Kewangan

Mansuh PTPTN Adalah Tak Logik

Sementara kita menunggu kerajaan baru dan basiran kabinet yang baru dibentuk, jom kita jenguk semula salah satu janji pilihanraya sebelum ini berkenaan isu pemansuhan pinjaman Perbadanan Tabung Pendidikan Tinggi Nasional (PTPTN).

Untuk itu, kita bersama-sama dengan Tuan Ikmal Nordin untuk mengupas topik yang kembali hangat ini.

[PTPTN – Pasir Jerlus Kewangan dan Politik]

Janji PTPTN ni janji yang ‘sure win’. Lebih-lebih lagi sebab pengundi muda semakin ramai. Lepas ni pengundi pula umur 18, yang bakal masuk IPT dan perlukan biasiswa/pinjaman untuk belajar.

‘Bila kami pegang kerajaan kami akan mansuhkan hutang PTPTN!’

Horey, kita kata. Undilah macam ni, tak payah bayar hutang. Tapi bila masuk kerajaan tak ada siapa yang dapat mansuhkan PTPTN. PH tak boleh. PN pun tak boleh. PAS baru sedar yang dia tak boleh.

Gabungan/pakatan/koalisi baru 10 tahun akan datang pun akan bergelut dengan masalah PTPTN. Kenapa susah sangat nak selesai isu ni?

PERTAMA : Faham keadaan kewangan PTPTN

PTPTN yang sihat sepatutnya berfungsi begini: kerajaan atau mana-mana institusi kewangan bagi pinjaman awalan (seed money) supaya PTPTN boleh mulakan proses bagi pinjaman kepada para pelajar. Bila pelajar-pelajar tadi habis belajar, mereka bayar balik hutang PTPTN dan duit bayaran semula tu digunakan sebagai ‘rolling capital’ untuk bagi pinjaman kepada pelajar-pelajar baru.

Kalau semua berjalan lancar tak perlu suntikan dana tambahan, atau kalau perlu pun sikit-sikit.

Hasil PTPTN pula datang daripada ‘ujrah’ atau bayaran pentadbiran yang dibayar oleh peminjam-peminjam tadi. Hasil ni digunakan untuk bayar perbelanjaan PTPTN, seperti pulangan/faedah atas pinjaman dan kos-kos lain.

Ini kalau sihat. TAPI MASALAHNYA PTPTN ni seperti pesakit Covid yang perlu dirawat secara intensif. Untuk tahun 2016, hasil PTPTN sebanyak RM3.1 bilion dan belanjanya RM2.3 bilion , mendatangkan profit RM745.9 juta.

‘Wau, ada untung! Tak payah bayar la!’

Nanti dulu. Daripada hasil RM3.1b tu, RM1.9b datang daripada geran kerajaan. Kalau tolak geran ni PTPTN rugi RM1.1b. Dana terkumpul PTPTN cuma RM1.6b, jadi kalau rugi banyak macam tu dana terkumpul boleh tahan selama setahun lebih je.

Lepas tu tak boleh bagi pinjaman dah kepada student-student baru melainkan PTPTN dapat suntikan tambahan.

Mana-mana bisnes yang survive atas dasar bantuan dan ‘bail-out’ daripada kerajaan memang tak boleh hidup lama. Ia ibarat pesakit yang perlu duduk dalam mesin ‘life support’. PTPTN tak boleh tampung perbelanjaannya yang banyak setiap tahun kerana tak ramai yang bayar balik (hanya 57% pada tahun 2016), dan hutang yang dibayar kadang-kadang diberi diskaun atau dilupuskan.

Kita sebagai student suka dapat diskaun, tapi kena sedar yang benda ni ada implikasi kewangan kepada PTPTN.

KEDUA : Isu PTPTN bukan setakat isu pinjaman pelajaran. PTPTN sendiri berhutang kepada orang

PTPTN berdiri atas hutang dan geran. Kutipan PTPTN tahun 2016 RM3.43b, manakala pinjaman baru yang diberikan sebanyak RM4.3b. Kat situ kita nampak dah ‘short’ RM0.9b.

‘Short’ ni dah berlaku selama bertahun-tahun, dan akibatnya PTPTN kena pinjam daripada bank-bank. Jumlah pinjaman dah melebihi RM40 bilion.

Bila dah pinjam kena bayar balik, dan bayaran faedah ni saja melebihi RM1.7b setiap tahun. Ingat tak kita bincang tadi tentang geran kerajaan RM1.9b? Kebanyakan daripada geran tu guna untuk bayar faedah kepada bank.

Kalau kerajaan bayarkan terus hutang tu boleh ke? Dah tak ada ‘interest charge’ tahunan, dan lepas tu kerajaan saja lah yang tampung bila PTPTN ‘short’. Secara teorinya boleh, tapi hutang PTPTN dah melebihi RM40b, jadi banyak juga tu. Bersamaan dengan separuh daripada jumlah gaji penjawat awam.

Jadi kalau potong gaji, potong projek dan potong pembekalan untuk settlekan hutang PTPTN satu langkah politik yang tidak bijak. Masa tu mesti orang akan kata ‘kenapa peruntukan kami kena potong? Dah pinjam pandailah bayar!’

Sebab itu solusi ‘mansuh hutang PTPTN’ tidak logik untuk dilaksanakan dan hanya dilaung-laung oleh orang populis atau yang tak mahu berdepan realiti. Sebab ia melibatkan kos yang sangat besar, dan niat asalnya supaya tabung itu berdiri sendiri, dengan bayaran balik cukup untuk keperluan generasi akan datang.

Siapa yang janji macam tu akhirnya akan sedar yang PTPTN ni pasir jerlus yang memerangkap sesiapa yang tak berhati-hati.

Solusi yang kita boleh buat di peringkat individu: bayar balik semampu mungkin,

Dan

Kalau ada anak mula menabung untuk pendidikan mereka. Biasiswa makin sikit dan mungkin tidak ada masa mereka besar nanti. Prioriti itu penting, pilihlah setiap hari nak beli sekotak rokok, mengumpul untuk sport rim atau memudahkan anak-anak untuk belajar.

Kredit: FB Ikmal Nordin

Daripada kita mengharapkan sesuatu yang tak pasti, lebih baik kita tumpukan perhatian untuk membayar balik hutang. Kerana bayar balik hutang adalah wajib.

Jemput baca:

Previous ArticleNext Article

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

KWSP Suami Meninggal: Boleh Isteri Tuntut Sebagai Harta Sepencarian?

Selama ini, apabila seorang suami meninggal dunia, ramai mungkin menganggap wang KWSP yang ditinggalkan akan terus menjadi harta pusaka dan dibahagikan kepada waris mengikut faraid.

Namun, perkembangan hukum dan keputusan Mahkamah Syariah menunjukkan perkara ini sebenarnya lebih kompleks.

Pada September 2025, Muzakarah Jawatankuasa Muzakarah Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia (MKI) Kali Ke-128 memutuskan bahawa tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP oleh ahli beragama Islam adalah diharuskan, tertakluk kepada pertimbangan dan keputusan Mahkamah Syariah.

Keputusan ini membawa satu implikasi penting kepada pasangan yang berkahwin.

Wang KWSP tidak semestinya keseluruhannya menjadi harta pusaka untuk difaraidkan.

Sekiranya Mahkamah Syariah memutuskan sebahagian wang tersebut merupakan hak harta sepencarian pasangan, bahagian itu akan diberikan kepada pasangan terlebih dahulu. Bahagian yang diperintahkan sebagai harta sepencarian tersebut pula tidak dikira sebagai harta pusaka pencarum dan tidak tertakluk kepada pembahagian faraid.

Tetapi sebenarnya, isu ini bukan bermula pada 2025

Menariknya, beberapa negeri sudah mempunyai perkembangan berkaitan isu ini sebelum keputusan Muzakarah Kebangsaan tersebut.

Kelantan: kes KWSP sebagai harta sepencarian sejak 2000-an

Antara kes yang sering dirujuk ialah Norhayati binti Yusoff lwn Ahmad Shah bin Ahmad Tabrani, yang diputuskan di Mahkamah Tinggi Syariah Kota Bharu, Kelantan.

Dalam kes tersebut, wang KWSP suami menjadi antara aset yang dituntut sebagai harta sepencarian.

Mahkamah mengiktiraf konsep sumbangan tidak langsung isteri. Walaupun isteri mungkin tidak membuat caruman KWSP secara langsung, sumbangan kepada rumah tangga boleh menjadi faktor dalam menentukan hak harta sepencarian.

Ini penting kerana ia menunjukkan bahawa persoalan harta sepencarian bukan semata-mata tentang siapa yang memasukkan duit ke dalam akaun.

Sumbangan pasangan kepada rumah tangga juga boleh mempunyai nilai dari sudut undang-undang Syariah.

Selangor pula mempunyai pendirian yang jelas

Dalam panduan Jabatan Mufti Selangor pada 2020 berkaitan wang KWSP selepas kematian suami, dinyatakan bahawa isteri boleh membuat tuntutan harta sepencarian sepanjang tempoh perkahwinan dengan arwah suami sebelum lebihan harta tersebut dibahagikan mengikut faraid.

Kemudian pada 2023, Selangor mempunyai fatwa khusus berkaitan harta sepencarian selepas kematian salah satu pihak dalam perkahwinan. Rujuk Fatwa Tentang Harta Sepencarian Selepas Kematian Salah Satu Pihak Dalam Perkahwinan Di Negeri Selangor.

Ini menunjukkan konsep tuntutan harta sepencarian selepas kematian bukan sesuatu yang hanya muncul selepas keputusan MKI pada 2025.

Johor: daripada pendirian lama kepada pendekatan baharu

Pendirian terdahulu di Johor menyatakan wang KWSP pencarum yang meninggal dunia merupakan harta pusaka dan tidak boleh dianggap sebagai harta sepencarian. Fatwa Johor yang lebih lama, dikeluarkan pada 2013, menyatakan:

“Apabila pencarum KWSP meninggal, wang KWSP ialah harta pusaka dan perlu difaraidkan; ia tidak boleh dijadikan harta sepencarian.

Namun, selepas keputusan MKI 2025, Johor mengambil pendekatan baharu yang membenarkan tuntutan harta sepencarian terhadap wang KWSP bagi ahli beragama Islam yang layak, tertakluk kepada keputusan Mahkamah Syariah. Rujuk Keputusan Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor.

Perubahan ini menunjukkan bagaimana pendirian berkaitan KWSP dan harta sepencarian boleh berkembang mengikut keputusan hukum dan kerangka undang-undang semasa.

NegeriKedudukan yang ditemuiTahun / status
KelantanAda kes Mahkamah Tinggi Syariah yang membenarkan tuntutan terhadap KWSP sebagai harta sepencarian; turut ada fatwa berkaitan tuntutan harta sepencarian selepas kematianKes 2006; Fatwa Negeri 2002
SelangorSecara rasmi mengiktiraf bahawa selepas kematian salah satu pihak, pasangan boleh menuntut harta sepencarian. Soal jawab Mufti Selangor juga secara jelas menyebut isteri boleh menuntut harta sepencarian terhadap KWSP arwah sebelum baki difaraidkanFatwa 2023; panduan 2020
JohorDahulu berpendirian sebaliknya: KWSP ialah harta pusaka dan tidak boleh dijadikan harta sepencarian. Tetapi pada 2026, Jawatankuasa Fatwa Negeri Johor mengeluarkan keputusan baharu yang membenarkan tuntutan KWSP sebagai harta sepencarian, selaras dengan MKI 20252013 → berubah 2026
SarawakPernah memutuskan wang caruman KWSP tidak boleh dianggap harta sepencarian, sebaliknya harta pusaka yang difaraidkanKeputusan terdahulu

Jadi, apa maksudnya kepada pasangan?

Kita ambil contoh mudah.

Katakan seorang suami meninggal dunia dan meninggalkan RM500,000 dalam KWSP.

Isteri membuat tuntutan harta sepencarian.

Jika Mahkamah Syariah selepas mempertimbangkan tuntutan tersebut memutuskan bahawa RM150,000 adalah hak harta sepencarian isteri, maka RM150,000 itu bukan lagi sebahagian daripada harta pusaka suami untuk difaraidkan.

Baki RM350,000 pula barulah menjadi sebahagian daripada harta pusaka, tertakluk kepada proses pengurusan pusaka dan pembahagian mengikut faraid.

Jadi bukan bermaksud:

“Isteri automatik dapat separuh KWSP.”

Tidak.

Yang betul ialah:

“Isteri yang layak boleh membuat tuntutan, dan jumlah yang menjadi harta sepencarian bergantung kepada keputusan Mahkamah Syariah.”

Kenapa perkara ini penting untuk perancangan pusaka?

Sebab ramai orang melihat KWSP hanya daripada sudut simpanan persaraan.

Tetapi apabila berlaku kematian, ia menjadi sebahagian daripada proses pengurusan harta si mati.

Dalam konteks pasangan Islam, terdapat beberapa perkara yang perlu dibezakan:

Pertama, harta sepencarian.

Ini ialah tuntutan pasangan terhadap harta yang diperoleh sepanjang tempoh perkahwinan, tertakluk kepada undang-undang dan keputusan Mahkamah Syariah.

Kedua, harta pusaka.

Selepas hak-hak yang berkaitan seperti harta sepencarian ditentukan, baki harta si mati boleh menjadi harta pusaka.

Ketiga, faraid.

Baki harta pusaka kemudiannya dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut hukum faraid.

Sebab itu seseorang tidak boleh terus melihat angka KWSP dan berkata:

“Ini semua akan difaraidkan.”

Ia bergantung kepada keadaan dan, bagi tuntutan harta sepencarian, keputusan Mahkamah Syariah.

Namun, jangan salah faham

Keputusan MKI 2025 bukan bermaksud setiap isteri automatik mendapat sebahagian daripada KWSP suami.

Ia hanya membuka ruang bahawa tuntutan tersebut diharuskan.

Tuntutan masih perlu dibuat dan dipertimbangkan oleh Mahkamah Syariah.

Jumlahnya juga tidak semestinya 50:50.

Mahkamah boleh melihat kepada pelbagai faktor dan bukti berkaitan sumbangan pasangan serta keadaan harta yang dituntut.

Satu lagi perkara penting ialah status keputusan hukum tersebut di setiap negeri. Keputusan Muzakarah MKI perlu dilihat bersama peruntukan dan proses undang-undang Syariah negeri masing-masing.

Daripada “siapa dapat KWSP?” kepada “apa hak setiap pihak?”

Ini sebenarnya perubahan cara kita melihat perancangan pusaka.

Bila seorang suami meninggal dunia, persoalannya bukan semata-mata:

“Berapa banyak isteri dapat?”

Tetapi:

“Apakah hak isteri sebagai pasangan? Apakah yang menjadi harta sepencarian? Apakah yang benar-benar menjadi harta pusaka? Dan siapa yang berhak menerima baki tersebut melalui faraid?”

Perbezaan ini nampak kecil, tetapi dari sudut nilai harta, ia boleh menjadi sangat besar.

Lebih-lebih lagi bagi keluarga yang mempunyai simpanan KWSP jutaan ringgit.

Maka, bagi pasangan yang beragama Islam, memahami kedudukan harta sepencarian dan faraid semasa masih hidup jauh lebih baik daripada cuba memahami semuanya selepas berlaku kematian.

KWSP bukan sekadar soal berapa banyak kita berjaya kumpul. Kita juga perlu tahu bagaimana wang itu akan diurus apabila kita sudah tiada.

Penafian: Artikel ini bertujuan memberikan maklumat umum dan bukan nasihat undang-undang, fatwa atau nasihat kewangan. Kedudukan harta sepencarian, tuntutan wang KWSP dan proses pembahagian harta pusaka boleh berbeza mengikut negeri, fakta kes dan keputusan Mahkamah Syariah. Pembaca disarankan mendapatkan nasihat daripada peguam syarie, pihak berkuasa agama negeri atau pihak yang berkelayakan sebelum membuat sebarang tuntutan atau keputusan berkaitan harta pusaka.