10 Jenis Risiko Yang Ada Dalam Pelaburan

Seorang pelabur saham atau unit amanah (unit trust) yang berpengalaman tentunya biasa membaca prospektus dana atau syarikat, info memo, dan lampiran penerangan produk (product highlight/disclosure sheet). Dalam dokumen ini akan diperincikan pengurusan, jenis pelaburan, strategi, dan sebagainya.

Antara yang biasa dinyatakan adalah tentang risiko-risiko pelaburan tersebut. Terdapat beberapa jenis risiko yang disebut dalam dokumen-dokumen tersebut secara ringkas seperti berikut:

1. Risiko Pasaran (Market Risk) – bawah risiko ini terdapat tiga jenis risiko utama yang berkaitan:

  • Risiko ekuiti (Equity Risk) – merujuk kepada kenaikan dan penurunan harga sekuriti ekuiti dalam pasaran yang tidak mampu dikawal dan tertakluk kepada pelbagai faktor.
  • Risiko kadar faedah (Interest Rate Risk) – ada beberapa syarikat yang menawarkan dana patuh Shariah menggunakan istilah Risiko Kadar Keuntungan (Profit Rate Risk) merujuk kepada perubahan kadar faedah dalam pasaran yang memberi kesan kepada nilai bon atau Sukuk bagi dana patuh Shariah.
  • Risiko Matawang (Currency Risk) – merujuk kepada perubahan nilai mata wang terutama bagi dana yang mempunyai pendedahan kepada pelaburan di luar negara dan melibatkan pelaburan dalam matawang berbeza.

2. Risiko Kecairan (Liquidity Risk) – merujuk kepada risiko pelabur di mana pelabur akan mengalami kehilangan modal pelaburan akibat tidak mampu menjual unit pelaburan pada harga yang sama atau lebih berbanding harga belian apabila terpaksa menjual unit dalam keadaan mendesak.  

3. Concentration Risk – merujuk kepada pelaburan yang tertumpu kepada satu jenis pelaburan sahaja.

4. Risiko Kredit (Credit Risk) – merujuk kepada ketidakmampuan penerbit bon/Sukuk membayar pulangan kepada pelabur akibat bankrap atau sebagainya.

5. Reinvestment Risk – merujuk kepada kehilangan atau kerugian modal pelaburan akibat pelaburan semula ke dalam instrumen pelaburan seperti bon atau Sukuk yang mempunyai kadar pulangan lebih rendah.

6. Risiko Inflasi (Inflation Risk) – merujuk kepada risiko kadar inflasi lebih tinggi daripada pulangan pelaburan kita.

7. Risiko Persekitaran (Horizon Risk) – merujuk kepada keadaan-keadaan yang tidak dijangka seperti bencana alam, krisis ekonomi, pandemik yang memberi kesan kepada pelaburan itu.

8. Longevity Risk – merujuk kepada kemungkinan penggunaan dana pelaburan yang lebih lama disebabkan umur panjang sehingga pulangan pelaburan tidak lagi mampu menanggung kos kehidupan pelabur.

9. Risiko Pelaburan Asing – merujuk kepada pelaburan di negara yang mungkin menukar dasar luar mereka sehingga dana di negara itu tidak dapat dikeluarkan dan perlu digunakan dalam negara tersebut.

Ini adalah ringkasan sembilan risiko biasa yang disebut dalam mana-mana dokumen pelaburan khususnya bagi pelaburan unit amanah. Namun, di Malaysia terdapat satu jenis risiko pelaburan yang wujud yang perlu diketahui oleh pelabur khususnya pelabur Muslim.

10. Risiko Ketidakpatuhan Shariah atau Shariah Non-Compliance Risk. Risiko ini merujuk kepada beberapa isu antaranya:

  1. Ketidakmampuan penasihat Shariah bersepakat menentukan status Shariah seseuatu pelaburan oleh syarikat pengurus dana.
  2. Perubahan fatwa atau resolusi Shariah yang menukar status pelaburan daripada patuh Shariah ke tidak patuh Shariah.
  3. Kesilapan atau kecuaian pengurus dana dalam membeli saham atau sekuriti tidak patuh Shariah sehinggalah dijumpai kesilapan itu oleh pegawai pematuhan Shariah atau Penasihat Shariah

Kesemua isu ini memberi risiko kepada pelabur di mana pelabur terpaksa menyucikan sebahagian pulangan hasil pelaburan tadi yang telah menjadi tidak patuh Shariah. Sekiranya kita betul-betul membaca prospektus, kita akan mendapati rata-rata pengurus dana atau syarikat akan menyatakan bahawa risiko ini akan ditanggung sepenuhnya oleh pelabur dan mereka tidak akan menanggung liabilti tersebut.

Walaupun isu seperti ini sangat jarang berlaku atau mungkin belum pernah menjadi isu umum, elok seandainya risiko ini kita ketahui dalam membuat apa-apa keputusan pelaburan.

Antara langkah yang boleh diambil adalah menyemak siapakah badan penasihat Shariah bagi syarikat pengurus dana tersebut, adakah mereka mempunyai kredibiliti atau tidak.

Semoga panduan ini membantu kita menjadi pelabur yang celik dalam membuat apa-apa keputusan pelaburan.

Ditulis oleh Arham Merican, pegawai Shariah di salah sebuah bank Islam antarabangsa dan sedang melanjutkan pengajian peringkat Sarjana dalam bidang Pengajian Pembangunan. Meminati bidang ekonomi dan Shariah dengan fokus pada pemberdayaan modal insan.

Jemput baca juga Saham Yang Dibeli Menjadi Tidak Patuh Shariah?

Iklan

Previous ArticleNext Article

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Kenali Profil Risiko Pelabur Sebelum Nak Mula Melabur

Sebelum kita nak mula melabur, penting untuk kita kenalpasti dan faham tentang profil dan pengurusan risiko. Setiap individu mempunyai profil risiko yang berbeza. Pemahaman tentang profil risiko dapat membantu pelabur untuk membuat keputusan pelaburan yang sesuai dengan diri masing-masing.

Apa Itu Profil Risiko?

Profil risiko ialah penilaian tentang kesediaan dan kemampuan untuk menghadapi risiko. Kesediaan menghadapi risiko berkait rapat dengan emosi dan tindakan yang dilakukan apabila nilai pelaburan mengalami kejatuhan.

Mereka yang tidak berani menanggung risiko kerugian akan sanggup melepaskan potensi keuntungan di masa hadapan kerana takut menghadapi kerugian. Sebaliknya, mereka yang sanggup dan mampu bertahan sekiranya nilai pelaburan mengalami kejatuhan sudah pasti kerana inginkan pulangan pelaburan yang lebih tinggi.

Kemampuan menghadapi risiko biasanya dikaitkan dengan analisa posisi kewangan dan aliran tunai individu.

1. Senaraikan segala aset dan liabiliti yang dimiliki ketika mula buat pelaburan. Mereka yang mempunyai dana kecemasan sudah pasti mempunyai posisi kewangan yang lebih baik berbanding mereka yang tidak mempunyai dana kecemasan.

2. Analisa aliran tunai bulanan untuk ketahui samada aliran tunai positif atau negatif. Kebiasaannya mereka yang mempunyai aliran tunai positif ada kemampuan untuk membuat simpanan secara konsisten.

3. Mereka yang mempunyai posisi kewangan yang baik dan aliran tunai positif mempunyai kemampuan untuk menghadapi risiko yang lebih tinggi.

Selain daripada itu, cara lain untuk mengenalpasti profil risiko pelabur ialah jangka masa pelaburan. Tetapkan berapa lama masa untuk pelaburan sebelum modal dikeluarkan. Pelaburan berisiko tinggi mempunyai volatiliti yang tinggi.

Sekiranya pelaburan dibuat untuk jangka masa yang pendek, pelabur mungkin terpaksa menjual semula pelaburan dalam keadaan nilai pelaburan jatuh. Secara umumnya pelaburan jangka pendek lebih sesuai untuk pelaburan berisiko rendah dan sebaliknya.

Risiko Dalam Instrumen Pelaburan

Setiap jenis instrumen pelaburan dan kelas aset mempunyai tahap risiko yang tertentu bergantung kepada ciri-ciri pelaburan itu sendiri. Tahap risiko boleh dibahagikan kepada risiko rendah, sederhana dan tinggi dan seperti biasa sekiranya kita inginkan pulangan yang tinggi, kena sedia terima risiko yang tinggi juga.

Orang kata “high risk high return”.

Risiko Rendah

Pelaburan dengan risiko rendah mempunyai peluang kerugian yang rendah atau hampir tiada. Ada juga pelaburan yang ada jaminan modal dikategorikan sebagai pelaburan risiko rendah. Namun, kebiasaannya keuntungan yang boleh dijana juga rendah berbanding pelaburan lain.

Contoh pelaburan risiko rendah ialah deposit tetap dan pasaran wang. Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP) dan Amanah Saham Bumiputera (ASB) juga merupakan pelaburan risiko rendah yang memberi pulangan konsisten setiap tahun.

Risiko Sederhana

Pelaburan dengan risiko sederhana sesuai untuk pelabur yang inginkan pulangan yang lebih tinggi dan bersedia untuk menerima sedikit volatility atau turun naik dalam pelaburan, namun lebih berhati-hati dan belum berani menerima risiko yang tinggi.

Contoh pelaburan risiko sederhana ialah pelaburan unit amanah yang mempunyai volatiliti yang lebih rendah berbanding saham terutama dana seimbang. Dana seimbang mempunyai portfolio pelaburan ke dalam ekuiti dan juga sukuk dengan pulangan yang lebih stabil.

Risiko Tinggi

Pelaburan dengan risiko tinggi mempunyai volatility yang tinggi daripada segi perubahan harga. Selain daripada itu, risiko pelaburan boleh menjadi tinggi disebabkan oleh penggunaan pinjaman atau pembiayaan untuk modal pelaburan.

Contoh pelaburan risiko tinggi ialah pelaburan saham dan hartanah. Pelabur saham boleh mendapat keuntungan daripada dividen syarikat atau kenaikan harga saham (capital gain). Pasaran saham mempunyai volatility yang tinggi.

Pelaburan hartanah pula melibatkan pembiayaan bank untuk mendapatkan modal pelaburan yang tinggi dalam jangka masa yang lama. Selain daripada itu, proses jualbeli hartanah mengambil masa yang lama dan kos yang tinggi.

Kesimpulan

Secara ringkasnya, pelabur perlu memastikan mereka memahami dan membuat analisa berkenaan profil risiko masing-masing sebelum membuat sebarang keputusan pelaburan. Buat pembahagian aset pelaburan kepada beberapa instrumen pelaburan bergantung kepada profil risiko pelabur.

Ini penting supaya pelabur dapat memaksimumkan keuntungan dan sentiasa tenang menghadapi sebarang risiko kerugian.

Artikel ini ditulis oleh Mohd Arif Irfan, seorang juruaudit di salah sebuah firma audit di Malaysia. Beliau telah lulus kesemua kertas peperiksaan ACCA dan sedang mengutip pengalaman untuk menjadi akauntan bertauliah. Meminati bidang hartanah dan pelaburan serta rajin berkongsi ilmu di FB Arif Irfan.

Iklan

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!