Kewangan

Kisah Cuci Duit (Money Laundering) Di Malaysia

Salah satu perkara yang menjerat ekonomi dunia kita saban hari adalah adanya aktiviti money laundering atau lebih dikenali sebagai cuci duit.  Dalam bahasa baku, ia juga dikenali dengan istilah pengubahan wang haram.

PENGUBAHAN. Bukan penggubahan wang hantaran.

“Wang haram” dikaitkan dengan aktiviti haram di mana perniagaan atau aktiviti yang dilakukan adalah secara tidak sah dan salah di sisi undang-undang serta merupakan perkara yang tidak bermoral. Contoh aktiviti haram adalah aktiviti scam (Macau scam, Love scam), pelacuran, rasuah, jual beli dadah, pemerdagangan manusia, pembalakan haram dan lain-lain lagi.

Jadi, macam mana nak bawa duit tunai berjuta-juta tu?

Maka di sinilah bermulanya proses cuci duit atau money laundering. Analogi paling senang adalah kita masukkan duit yang ‘kotor’ ke dalam mesin basuh. Selepas dicuci, keluarlah duit yang ‘bersih’.

Definisi Cuci Duit

Secara umum, cuci duit bermaksud membersih atau menyembunyikan sumber wang sebenar yang tidak elok dengan cara memperlihatkan duit tersebut kelihatan seperti berasal dari sumber yang sah.

5 Ciri-Ciri Pengubahan Wang Atau Money Laundering:

  1. Transaksi melibatkan aktiviti haram atau tidak sah
  2. Hasil yang diterima adalah daripada aktiviti tidak sah
  3. Tidak mempunyai pendaftaran perniagaan dan syarikat tidak sah
  4. Terpaksa merahsiakan aktiviti atau dilakukan secara sembunyi-sembunyi
  5. Melibatkan penipuan data dan mengaburi mata orang ramai

Kenapa Wujudnya Cuci Duit?

Apabila seseorang menjana pendapatan daripada sumber yang tidak sah seperti aktiviti jenayah, penyeludupan senjata, dadah, pelacuran, perjudian haram, pemalsuan pasport serta penyeludupan manusia dan sebagainya; wang tersebut akan menimbulkan keraguan bagi pihak bank yang menguruskan transaksi kewangan.

Sebagai contoh, pendapatan menjual dadah dalam sebulan boleh mencecah sehingga RM150,000, tetapi mengikut rekod individu terbabit hanyalah bekerja makan gaji sebanyak RM1,500 sebulan. Pihak bank akan menyiasat dari manakah datangnya wang ratusan ribu yang masuk ke dalam akaun setiap bulan. 

Penjenayah tahu institusi kewangan seperti bank atau pengurup wang akan membuat laporan (Suspicious Transaction Report – STR) kepada Bank Negara Malaysia jika ada transaksi keluar masuk duit yang meragukan.

Bagi mengaburi mata pihak berkuasa, di sinilah aktiviti cuci duit akan dibuat. 

Bagaimana Penjenayah Cuci Duit?

Duit haram tadi perlu dilaburkan dalam perniagaan sebenar. Kemudian diagihkan kembali kepada pemilik sebenar duit tersebut.

Mereka akan membuka perniagaan (atau suruh orang lain buat) yang sesuai dengan jumlah income yang mereka terima daripada aktiviti haram. Sebolehnya mereka juga tidak akan menggunakan transaksi perbankan dalam rutin harian mereka, semuanya akan menggunakan wang tunai. 

Sebagai contoh, kartel yang terlibat dalam aktiviti jualan dadah mengambil langkah untuk membuka syarikat pemaju hartanah sebagai inisiatif bagi menutup sumber wang haramnya itu (atau paling mudah beri saja modal dan acah-acah JV dengan syarikat pemaju yang lain).

Contoh buat projek perumahan modal RM10 juta, lepas dicuci dapatlah balik RM6 juta ikat tepi. Masih lagi banyak. Rumah tak terjual? No problem.

Contoh lain:

Kau ada RM15,000 sebulan hasil operasi judi online. Lepas tu kau nak cuci duit, kau buka satu kedai runcit dan masukkan RM15,000 tu sebagai jualan kedai. Padahal, realitinya jualan kedai runcit tu sebulan tak sampai pun RM1,000.

Tak perlu bisnes besar.
Cukup ada kedai, akaun bank dan rekod yang “nampak munasabah”.

Acah-Acah Buat Loan

Teringat seorang banker pernah buka cerita yang ada pelanggan mereka akan memohon pinjaman tetapi lepas sebulan akan bayar balik pinjaman itu secara full payment. Logiknya bila pihak berkuasa tanya dari mana sumber modal, bolehlah dengan yakinnya tunjuk dokumen dan cakap pinjam dari bank.

Oleh itu, pihak berkuasa akan juga melihat bahawa segala keuntungan dan wang keluar masuk ke akaun bank syarikat tersebut datangnya dari perniagaan hartanah, sedangkan sumbernya adalah wang haram dari aktiviti jenayah tadi.

Begitulah konsep mudahnya.

Mengapa duit tu boleh jadi suci pula? Sebab, transaksi perniagaan itu dibuat melalui cara yang sah.

Logiknya kalau semak akaun syarikat mesti akan lapor rugi. Yelah, buat apa nak lapor untung dan bayar pula cukai dekat LHDN?

Tiba-tiba teringat dekat hotel-hotel 3 bintang yang bersepah di ibu kota yang nampak sendu tetapi masih bertahan sampai sekarang.

Terdapat banyak lagi cara cuci duit. Ada juga convert ‘duit haram’ dengan bawa lari ke negara luar. Tak perlu bawa duit kepuk-kepuk dalam beg, guna sahaja khidmat money changer / remittance (biasanya yang tak berlesen).

Cuci Duit Dengan ‘Berjudi’ Di Kasino

Teknik cuci wang di kasino ini dengarnya popular juga. Salah satu kasino terbesar di Asia Tenggara amat terkenal dengan aktiviti money laundering. Cuci duit berlaku di kasino dengan cara manipulasi cip.

Wang haram akan ditukar dengan cip secara rahsia (beli dari penjudi-penjudi lain) dan menukarkan semula cip tadi kepada bentuk cek di kaunter.

Cek tersebut pula digunakan untuk ditunjukkan kepada pihak berkuasa atas alasan menang judi, sedangkan dia tak berjudi pun! Paling mudah untuk cuci wang di kasino kerana ia akan berjalan lancar jika melibatkan ramai pemain.

Kaedah manipulasi lain juga pernah didedahkan sebelum ini di akhbar mainstream:

TheStar – Casinos used by organised crime groups for money-laundering, says investigator
FMT News – Marina Bay Sands probed by US over money laundering controls

Trend Tersembunyi Cuci Duit

Cuci duit dengan berjudi ini kerap kali berlaku di Malaysia dan luar negara. Selain menukarkan wang kepada cip dan berjudi, individu yang tidak bertanggungjawab juga mungkin akan menggunakan akaun bank orang lain untuk pecahkan wang yang banyak tadi menjadi kecil supaya tidak dapat dikesan.

Sebagai contoh, mereka menggunakan akaun bank isteri, anak-anak, adik-beradik dan pihak yang terdekat (proksi). Ada juga yang membeli rumah atau hartanah sebagai aset malah ada yang beli rumah atas nama orang lain.

Fikirlah banyak kali sebelum dengan mudah nak beri kebenaran kepada orang lain atau syarikat di luar sana untuk menggunakan nama kita dalam sebarang transaksi kewangan / urusan pembelian.

Kepada peminjam-peminjam Ah Long, fikirlah juga banyak kali sebelum nak beri kad ATM beserta nombor pin kita kepada mereka.

Kesan Kepada Masyarakat

Peningkatan aktiviti pengubahan wang haram secara langsung akan meningkatkan jenayah seperti pengedaran dadah, pelacuran, pembalakan haram dan sebagainya.

Keadaan politik di negara ini juga boleh menjadi tidak stabil kerana duit yang berkoyan-koyan tadi boleh digunakan untuk ‘membeli’ ahli politik.

Realitinya, aktiviti cuci duit yang berkait rapat dengan pengubahan wang haram ini masih berleluasa. 

AMLATFA / AMLATFPUAA

Anti-Money Laundering, Anti-Terrorism Financing and Proceeds of Unlawful Activities Act 2001 of Malaysia (“AMLATFA”) membolehkan mana mana agensi penguatkuasa Malaysia untuk mengarahkan institusi kewangan untuk membekukan atau merampas mana-mana akaun yang disyaki terlibat dalam pengubahan wang haram selama 90 hari tanpa perlu mendapatkan perintah mahkamah.

Aktiviti pembenterasan ini diketuai oleh pihak Bank Negara Malaysia (BNM) dan agensi-agensi penguatkuasaan yang lain seperti Polis Diraja Malaysia (PDRM), Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan (KPDNKK), Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM), Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC), Jabatan Kastam Diraja Malaysia (JKDM), Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN), Agensi Penguatkuasaan Labuan dan Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM).

Boleh baca lebih lanjut dalam Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram (Akta 613)

Berita berkaitan:

Syabas kepada pihak berkuasa tempatan yang komited memerangi sindiket cuci duit ini.

Peningkatan dalam aktiviti pengubahan wang haram secara langsung akan meningkatkan jenayah seperti pengedaran dadah, pelacuran, skim cepat kaya dan sebagainya. Kita sebagai rakyat yang bertanggungjawab wajib mengelakkan diri dari terjebak dan segera laporkan kepada pihak berkuasa jika ada maklumat.

Jadi jangan percaya sangat kalau tengok orang baru berniaga tiba-tiba boleh ada berpuluh-puluh cawangan kedai, sembang sales sebulan berjuta.

Kita semua mampu mengubahnya demi generasi yang akan datang.

Sumber Rujukan:

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Dapat Hadiah Rumah RM400,000 Sebagai Komisen – Kena Lapor LHDN Ke?

“Kami hadiahkan sebuah banglo bernilai RM400,000 kepada ejen.”

Ayat macam ini memang kedengaran macam hadiah.

Tapi cuba kita ubah sedikit situasinya.

Sebuah syarikat emas menjalankan program insentif. Ejen yang berjaya mencapai sasaran jualan tertentu akan diberikan sebuah banglo bernilai RM400,000.

Contohnya ejen emas, ejen MLM, ejen jualan kereta yang berjaya mencapai sasaran tertentu dan diberikan sebuah banglo sebagai ganjaran.

Persoalannya:

Adakah ini benar-benar hadiah atau sebenarnya komisen/insentif kepada ejen?

Ini penting kerana dari sudut cukai, kita bukan hanya melihat apa nama yang diberikan kepada sesuatu bayaran.

Kalau banglo itu diberikan kerana ejen berjaya menghasilkan jualan, sifat bayaran tersebut perlu dilihat sebagai insentif yang diterima hasil daripada aktiviti ejen.

Dan yang menariknya, CP58 sendiri mengiktiraf bayaran insentif bukan dalam bentuk wang tunai, termasuk rumah.

Komisen tak semestinya dalam bentuk duit

Ramai orang apabila dengar perkataan “komisen”, mereka bayangkan:

Jual RM1 juta → dapat komisen RM50,000.

Tetapi insentif kepada ejen tidak semestinya dibayar dalam bentuk tunai.

Ia boleh diberikan dalam bentuk manfaat atau aset tertentu.

Contohnya:

  • kereta
  • rumah
  • pakej pelancongan
  • perabot
  • komputer
  • atau bentuk insentif bukan tunai yang lain.

Dalam dokumen CP58, HASiL memang menyediakan ruangan khusus untuk “Nilai insentif berbentuk bukan wang tunai”, termasuk kategori “Rumah”.

Jadi, kalau sebuah syarikat memberikan rumah kepada ejen sebagai ganjaran kerana pencapaian jualan, kita tidak boleh sekadar berkata:

“Ini hadiah, bukan pendapatan.”

Kita perlu lihat sebab rumah itu diberikan.

Katakan

Syarikat emas: ABC Gold Sdn Bhd

Ejen: Ali

Syarat program:

“Ejen yang mencapai jualan RM5 juta dalam tempoh tertentu akan menerima sebuah banglo bernilai RM400,000.”

Ali berjaya mencapai sasaran tersebut.

Syarikat kemudiannya memberikan sebuah banglo bernilai RM400,000 kepada Ali.

Pada zahirnya, syarikat mungkin menggunakan perkataan:

“Hadiah banglo.”

Tetapi dari perspektif cukai, soalan yang lebih penting ialah:

Mengapa Ali mendapat banglo tersebut?

Kalau jawapannya:

“Sebab Ali berjaya mencapai sasaran jualan yang ditetapkan.”

Maka kita sudah nampak ciri sales incentive yang jauh lebih jelas.

Jadi, bila ejen kena lapor?

Ini juga perkara yang selalu mengelirukan.

Bukan bermaksud ejen hanya perlu fikir tentang cukai apabila dia menjual banglo tersebut.

Persoalan yang perlu dilihat ialah bila ejen memperoleh hak atau manfaat daripada insentif tersebut, berdasarkan terma program dan fakta transaksi.

Contohnya, jika semua syarat telah dipenuhi dan ejen sudah mempunyai hak terhadap banglo tersebut, itulah titik yang perlu dianalisis dari sudut pengiktirafan pendapatan.

Bukan semata-mata tunggu banglo itu dijual.

Dan tarikh S&P, pindah milik atau penyerahan juga perlu dilihat bersama dokumen dan terma sebenar transaksi.

Sebab itu kita tidak boleh menetapkan secara automatik:

“Tarikh S&P = tarikh cukai.”

atau

“Tarikh geran keluar = tarikh cukai.”

Bagaimana pula dengan syarikat?

Kalau syarikat membayar insentif kepada ejen, pengedar atau pengagih, terdapat tanggungjawab di bawah Seksyen 83A ACP 1967 untuk menyediakan penyata bayaran insentif melalui Borang CP58.

HASiL menyatakan bahawa CP58 merangkumi bayaran insentif berbentuk wang tunai dan bukan wang tunai kepada ejen, pengedar atau pengagih. Salinan CP58 perlu diberikan kepada penerima sebelum atau pada 31 Mac tahun berikutnya.

Dan tengok apa yang terdapat dalam CP58.

Di bahagian insentif bukan tunai, terdapat:

(a) Kenderaan
(b) Rumah
(c) Pakej pelancongan/perjalanan
(d) Lain-lain

Maksudnya, kalau kita bercakap tentang banglo yang diberikan kepada ejen sebagai insentif, memang terdapat ruang dalam CP58 untuk melaporkan rumah sebagai insentif bukan tunai.

Bagaimana pula dengan Withholding Tax 2%?

Ini satu lagi perkara yang perlu dibezakan.

Di bawah Seksyen 107D, terdapat potongan cukai 2% bagi bayaran tertentu kepada ejen, pengedar atau pengagih.

Tapi untuk banglo RM400,000 yang diberikan sebagai insentif bukan tunai, 2% tidak dikenakan atas nilai banglo tersebut.

Ejen pula kena buat apa?

Ejen jangan anggap “Syarikat dah bagi CP58, jadi selesai.”

Tidak.

CP58 ialah penyata yang membantu menunjukkan berapa banyak insentif yang telah diterima.

Ejen, pengedar atau pengagih perlu melaporkan bayaran insentif yang diterima dalam e-filing masing-masing.

Untuk banglo, bila ejen sudah memperoleh hak ke atas rumah tersebut, contohnya selepas S&P ditandatangani dan hak menerima banglo itu sudah tidak lagi bersyarat maka nilai insentif tersebut perlu diambil kira dalam tahun taksiran yang berkaitan.

Bagaimana kalau syarikat panggil ia “hadiah”?

Ini bahagian yang paling menarik.

Dalam percukaian, nama yang diberikan kepada transaksi tidak semestinya menentukan sifat sebenar transaksi.

Kalau syarikat kata:

“Kami hadiahkan banglo kepada ejen.”

tetapi dokumen program menyatakan:

“Ejen yang mencapai jualan RM5 juta akan mendapat sebuah banglo bernilai RM400,000.”

maka terdapat hubungan yang jelas antara:

prestasi jualan → kelayakan → insentif → banglo.

Ini jauh berbeza daripada seseorang yang membeli emas seperti biasa, menyertai cabutan bertuah dan kebetulan memenangi sebuah banglo.

Dalam kes kedua, kita tidak boleh terus melabelkan banglo tersebut sebagai komisen.

Sifat transaksi bergantung kepada fakta.

Jadi, jangan tengok “hadiah” sahaja

Bayangkan dua situasi.

Situasi 1 – Ejen capai target

“Jualan RM5 juta → dapat banglo RM400,000.”

Ini mempunyai ciri sales incentive/commission.

Situasi 2 – Menang peraduan

“Beli produk, masuk peraduan → terpilih sebagai pemenang → dapat banglo RM400,000.”

Ini adalah situasi yang berbeza dan perlu dianalisis berdasarkan struktur peraduan dan sifat bayaran tersebut.

Bagaimana pula kalau ejen tidak menjual banglo itu?

Tidak penting sama ada ejen:

  • duduk dalam banglo itu,
  • sewakan banglo itu,
  • simpan banglo itu,
  • atau jual banglo itu kemudian.

Isu awalnya ialah apa yang ejen terima sebagai balasan kepada aktiviti yang menghasilkan pendapatan.

Kalau banglo tersebut merupakan incentive kerana prestasi jualan, hakikat bahawa ia berbentuk rumah tidak semestinya mengubah sifat asas bayaran tersebut.

RM400,000 bukan angka kecil

Sebab itu kes seperti ini menarik dari sudut pematuhan.

Katakan syarikat memberikan:

1 banglo = RM400,000

Kalau ia merupakan insentif kepada ejen, kita bukan lagi bercakap tentang:

“Dapat hadiah kecil.”

Kita bercakap tentang manfaat bernilai RM400,000.

Dan nilai tersebut perlu dilihat dalam pengiraan cukai penerima berdasarkan fakta sebenar.

Jangan terus ambil RM400,000 dan darab satu kadar cukai untuk menentukan cukai sebenar, kerana cukai individu bergantung kepada keseluruhan pendapatan, status pemastautin, perbelanjaan/potongan yang dibenarkan dan keadaan pembayar cukai.

Kesimpulannya

Kalau syarikat emas berkata:

“Kami hadiahkan sebuah banglo RM400,000 kepada ejen.”

Jangan berhenti pada perkataan “hadiah”.

Tanya:

Kenapa ejen dapat banglo itu?

Kalau jawapannya:

“Sebab dia berjaya mencapai sasaran jualan.”

maka kita perlu melihatnya sebagai insentif/komisen bukan tunai, bukan semata-mata hadiah biasa.

Dan yang lebih menarik:

CP58 sendiri mempunyai ruangan khusus untuk melaporkan insentif bukan tunai dalam bentuk “Rumah”.

Syarikat perlu menyediakan CP58 kepada ejen mengikut tempoh yang ditetapkan, manakala ejen pula perlu mengambil kira bayaran insentif tersebut dalam e-filingnya.

Penafian: Artikel ini adalah untuk tujuan perkongsian informasi dan pendidikan sahaja, bukan nasihat cukai atau nasihat profesional. Layanan cukai sebenar bergantung kepada fakta, struktur transaksi dan keadaan setiap pembayar cukai. Sila rujuk LHDN atau penasihat cukai berlesen untuk mendapatkan nasihat berkaitan kes khusus.