Kewangan

Kakeibo: Ilmu Kewangan Dari Jepun Yang Boleh Bantu Kita Berjimat

Photo by Evgeny Tchebotarev from Pexels

Semua orang tahu bahawa menyimpan wang adalah sesuatu yang asas dan perlu dilakukan, namun adalah sukar untuk dilakukan secara konsisten. Sebahagian besar daripada jumlah pendapatan kita pada hari ini, terpaksa digunakan untuk membayar hutang dan sebagainya, malahan ada di antara kita yang berbelanja lebih daripada pendapatan.

Jom kita tengok Teknik Kakeibo yang di perkenalkan kepada penduduk negara Jepun lebih dari 100 tahun lalu, bagi membantu orang ramai berjimat.

Maksud Dan Kepentingan Kakeibo

Menurut catatan, Kakeibo diperkenalkan pada tahun 1904 oleh seorang wartawan wanita yang bernama Motoko Hani. Kemudiannya ia telah dikembangkan kepada satu dunia oleh Fumiko Chiba, melalui buku beliau yang bertajuk ‘Kakeibo: The Art of Saving Money’.

Chiba menerangkan melalui karya beliau bahawa Kekeibo direka khas pada awalnya untuk golongan wanita, apabila berhadapan mengenai membuat keputusan dalam perbelanjaan kewangan. Kakeibo adalah sebuah ‘medium’ mengesan aliran perbelanjaan wang, iaitu sama ada wang tersebut masuk atau keluar.

Ia dapat membantu kita menjejaki kos-kos perbelanjaan yang tersembunyi, sekaligus mempertimbangkan tindakan demi kepentingan atau kehendak semata-mata. Kakeibo mampu membentuk sifat berjimat-cermat di kalangan rakyat Jepun khususnya, dan seluruh dunia amnya.

Kebanyakan kanak-kanak di Jepun mendapat asuhan pertama mereka dalam konteks kewangan peribadi pada usia muda, dengan didikan utama oleh ibu bapa mereka sendiri. Mereka diterapkan dengan falsafah ‘semakin banyak wang yang disimpan, semakin tinggi kualiti hidup pada masa akan datang’.

Dapatlah di impulkan disini bahawa, Kakeibo adalah satu seni untuk kita menjadi lebih bijak dalam bidang kewangan. Ia menggabungkan belanjawan dan kesedaran, iaitu sejenis mekanisme yang dapat membantu kita untuk mencapai kesejahteraan kewangan pada masa akan datang.

Teknik Atau Cara Pelaksanaan Kakeibo

Dunia kita kini bergerak dengan begitu pantas, sehingga segala-galanya boleh dibeli dan dibayar dengan cepat. Namun dengan adanya Kakeibo, ianya dapat membantu kita melambatkan dan membolehkan kita mempertimbangkan cara kita menggunakan perbelanjaan harian kita.

Seseorang yang mula mengamalkan Kakeibo akan mula beralih fokus daripada seorang yang boros atau tidak berbelanja secara bijak, kepada mereka yang menghargai setiap wang yang mereka ada.

Sungguhpun begitu bagaimana cara melakukan Kakeibo dengan efektif?

Berikut adalah beberapa cara menggunakan Kakeibo dalam pengurusan wang:

  • Rekod semua aliran wang dalam kehidupan kita, jumlah wang yang masuk atau keluar.
  • Kakeibo bermula dengan menetapkan belanjawan bulanan, mingguan, dan harian. Pada permulaan setiap bulan, minggu dan hari, kita mestilah berfikir secara teliti tentang apa yang kita perlukan (bukan apa yang kita mahukan), berapa banyak yang kita ingin simpan. Kita perlu menetapkan matlamat untuk berjimat cermat.
  • Berapa banyak yang kita ingin simpan? Sekiranya kita ingin melihat keberkesanannya, mula menyimpan dengan jumlah yang tidak terlalu banyak. Kemudian apabila kehendak kita telah berjaya dikawal, kita boleh memasukkan wang tersebut ke dalam tabung simpanan.
  • Berapa banyak wang yang kita perlukan untuk perbelanjaan? Buat senarai kategori-kategori perbelanjaan tersebut. Pendekatan Kakeibo membahagikan perbelanjaan kepada 4 kategori utama:
  1. Survival (perbelanjaan yang wajib, contohnya sewa rumah, kereta, bil air, bil elektrik, makanan dan sebagainya)
  2. Budaya (Menonton filem di pawagam dan sebagainya)
  3. Pilihan (Perkara yang bukan menjadi keutamaan, tanpanya kita tidak terjejas. Contohnya bersiar-siar, melepak dengan rakan-rakan)
  4. Extra (perbelanjaan luar daripada perancangan pada awal bulan, contohnya parti hari jadi, kerosakan kereta dan sebagainya).
  • Dalam 4 kategori ini, utamakan yang lebih utama. Jika ada yang anda perlu elakkan dari pembaziran, anda boleh membatalkan perbelanjaan tersebut.
  • Apakah yang perlu atau boleh diperbaiki? Apakah jenis kategori yangkita terlalu banyak berbelanja? Perhatikan dan lakukan kajian. Tinjauan setiap hari, minggu dan bulanan sangat digalakkan, bagi mencari cara penjimatan wang yang lebih baik.

Falsafah Kakeibo boleh dilaksanakan dengan mudah menggunakan jurnal bertulis atau secara digital. Contoh dengan menggunakan telefon pintar kita, ada banyak aplikasi untuk kita merekodkan pendapatan dan perbelanjaan.

Selamat mencuba!

Dapatkan Khidmat Nasihat Berkaitan Kewangan Daripada Perancang Kewangan Yang Berlesen

Anda sedang berdepan dengan masalah kewangan dan tak tahu nak tanya siapa? Ada masalah nak menyimpan dan tak tahu nak melabur kat mana?

Zaman sekarang ni, ramai yang claim mereka pakar, tapi berapa ramai yang merupakan Perancang Kewangan atau Financial Planner yang berlesen? Kalau nak tahu di Malaysia, bilangan mereka ini tak sampai pun seribu orang, memang rare sangat.

Memperkenalkan My Personal Finances (MyPF Premier)

Kini anda selangkah saja lagi untuk mendapatkan manfaat bagi mengembangkan kewangan peribadi bagi menuju kebebasan kewangan yang dicari-cari.

Mereka menghubungkan anda kepada Perancang Kewangan yang berdaftar dan boleh membantu daripada segi:

  • Penasihat yang membimbing dalam menetapkan sasaran kewangan, mengulas dan berkongsi ilmu
  • Khidmat nasihat yang kerap dengan berkongsi pengalaman, kepakaran, dan menjawab segala kemusykilan berkaitan kewangan
  • Pembelajaran secara hands-on dalam pelaburan, termasuklah saham, hartanah dan lain-lain

Bila dah kenalpasti masalah yang dihadapi, punca masalah tersebut dan cadangan daripada mereka yang pakar untuk mengatasinya; barulah rasa lega sikit kan? Seolah-olah dah nampak cahaya di hujung terowong.

Jom kita jadi ahli MyPF Premier hari ini juga.

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.