sebagai contoh, hanya syarikat yang mempunyai hasil jualan tahunan melebihi jumlah tertentu diwajibkan mematuhi WHT bagi transaksi digital, manakala perusahaan mikro dan kecil diberi pengecualian
Menyediakan mekanisme pemotongan automatik melalui platform seperti Meta atau Google, seperti mana SST digital dikutip hari ini. Ini mengurangkan beban usahawan yang perlu memproses dan meremit sendiri WHT.
Memberikan tempoh pengampunan kepada pembayar cukai yang ingin membuat pengakuan secara sukarela tanpa dikenakan penalti 10%.
Bagi pembaca yang ingin memahami bagaimana mahkamah mentafsirkan isu Withholding Tax, berikut beberapa keputusan kes yang boleh dijadikan rujukan:
Kes Mahkamah Berkaitan WHT: Glocomp Systems (M) Sdn Bhd
Mahkamah Tinggi (Glocomp Systems (M) Sdn Bhd v KPHDN) Glocomp mencabar tindakan LHDN yang mengenakan WHT ke atas bayaran kepada Symantec Singapura. Mahkamah Tinggi memihak kepada Glocomp dan memutuskan bahawa bayaran tersebut bukan royalti, sebaliknya merupakan business profits di bawah DTA Malaysia–Singapura.
Mahkamah Rayuan (KPHDN v Glocomp Systems (M) Sdn Bhd) LHDN merayu keputusan tersebut. Mahkamah Rayuan membenarkan rayuan LHDN. Namun, keputusan itu bukan kerana mahkamah memutuskan bayaran tersebut semestinya tertakluk kepada WHT. Sebaliknya, Mahkamah Rayuan memutuskan bahawa Glocomp sepatutnya menggunakan saluran rayuan cukai yang disediakan oleh Akta Cukai Pendapatan, iaitu melalui Pesuruhjaya Khas Cukai Pendapatan (SCIT), dan bukannya terus memfailkan semakan kehakiman di Mahkamah Tinggi.
Wira Swire Sdn Bhd v Ketua Pengarah Hasil Dalam Negeri (Seksyen 109B ITA 1967) – Kes ini menunjukkan bahawa tidak semua bayaran kepada syarikat luar negara dikenakan WHT. Jika terdapat Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA), hak Malaysia untuk mengenakan WHT mungkin terhad. Dalam keadaan tertentu, pendapatan tersebut hanya dikenakan cukai di negara tempat syarikat itu bermastautin.
Artikel ini bertujuan memberi penerangan umum mengenai konsep Withholding Tax (WHT). Contoh yang diberikan adalah untuk tujuan ilustrasi bagi memudahkan pemahaman pembaca. Sama ada sesuatu bayaran kepada bukan pemastautin tertakluk kepada WHT bergantung kepada fakta transaksi, jenis bayaran, peruntukan Akta Cukai Pendapatan 1967 serta, jika berkaitan, Perjanjian Pengelakan Pencukaian Dua Kali (DTA). Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada penasihat cukai berlesen atau merujuk LHDN bagi menentukan layanan cukai yang tepat mengikut keadaan masing-masing.
